Shloka 15
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
दौहित्रकेण धर्मेण नाज पश्यामि कारणम् । विक्रीतासु हि ये पुत्रा भवन्ति पितुरेव ते
dauhitrakeṇa dharmeṇa nāhaṁ paśyāmi kāraṇam | vikrītāsu hi yāḥ kanyāḥ tāsu jāyante ye sutāḥ pitur eva te ||
ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်– «ဤနေရာတွင် ဒေါဟိတ္တက ဓမ္မကို အသုံးချရန် သင့်လျော်သော အကြောင်းရင်းကို ငါ မမြင်။ အကြောင်းမှာ တန်ဖိုးယူ၍ ပေးအပ်ထားသော သမီးတို့မှ မွေးဖွားလာသော သားများသည် မိမိတို့၏ အဖ၏ပိုင်သာ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေါဟိတ္တက စည်းမျဉ်းအရ မိခင်ဘက် အဘိုး၏ ဥစ္စာကို အမွေဆက်ခံစေမည့် တရားမျှတသော အခြေခံကို ငါ မတွေ့»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma argues that the dauhitraka principle (inheritance through a daughter’s son) should not be invoked when the daughter has been transferred for a price; in such a case, the son is treated as belonging solely to the father’s line, so claiming the maternal grandfather’s property lacks justification.
In Anushasana Parva’s dharma-discourse, Bhishma is clarifying rules of kinship and inheritance. Here he rejects extending a daughter’s-son inheritance claim to a situation involving a ‘sold’ daughter, emphasizing how the mode of marriage/transfer affects lineage and property rights.