Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

आदि पर्व, अध्याय 139 — Hiḍimba’s Detection and Hiḍimbā’s Approach to Bhīma

प्रगाढदृढमुष्टित्वे लाघवे वेधने तथा । क्षुनाराचभल्लानां विपाठानां च तत्त्ववित्‌,अर्जुन अत्यन्त दृढ़तापूर्वक मुद्ठीसे धनुषको पकड़नेमें, हाथोंकी फुर्तीमें और लक्ष्यको बींधनेमें बड़े चतुर निकले। वे क्षुरु, नाराचः, भललः और विपाठ४ नामक ऋजु, वक्र और विशाल” अस्त्रोंके संचालनका गूढ़ तत्त्व अच्छी तरह जानते और उनका सफलतापूर्वक प्रयोग कर सकते थे। इसलिये द्रोणाचार्यको यह दृढ़ विश्वास हो गया था कि फुर्ती और सफाईमें अर्जुनके समान दूसरा कोई योद्धा इस जगतमें नहीं है। एक दिन द्रोणने कौरवोंकी भरी सभामें निद्राको जीतनेवाले अर्जुनसे कहा---

vaiśampāyana uvāca | pragāḍha-dṛḍha-muṣṭitve lāghave vedhane tathā | kṣurā-nārāca-bhallānāṁ vipāṭhānāṁ ca tattvavit |

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– အာర్జုနသည် လက်မုဋ္ဌီကို တင်းကျပ်မလှုပ်မယှက်ထား၍ လေးကို ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်း၊ လက်၏ လျင်မြန်မှု၊ ပစ်မှတ်ကို ထိုးဖောက်နိုင်ခြင်းတို့တွင် အလွန်ထူးချွန်ကြောင်း ထင်ရှား하였다။ က္ṣုရ၊ နာရာချ၊ ဘလ္လ၊ ဝိပါဋ္ဌဟူသော လက်နက်များကို ကိုင်တွယ်အသုံးချရာ၌ အတွင်းသဘောတရားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိရှိကာ ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်하였다။ ထို့ကြောင့် ဒ್ರೋဏာචာရ្យသည် လျင်မြန်သန့်ရှင်းသော လက်ရာ၌ အာర్జုနနှင့် တန်းတူသူ မရှိကြောင်း အခိုင်အမာ ယုံကြည်လာ하였다။

प्रगाढdeep/intense (in)
प्रगाढ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रगाढ
FormNeuter, Locative, Singular
दृढfirm/strong (in)
दृढ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदृढ
FormNeuter, Locative, Singular
मुष्टित्वेfist-grip; clenched-fist hold (esp. of bow)
मुष्टित्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुष्टित्व
FormNeuter, Locative, Singular
लाघवेlightness; agility
लाघवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलाघव
FormNeuter, Locative, Singular
वेधनेpiercing; hitting (a target)
वेधने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवेधन
FormNeuter, Locative, Singular
तथाalso; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्षुनाराचभल्लानाम्of (the weapons) razor-headed arrows, nārāca arrows, and bhalla darts
क्षुनाराचभल्लानाम्:
TypeNoun
Rootक्षुर-नाराच-भल्ल
FormMasculine, Genitive, Plural
विपाठानाम्and of vipāṭha missiles
विपाठानाम्:
TypeNoun
Rootविपाठ
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्त्ववित्knower of the true principles/technique
तत्त्ववित्:
Karta
TypeNoun
Rootतत्त्वविद्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
D
Droṇācārya
B
bow
K
kṣura (weapon/arrow type)
N
nārāca (weapon/arrow type)
B
bhalla (weapon/arrow type)
V
vipāṭha (weapon/arrow type)