Shloka 15
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
Devanagari script
प्रजातान्येव भूतानि प्राक्रोशन् वृत्तिकांक्षया । वृत्तिदं चान्वपद्यन्त तृषिता: पितृमातृवत्
Translation
ဘီရှ္မက ပြောသည်။ «သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် မွေးဖွားလာသည်နှင့်တပြိုင်နက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို လိုလား၍ အော်ဟစ်ကြ၏။ ထို့နောက် ရေငတ်ဆာလောင်သော ကလေးငယ်က မိဘထံ သွားသကဲ့သို့၊ သတ္တဝါအားလုံးသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပေးသူ ဒက္ခထံသို့ ခိုလှုံလိုက်ကြ၏»။
Word by Word
प्रजातानिnewly born
प्रजातानि:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रजात (√जन् + प्र)
FormNeuter, Nominative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
प्राक्रोशन्cried out
प्राक्रोशन्:
TypeVerb
Rootप्र + √क्रुश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
वृत्तिकाङ्क्षयाwith desire for livelihood
वृत्तिकाङ्क्षया:
Karana
TypeNoun
Rootवृत्ति + काङ्क्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular
वृत्तिदम्the giver of livelihood
वृत्तिदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृत्ति + द (√दा)
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्वपद्यन्तfollowed/resorted to
अन्वपद्यन्त:
TypeVerb
Rootअनु + √पद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
तृषिताःthirsty
तृषिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootतृषित (√तृष्)
FormMasculine, Nominative, Plural
पितृवत्like a father
पितृवत्:
TypeIndeclinable
Rootपितृ + वत्
मातृवत्like a mother
मातृवत्:
TypeIndeclinable
Rootमातृ + वत्
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes