Shloka 20
Vāraṇāvata-praveśa and Jatugṛha-saṃdeha
Entry into Vāraṇāvata and Suspicion of the Lac-House
रंगमध्यं तदा5<चार्य: सपुत्र: प्रविवेश ह | नभो जलधरैहीनं साड्रारक इवांशुमान्,तदनन्तर श्वैत वस्त्र और श्वेत यज्ञोपवीत धारण किये आचार्य द्रोणने अपने पुत्र अश्वृत्थामाके साथ रंगभूमिमें प्रवेश किया; मानो मेघरहित आकाशमें चन्द्रमाने मंगलके साथ पदार्पण किया हो। आचार्यके सिर और दाढ़ी-मूँछके बाल सफेद हो गये थे। वे श्वेत पुष्पोंकी माला और श्वेत चन्दनसे सुशोभित हो रहे थे
raṅgamadhyaṁ tadā ācāryaḥ saputraḥ praviveśa ha | nabho jaladharair hīnaṁ sādrāraka ivāṁśumān ||
ဓృతရာෂ္ဋရက ပြောသည်— ထို့နောက် ဆရာ ဒ్రోဏာသည် မိမိသားနှင့်အတူ ကစားကွင်းအလယ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ မိုးတိမ်ကင်းသော ကောင်းကင်၌ လထွက်လာသကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မင်္ဂလာဂြိုဟ် မားစ်က အနီးကပ်လိုက်ပါသကဲ့သို့ ထင်ရသည်—ဤပုံရိပ်က အခိုက်အတန့်၏ သာသနာတော်ဆန်မှုနှင့် အာဏာတရားကို ပိုမိုမြှင့်တင်သည်။ ထို့ပြင် သင်ကြားမှု၏ ဓမ္မအလေးချိန်ကိုလည်း ထင်ရှားစေသည်—ကစားကွင်းသည် ပြသရန်သာ မဟုတ်ဘဲ ကျွမ်းကျင်မှု၊ စည်းကမ်းနှင့် ဂုရု၏ တာဝန်တို့က မင်းသားတို့၏ အနာဂတ်အကျင့်အကြံကို ပုံဖော်မည့် အများပြည်သူရှေ့ စင်မြင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the guru’s presence through celestial simile, implying that instruction and discipline carry public, ethical consequence. Droṇa’s entry signals that learning (especially martial and royal training) is not value-neutral: it shapes character, duty, and the future exercise of power.
Dhṛtarāṣṭra narrates that Droṇa, accompanied by his son Aśvatthāmā, enters the center of the arena. The text compares his radiance to the moon in a cloudless sky, with Mars nearby, emphasizing the grandeur and auspiciousness of the moment before the princes’ demonstrations and ensuing developments.