Shloka 7
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
इदमन्तरमित्येव शक्रो नृपममोहयत् । एकाशथ्चैन च राजर्षि भ्रान्त इन्द्रेण मोहित:
idam antaram ity eva śakro nṛpam amohayat | ekāśvaś cainaṃ ca rājarṣi bhrānta indreṇa mohitaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «‘ဤအချိန်ကွာဟာပဲ—လက်စားချေရမည့် အခွင့်အရေးတကယ်ပဲ’ ဟု တွေးကာ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် မင်းကို မောဟထဲသို့ ကျရောက်စေ၏။ အိန္ဒြာ၏ မာယာကြောင့် မူးမောလှည့်လည်သွားသော ရာဇဣသိသည် မြင်းတစ်ကောင်သာ ကျန်ရစ်ပြီး လမ်းညွှန်မဲ့စွာ ဟိုဒီလှည့်လည်ကာ တိမ်းယိမ်းပျောက်ကွယ်သွား၏။ ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အားကုန်ကာ ဟိုဒီလှည့်လည်နေ၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moha (delusion) can be imposed or intensified by powerful forces, leading even a rājarṣi to lose discernment and direction. Ethically, it warns that acting from a revenge-minded ‘opportunity’ (antaram) can precipitate confusion and suffering rather than righteous resolution.
Indra (Śakra), seeking a moment to retaliate, deludes the king. Under this enchantment the king becomes disoriented and wanders about with only one horse, suffering hunger, thirst, and exhaustion.