Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient

ब्राह्मणादेव तद्‌ भूतं प्रभवन्ति यत: प्रजा:

brāhmaṇād eva tad bhūtaṃ prabhavanti yataḥ prajāḥ | yasmāt samastā prajā utpadyante, tat yajñādi karma brāhmaṇebhya eva sampadyate | jīvo yatas utpadyate ca mṛtyoḥ paścāt yatra gacchati, tat tattvaṃ, svarga-narakayoḥ mārgaṃ tathā bhūta-vartamāna-bhaviṣyat ca brāhmaṇa eva jānāti | brāhmaṇo manuṣyeṣu sarvaśreṣṭhaḥ | (bharataśreṣṭha) yo ’sya dharmaṃ jānāti taṃ ca pālayati sa eva satyo brāhmaṇaḥ ||

ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– ဗြာဟ္မဏမှပင် သတ္တဝါတို့ ပေါ်ပေါက်လာစေသော အခြေခံသဘောတရား ထွက်ပေါ်လာ၏။ လူ့လောကကို ထိန်းသိမ်းစေသော ယဇ္ဉာနှင့် အခြား သာသနာရေးကိစ္စများလည်း ဗြာဟ္မဏတို့ကပင် ဆောင်ရွက်ပြီးမြောက်စေသည်။ ဗြာဟ္မဏသည် အသက်၏ မူလအရင်းအမြစ်နှင့် သေပြီးနောက် သွားရာကို သိ၏။ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားရာလမ်းနှင့် နရကသို့ သွားရာလမ်းကိုလည်း သိ၏။ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ကိုလည်း နားလည်၏။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏကို လူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်ကြသည်။ သို့သော် အို ဘာရတမျိုး၏ အကောင်းဆုံးသူရေ၊ မိမိ၏ ဓမ္မကို အမှန်တကယ် သိပြီး ထိုဓမ္မအတိုင်း နေထိုင်သူသာ စစ်မှန်သော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သည်။

ब्राह्मणात्from the Brahmin
ब्राह्मणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Ablative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भूतम्come into being/produced
भूतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootभूत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रभवन्तिarise/originate
प्रभवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (प्र + भू)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
यतःfrom which/whence
यतः:
TypeIndeclinable
Rootयतस्
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Bharata (as an epithet: bharataśreṣṭha)
B
Brahmin (brāhmaṇa)
P
Prajāḥ (creatures/people)
Y
Yajña (sacrifice)
S
Svarga (heaven)
N
Naraka (hell)