Shloka 7
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
रजस्तम: सत्त्वमथो येषां निर्धौतमात्मन: । शौचाशौचसमायुक्ता: स्वकार्यपरिमार्गिण:
rajas-tamaḥ sattvam atho yeṣāṁ nirdhautam ātmanaḥ | śaucāśauca-samāyuktāḥ sva-kārya-parimārgiṇaḥ ||
ဘိဿမက ပြောသည်– အတွင်းစိတ်၌ ရဇသ်၊ တမသ်၊ ထို့ပြင် သတ္တဝ်တောင်မှ ဆေးကြောသန့်စင်၍ သုံးဂုဏ်မှ ကင်းလွတ်သွားသူများ၊ အပြင်လောက၌ သန့်ရှင်းမှုနှင့် မသန့်ရှင်းမှု အခြေအနေများကြား လှုပ်ရှားနေသော်လည်း မိမိ၏ အမှန်တကယ် တာဝန် (တတ္တဝိစာရ၊ သမာဓိ၊ ဥပာသနာ စသည်) ကိုသာ ရှာဖွေလိုက်နာသူများ—ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် အတွင်းသန့်စင်မှုကို အလေးထားသူတို့သည် ကိုယ်တိုင်ပင် အမြင့်ဆုံး တီရ္ထများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့၏ ရှိနေခြင်းသည် အပြင်ပန်း ဘုရားဖူးခရီးများထက် ပို၍ သန့်စင်စေသည်၊ အကြောင်းမှာ သူတို့၏ဘဝသည် စွန့်လွှတ်မှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် တန်းတူမြင်ခြင်းပေါ်တွင် တည်မြဲနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External states of purity/impurity are secondary; the highest sanctity lies in a person who has transcended the three guṇas and steadily pursues inner duty—truth-inquiry, meditation, and worship—thereby becoming a ‘living tīrtha’ through self-purification and renunciation.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhishma continues teaching about dharma and sacredness, redefining ‘holy places’ by emphasizing the spiritual stature of guṇa-transcending sages over mere external pilgrimage or ritual conditions.