Shloka 49
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
पाणिग्रहीता वान्य: स्यादत्र नो धर्मसंशय: । तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मत:
pāṇigrahītā vānyaḥ syād atra no dharma-saṁśayaḥ | tan naś chindhi mahāprājña tvaṁ hi vai prājña-sammataḥ ||
ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ဤအမှု၌ ဓမ္မအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့ သံသယရှိသည်– သတို့သမီးကို ရယူရန် သတ်မှတ်ထားသူ သေဆုံးသွားလျှင် အခြားယောက်ျားတစ်ဦးက ‘လက်ကိုင်သူ’ (pāṇigrahītā)၊ တရားဝင်ခင်ပွန်း ဖြစ်လာနိုင်သလား။ အို မဟာပညာရှိ၊ ပညာရှင်တို့က အသိအမှတ်ပြုလေးစားသော သင်သည် ဤသံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။»
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question: when customary arrangements (such as securing a bride) are disrupted by death, one must seek authoritative guidance to determine what is righteous and socially valid—especially regarding who may lawfully perform pāṇigraha (the marriage hand-taking).
Bhīṣma presents a case of legal-ethical uncertainty about marriage: whether, after the intended bridegroom (who had secured the bride) dies, another man may take her hand in marriage. He asks a recognized authority to resolve the doubt.