Shloka 36
अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः
Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration
Devanagari script
व्यशीर्यत ततो राष्ट्र क्षयर्नानाविधैस्तदा । क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्व॒ समाहतम्,इस तरह नाना प्रकारसे क्षय होनेके कारण वह सारा राज्य नष्ट-सा हो गया। सबको भूख, मृत्यु, अनावृष्टि और व्याधि आदिके कष्ट सताने लगे
Transliteration
vyaśīryata tato rāṣṭraṃ kṣayair nānāvidhais tadā | kṣunmṛtyubhyām anāvṛṣṭyā vyādhibhiś ca samāhatam ||
Translation
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ထို့နောက် နိုင်ငံတော်သည် ပျက်စီးမှုအမျိုးမျိုးကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ချိုးယွင်းလဲကျလာ၏။ အစာခေါင်ပါးခြင်းနှင့် သေမင်း၊ မိုးမရွာခြင်းနှင့် ရောဂါဘေးတို့က ထိုးနှက်သဖြင့် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးသည် ပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏»။
Word by Word
व्यशीर्यतwas destroyed / perished
व्यशीर्यत:
Karta
TypeVerb
Rootशीॄ (धातु)
Formलङ् (imperfect), आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन
ततःthen / thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
राष्ट्रम्the kingdom/state
राष्ट्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootराष्ट्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षयैःby decays / by wasting diseases
क्षयैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्षय
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
नाना-विधैःof various kinds
नाना-विधैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनानाविध
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
क्षुत्by hunger
क्षुत्:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुत्
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
मृत्युभ्याम्by death(s)
मृत्युभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootमृत्यु
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
अनावृष्ट्याby drought / lack of rain
अनावृष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootअनावृष्टि
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
व्याधिभिःby diseases
व्याधिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootव्याधि
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
समाहतम्struck/afflicted (completely)
समाहतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-आ-हन् (धातु) → समाहत
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaR
rāṣṭra (the kingdom/realm)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes