Shloka 3
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
समृद्धौ वासमृद्धौ वा शुभे वा यदि वाशुभे । कारण तत्र मे ब्रूहि सर्वज्ञो हसि मे मत:
samṛddhau vāsamṛddhau vā śubhe vā yadi vāśubhe | kāraṇaṃ tatra me brūhi sarvajño ’si me mataḥ || prāṇī unnatiyā avanatiyā śubhayā aśubhayā kisī bhī avasthā meṃ maranā nahīṃ cāhate haiṃ | isakā kyā kāraṇa hai? etat me brūhi; kyoṃki meṃ dṛṣṭi meṃ āp sarvajña haiṃ ||
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြော၏—“ချမ်းသာသော်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲသော်လည်းကောင်း၊ ကောင်းမြတ်သော အခြေအနေဖြစ်စေ မကောင်းသော အခြေအနေဖြစ်စေ—ဤအကြောင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်အား မိန့်ကြားပါ။ အတက်အကျ၊ ကံကောင်းကံမကောင်း မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို သက်ရှိတို့သည် အဘယ်ကြောင့် သေခြင်းကို မလိုလားကြသနည်း။ ကျွန်ုပ်သည် သင်ကို အရာရာသိသူဟု ယူဆသောကြောင့် ရှင်းလင်းပေးပါ” ဟု။
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a universal ethical-psychological problem: regardless of external conditions—wealth or poverty, auspiciousness or misfortune—beings cling to life and resist death. It invites reflection on attachment (rāga), self-preservation, and the deeper causes of fear and desire that dharma-discourse seeks to diagnose and remedy.
In Anuśāsana Parva’s instructional setting, Yudhiṣṭhira addresses a revered, ‘all-knowing’ teacher-figure and asks for the underlying reason that living beings do not want to die in any circumstance. The question sets up a philosophical explanation about the motives and bonds that keep beings attached to embodied existence.