Shloka 15
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गति: । अव्यय: पुरुष: साक्षी क्षेत्रज्ञो5क्षर एव च
pūtātmā paramātmā ca muktānāṁ paramā gatiḥ | avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño 'kṣara eva ca ||
ဘီရှ္မက ဆို၏—သူသည် သန့်ရှင်းသော အတ္တမ (Pure Self) ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (Paramātman) လည်း ဖြစ်၏။ လွတ်မြောက်သူတို့အတွက် သူသည် အမြင့်ဆုံး ပန်းတိုင် ဖြစ်၏။ သူသည် မပျက်စီးသော အရှင်—ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း နေထိုင်သော ပုရုရှ (Puruṣa)—အမြဲသက်သေမြင်သူ ဖြစ်၏။ သူသည် က్షೇತ್ರ (ကိုယ်နှင့် သဘာဝ) ကို သိမြင်သူ (Kṣetrajña) ဖြစ်ပြီး၊ အကျိုးမလျော့သော အက္ခရ (Akṣara) လည်း ဖြစ်၏။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse identifies the highest reality as the pure and supreme Self—imperishable, the inner Person, the witnessing consciousness, and the knower of the body-field—teaching that liberation culminates in realizing and attaining this Supreme Self as the ultimate goal.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his post-war instruction on dharma and higher wisdom, describing the nature of the Supreme Self to guide the listener toward ethical living grounded in self-knowledge and the pursuit of liberation.