Shloka 115
आधारनिलयोअ<थधाता पुष्पहास: प्रजागर: । ऊर्ध्वग: सत्पथाचार: प्राणद: प्रणव: पण:
bhīṣma uvāca | ādhāra-nilayo 'dhātā puṣpa-hāsaḥ prajāgaraḥ | ūrdhva-gaḥ satpathācāraḥ prāṇa-daḥ praṇavaḥ paṇaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်—ထိုအရှင်သည် သတ္တဝါအပေါင်း၏ အခြေခံအထောက်အကူ၊ တည်ရာအိမ်ရာဖြစ်တော်မူ၏။ မိမိအလိုအလျောက်တည်ရှိသူ၊ အထက်၌ ဖန်ဆင်းသူမရှိသော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။ အမြဲနိုးကြား၍ အပြည့်အဝ သတိရှိသူ၊ ပန်းပွင့်ကဲ့သို့ နူးညံ့စွာ ဖွင့်လှစ်သော အပြုံးတော်ဖြင့် တောက်ပတော်မူ၏။ အရာအားလုံးထက် မြင့်မားစွာ တည်နေ၍ သဒ္ဓမ္မလမ်း၏ အကျင့်ကို ကိုယ်တိုင်သရုပ်ပြကာ ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။ ထိုအရှင်သည် အသက်ကို ပေးတော်မူသည်—ကျဆုံးသူကိုပင် ပြန်လည်အသက်သွင်းတော်မူနိုင်သည်—ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော သံလုံး “အောမ်” (Om) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၍ သတ္တဝါတို့အား သင့်လျော်တိကျသော တရားမျှတမှုဖြင့် ဆက်ဆံတော်မူ၏။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme is both transcendent and immanent: the foundational support of the world, self-existent, ever-awake, the very standard of righteous conduct, and the life-giver. Ethically, it links devotion to the Divine with commitment to satpatha—right conduct—as an expression of the Divine nature.
In Anuśāsana Parva, Bhishma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and praising the Supreme through a litany of divine names/epithets. This verse is part of that praise, enumerating qualities that guide the listener toward reverence and righteous living.