Shloka 19
Umā’s Inquiry and the Manifestation of the Third Eye (उमा–प्रश्नः तृतीयनेत्रोत्पत्तिः)
“जब स्वामी सुखपूर्वक सो जाते उस समय आवश्यक कार्य आ जानेपर भी मैं उन्हें कभी नहीं जगाती थी। इससे मेरे मनको विशेष संतोष प्राप्त होता था ।।
na āyasayāmi bhartāraṁ kuṭumbārthe ’pi sarvadā | guptagūḍhā sadā cāsmi susammṛṣṭa-niveśanā ||
ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ခင်ပွန်းသည် အေးချမ်းစွာ အိပ်ပျော်နေစဉ် လိုအပ်သောကိစ္စ ပေါ်လာသော်လည်း ကျွန်မ မနှိုးမဖျက်ဘဲ နေခဲ့၏။ ထိုထိန်းသိမ်းမှုကြောင့် အတွင်းစိတ်၌ နက်ရှိုင်းသော ကျေနပ်မှု ရရှိ၏။ အိမ်ထောင်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်ပင် ခင်ပွန်းကို မပင်ပန်းစေခဲ့။ မိသားစု၏ လျှို့ဝှက်ကိစ္စများကို ဖုံးကွယ်ထိန်းသိမ်း၍ အိမ်နှင့် အိမ်ဝင်းကို အမြဲ သန့်ရှင်းစနစ်တကျ ထားခဲ့၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights household dharma expressed through considerate restraint: not disturbing a spouse unnecessarily, maintaining confidentiality of family matters, and keeping the home clean and orderly—small daily disciplines presented as ethical virtues.
In Bhishma’s discourse on conduct (Anuśāsana Parva), a model of domestic behavior is described in first person: the speaker recounts how she served her husband by avoiding needless disturbance, safeguarding private affairs, and maintaining the household—illustrating idealized norms of family life.