Shloka 12
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
मातुश्न यौतकं॑ यत् स्यात् कुमारी भाग एव सः । दौहित्र एव तद् रिक्थमपुत्रस्य पितुर्हरेत्
Bhīṣma uvāca — mātuḥ yautakaṃ yat syāt kumārī-bhāga eva saḥ | dauhitra eva tad riktham aputrasya pituḥ haret ||
ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်– «မိခင်၏ ယောတက (မင်္ဂလာဒေါ်ရီ/အိမ်ထောင်ပစ္စည်း) အဖြစ် ရလာသော ဥစ္စာသည် အမှန်အားဖြင့် မိန်းကလေး၏ အစိတ်အပိုင်းပင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သားမရှိဘဲ သေဆုံးသော အဖ၏ အမွေကို ယူပိုင်ခွင့်ရှိသူမှာ သမီး၏ သား (ဒေါဟိတ္တ—မိခင်ဘက် မြေး) ပင် ဖြစ်သည်»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A mother’s yautaka (dowry/nuptial property) is treated as the daughter’s rightful share; consequently, if a man dies sonless, the daughter’s son (dauhitra) is the proper heir to that estate, preserving the line of entitlement through the daughter.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma lays down a rule of inheritance: he clarifies who has claim over dowry-derived wealth and who inherits when there is no son—identifying the dauhitra as the legitimate recipient.