Shloka 6
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
यादृशं वपते बीज क्षेत्रमासाद्य कर्षक: । सुकृते दुष्कृते वापि तादृश॑ लभते फलम्
Bhīṣma uvāca: yādṛśaṃ vapate bījaṃ kṣetram āsādya karṣakaḥ | sukṛte duṣkṛte vāpi tādṛśaṃ labhate phalam ||
ဘိष္မမိန့်၏—«လယ်သမားသည် လယ်ကွင်းသို့ ရောက်၍ မည်သို့သော မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးသနည်း၊ ထိုမျိုးစေ့နှင့် ကိုက်ညီသော သီးနှံကိုပင် ရိတ်သိမ်းရသည်။ ထိုနည်းတူ လူသည် မိမိပြုသော ကုသိုလ် သို့မဟုတ် အကုသိုလ် အတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးကို ရရှိ၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral causality: actions inevitably yield corresponding results. Virtuous deeds bring beneficial outcomes, and sinful deeds bring harmful outcomes—just as seed determines the crop.
In Bhishma’s instruction on dharma (here within the discussion of fate and human effort), he uses a simple agrarian analogy to explain how the fruits of life arise from one’s own conduct.