Shloka 5
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
क्षुरधारा विषं सर्पो वल्विरित्येकतः स्त्रिय: । प्रजा इमा महाबाहो धार्मिक्य इति न: श्रुतम्
kṣuradhārā viṣaṃ sarpo valvir ity ekataḥ striyaḥ | prajā imā mahābāho dhārmikyā iti naḥ śrutam ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «ဓားသွား၏ အစွန်း၊ အဆိပ်၊ မြွေ၊ မီး—ဤအရာတို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပေါင်းစည်းသကဲ့သို့ မိန်းမတို့ကို ဆိုကြသည်။ သို့သော် အို လက်တံခိုင်သူရဲကောင်း၊ ဤမိန်းမတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် ဓမ္မနှင့်ညီသောသူ (dhārmikī) ဟူ၍လည်း ငါတို့ ကြားဖူးသည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes a harsh proverbial warning about the potential danger associated with women (likened to razor, poison, serpent, fire) with a counter-tradition affirming their capacity for righteousness. Ethically, it signals that inherited stereotypes exist, yet dharma requires a more balanced recognition of women’s moral agency and virtue.
In the Anuśāsana Parva’s instructional setting, Bhīṣma continues advising the king on dharma. Here he cites a traditional saying that portrays women as perilous, then immediately notes another received teaching that calls them dhārmikī, setting up a nuanced discussion rather than a one-sided condemnation.