Shloka 4
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
पतितस्य तु भार्याया भर्त्रा सुसमवेतया । तथा दत्तकृतौ पुत्रावध्यूदक्ष तथापर:
patitasya tu bhāryāyā bhartṛā susamavetayā | tathā dattakṛtau putrāv adhyūdakṣa tathāparaḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ယောက်ျားတစ်ဦးသည် ဓမ္မမှ ကျဆုံးသူ (patita) ဖြစ်သော်လည်း၊ သူ၏ ဇနီးသည်က ခင်ပွန်းနှင့် သင့်လျော်စွာ ပေါင်းသင်းတည်မြဲနေပါက၊ သားများသည်—တရားဝင် အပ်နှံယူခြင်း/အမိန့်တင်ခြင်း (dattakṛta) ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အခြားနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ—အခြားလက်ခံထားသောကိစ္စများကဲ့သို့ ရေကမ်းပူဇော်ခြင်း (udaka) စသည့် အခမ်းအနားနှင့် ပူဇော်မှုများကို ခံယူခွင့်ရှိသူများဟု သဘောထားရမည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse addresses dharma concerning family and ritual continuity: even when the husband is ‘patita’ (fallen), if the marital union is duly maintained, sons recognized through accepted means (including adoption/authorized arrangements) remain qualified for essential ancestral rites such as the udaka-offering.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharmaśāstric norms. Here he clarifies the status of sons and their ritual eligibility in a household where the husband is considered fallen, emphasizing lawful marital association and recognized forms of sonship.