Shloka 17
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
गौतमी नाम कौन्तेय स्थविरा शमसंयुता । सर्पेण दष्ट॑ स्वं पुत्रमपश्यद्गतचेतनम्
Gautamī nāma Kaunteya sthavirā śama-saṁyutā | sarpeṇa daṣṭaṁ svaṁ putram apaśyad gata-cetanam ||
ဘိဿမက မိန့်တော်မူ၏— «အို ကုန္တီ၏သား၊ ဂေါတမီဟူသော အိုမင်းသော မိန်းမတစ်ဦး ရှိ၏။ သူမသည် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ သူမသည် မိမိ၏သားကို မြွေကိုက်ခံရ၍ သတိလစ်ကာ ထိုနေရာ၌ လဲလျောင်းနေသည်ကို မြင်၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical exemplum: even amid sudden tragedy (a child struck down), the ideal response is grounded in śama—inner calm and self-restraint—preparing the listener for a dharma-oriented reflection on grief, responsibility, and right conduct.
Bhīṣma begins recounting an episode to Kaunteya: an elderly, self-controlled woman named Gautamī comes upon her son, who has been bitten by a snake and has lost consciousness.