Shloka 9
Vipula’s Guru-Obedience, Divine Flowers, and the Peril of Others’ Oaths (विपुलोपाख्यानम्—पुष्पप्राप्तिः शपथ-प्रसङ्गश्च)
Devanagari script
स्त्रीबुद्ध्या न विशिष्येत तास्तु रक्ष्या: कथं नरै: । जिस नीतिशास्त्रको शुक्राचार्य जानते हैं, जिसे बृहस्पति जानते हैं, वह भी स्त्रीकी बुद्धिसे बढ़कर नहीं है। ऐसी स्त्रियोंकी रक्षा पुरुष कैसे कर सकते हैं ।।
Translation
မိန်းမတို့၏ ဉာဏ်သည် အခြားအရာတို့ထက် မနိမ့်ချေ; သို့ရာတွင် ထိုမိန်းမတို့ကို ကာကွယ်ရမည်ဟုဆိုလျှင် ယောက်ျားတို့က မည်သို့ကာကွယ်နိုင်မည်နည်း။ သုက္ကရာချာရျာ သိသော နီတိသတ်သ္တရ၊ ဗြဟ္စပတိ သိသော အရာတို့ပင် မိန်းမ၏ ဉာဏ်ထက် မလွန်ကဲနိုင်။ ထိုသို့သော မိန်းမတို့ကို ယောက်ျားက မည်သို့ကာကွယ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် “မမှန်” ကိုလည်း “မှန်” ဟုခေါ်ကြပြီး “မှန်” ကိုလည်း ထိုနည်းတူ “မမှန်” ဟုဆိုကြသည်။
Word by Word
स्त्रीबुद्ध्याby/with a woman's intellect
स्त्रीबुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootस्त्रीबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विशिष्येतshould excel / should be superior
विशिष्येत:
TypeVerb
Rootविशिष्
FormVidhi-linga, Optative, 3rd, Singular, Atmanepada
ताःthose (women)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
रक्ष्याःto be protected / protectable
रक्ष्याः:
TypeAdjective
Rootरक्ष्य
FormFeminine, Nominative, Plural
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
नरैःby men
नरैः:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes