Shloka 51
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
पुरुषत्वं कथं त्यक्त्वा स्त्रीत्वं चोदयसे विभो | एवमुक्त: प्रत्युवाच स्त्रीभूतो राजसत्तम:
puruṣatvaṃ kathaṃ tyaktvā strītvaṃ codayase vibho | evam uktaḥ pratyuvāca strībhūto rājasattamaḥ ||
ဘိဿမက ပြော၏— «အို မဟာတန်ခိုးရှင်၊ ယောက်ျားဘဝကို စွန့်ပြီးနောက် မိန်းမဘဝကို အဘယ်ကြောင့် တိုက်တွန်းလိုသနည်း» ဟူ၍။ ထိုသို့ မေးမြန်းခံရသော် မိန်းမရূপသို့ ပြောင်းလဲသွားသော မင်းအထွဋ်အမြတ်က ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse introduces an ethical question about abandoning one’s prior social/bodily identity and deliberately maintaining another; it invites reflection on intention, duty (dharma), and the justification for an unusual life-choice.
Bhishma narrates a scene where a powerful figure (contextually Indra) questions a king who has become a woman about why he has given up manhood and persists in womanhood; the transformed king is about to explain his reasons.