Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

अजो महार्ह: स्वाभाव्यो जितामित्र: प्रमोदन: । आनन्दो नन्दनो नन्द: सत्यधर्मा त्रिविक्रम:

ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ | ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ ||

ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်—သူသည် အဇ (မမွေးဖွားသူ) ဖြစ်၏။ မဟာရ္ဟ (အမြင့်မြတ်ဆုံး ပူဇော်ထိုက်သူ) ဖြစ်၏။ သ္ဝာဘာဝျ (ကိုယ်တိုင်တည်ရှိ၍ အစဉ်ပြည့်စုံသူ) ဖြစ်၏။ ဇိတာမိတ္ရ (ရန်သူတို့ကို အနိုင်ယူသူ) ဖြစ်၏။ ပရမောဒန (အမှတ်ရရုံဖြင့်ပင် စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေသူ) ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သူသည် အာနန္ဒ (အပျော်အပါး၏ အရင်းအမြစ်)၊ နန္ဒန (အားလုံးကို ပျော်ရွှင်စေသူ)၊ နန္ဒ (စည်းစိမ်နှင့် အာဏာပြည့်စုံသူ)၊ သတ္ယဓမ္မာ (အမှန်တရားနှင့် ဓမ္မတရားကို သဘာဝအဖြစ်ထားသူ)၊ နှင့် တြိဝိက్రమ (ခြေလှမ်းသုံးလှမ်းဖြင့် လောကသုံးပါးကို တိုင်းတာသူ) ဖြစ်၏။

अजःthe Unborn (Vishnu)
अजः:
Karta
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महार्हःmost worthy of worship/honor
महार्हः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहार्ह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वाभाव्यःnatural; inherent (by nature)
स्वाभाव्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वाभाव्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
जितामित्रःone who has conquered enemies
जितामित्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितामित्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रमोदनःone who causes delight
प्रमोदनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रमोदन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
आनन्दःbliss; the Blissful one
आनन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नन्दनःone who gladdens
नन्दनः:
Karta
TypeAdjective
Rootनन्दन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नन्दःjoy; the Joyful one
नन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootनन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यधर्माwhose dharma is truth; truly righteous
सत्यधर्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यधर्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिविक्रमःTrivikrama (who strode the three worlds in three steps)
त्रिविक्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिविक्रम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Viṣṇu
T
Trivikrama (Vāmana episode)
T
three worlds (trailokya)

Educational Q&A

The verse teaches devotion grounded in ethics: the Supreme is unborn and self-established, yet actively protects dharma by overcoming hostile forces; remembering such a Lord brings inner joy, and His nature is truth and righteousness.

Bhīṣma is reciting divine epithets (a stuti-like sequence) describing Viṣṇu’s qualities and deeds—especially the Trivikrama act of measuring the three worlds—within the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma and worship.