Shloka 132
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
हर्यक्ष: ककुभो वजी शतजिदह्ठद: सहस्रपात् । सहस्मूर्धा देवेन्द्र: सर्वदेवमयो गुरु:
haryakṣaḥ kakubho vajī śatajiddhaḥ sahasrapāt | sahasramūrdhā devendraḥ sarvadevamayo guruḥ ||
ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူ၏— «သူသည် ဟရျက္ရှ (Haryakṣa) — ခြင်္သေ့သဏ္ဌာန်တော်; သူသည် ကကုပ္ဘ (Kakubha) — အရပ်လေးမျက်နှာနှင့် ဦးတည်ရာတို့၏ ရုပ်တော်; သူသည် ဝဇီ (Vajī) — မိုးကြိုးလက်နက် ဝဇ္ရကို ကိုင်ဆောင်သူ; သူသည် ရှတဇိဒ္ဓ (Śatajiddha) — အောင်မြင်ခြင်း၏ အမှတ်အသား မရေတွက်နိုင်အောင် ထင်ရှားသူ; သူသည် သဟသ္ရပာတ် (Sahasrapāt) နှင့် သဟသ္ရမူရ္ဓာ (Sahasramūrdhā) — ခြေတစ်ထောင်၊ ခေါင်းတစ်ထောင် ပိုင်ဆိုင်သူ။ သူသည် ဒေဝိန္ဒြ (Devendra) — နတ်တို့၏ အရှင်၊ အမှန်တကယ် နတ်အားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်ပြီး၊ ဂုရု (Guru) — အားလုံးအား ဉာဏ်ပညာ ပေးသနားသူ»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a theological and ethical vision of divinity: the supreme lord (here identified with Devendra/Indra through exalted epithets) is portrayed as all-pervading (directions), all-powerful (vajra-bearing, victorious), and cosmic in scale (thousand heads and feet). Such praise encourages reverence for divine order and the recognition that true authority is grounded in wisdom (guru) and the welfare-sustaining power of dharma.
Vāyu-deva is speaking a stuti (hymn of praise), listing a sequence of epithets that magnify Devendra/Indra as a cosmic, all-gods-in-one figure and as a universal teacher. The narrative moment is devotional and descriptive rather than action-driven: it elevates the listener’s understanding of the deity’s scope and role.