Shloka 63
स्वापन: स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वर:
bhīṣma uvāca | svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt | vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ ||
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—ထိုအရှင်သည် ပရလယကာလ၌ သတ္တဝါအားလုံးကို အဝိဇ္ဇာအိပ်မက်အိပ်စေသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်သူ၊ လွတ်လပ်သူ ဖြစ်တော်မူ၍ အာကာသကဲ့သို့ အလုံးစုံလွှမ်းမိုးတော်မူ၏။ ယုဂ်အလိုက် လောကကို ကယ်တင်မြှောက်တင်ရန် အမျိုးမျိုးသော ရူပများကို ခံယူတော်မူပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းတို့နှင့် အဝတာရများ၏ အံ့ဩဖွယ် လီလာတို့အဖြစ် များစွာသော ကర్మများကို ပြုတော်မူ၏။ သတ္တဝါအားလုံး နေထိုင်ရာနှင့် လည်ပတ်ရာ ‘နှစ်’ (ဝတ္စရ) ဖြစ်တော်မူ၍၊ ဘက္တတို့ကို အလွန်ချစ်ခင်သူ၊ ဗြဇာ၌ နွားကလေးများကို ကာကွယ်ထိန်းကျောင်းသူ၊ ရတနာများကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်သကဲ့သို့ ထိန်းထားသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့သော ရတနဂర్భ၊ နှင့် ဓနအားလုံး၏ အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme is simultaneously the cosmic principle governing time, creation, and dissolution, and also the intimate, loving protector of devotees. Recognizing this unity supports dharma: reverence for the moral order of the universe and trust in the Lord’s compassionate nearness.
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the Supreme through a sequence of divine epithets (commonly aligned with the Viṣṇu-sahasranāma tradition). This verse is one segment of that praise, listing names that highlight both universal sovereignty and pastoral tenderness.