Shloka 16
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
ब्राह्मणके मुखसे जो वाणी निकलती है, उसे जो शिरोधार्य करते हैं, वे सम्पूर्ण भूतोंको आत्मभावसे देखनेवाले महात्मा कभी पराभवको नहीं प्राप्त होते हैं ।।
bhīṣma uvāca | brāhmaṇake mukhase yo vāṇī nikalatī hai, use yo śirodhārya karate haiṃ, ve sampūrṇa bhūtoṃ ko ātmabhāvase dekhanevāle mahātmā kabhī parābhavako nahīṃ prāpta hote haiṃ || kṣatriyāṇāṃ pratapatāṃ tejasā ca balena ca | brāhmaṇeṣv eva śāmyanti tejāṃsi ca balāni ca ||
ဘိဿမက ပြောသည်—ဗြာဟ္မဏ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော စကားကို ခေါင်းပေါ်တင်သင့်သကဲ့သို့ နှလုံးထဲသို့ ထည့်ယူသူတို့သည် အတ္တမြင်ကွင်းဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးကို မြင်နိုင်သော မဟာအတ္တမန်များ ဖြစ်လာကြပြီး ရှုံးနိမ့်ခြင်းကို မရောက်ကြ။ စစ်သူရဲကောင်း က္ଷတ္တရိယတို့၏ တောက်လောင်သော တေဇနှင့် ဘလ—အလင်းရောင်နှင့် အင်အား—သည် ဗြာဟ္မဏတို့အတွင်း၌ပင် တိတ်ဆိတ်၍ ထိန်းချုပ်ခံရသည်; ထိုနေရာ၌ သူတို့၏ မီးတောက်သကဲ့သို့သော အာဏာနှင့် အင်အားတို့ ပျော့ပြောင်းသက်သာလာသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Reverence for the wise—especially the Brahmin’s dharmic counsel—cultivates a Self-centered vision that prevents moral and practical downfall; and unchecked warrior power is meant to be restrained and guided by spiritual-intellectual authority.
In the Anushasana Parva, Bhishma continues instructing on dharma, emphasizing how rulers and powerful persons should honor Brahmin guidance; he frames Brahmins as the stabilizing force that calms the heat of Kshatriya valor and strength.