Shloka 543
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
एकलव्यस्तु तच्छुत्वा प्रीयमाणो<ब्रवीदिदम् । राजन! तब द्रोणाचार्यने एकलव्यसे यह बात कही--“वीर! यदि तुम मेरे शिष्य हो तो मुझे गुरुदक्षिणा दो'। यह सुनकर एकलव्य बहुत प्रसन्न हुआ और इस प्रकार बोला
ekalavyas tu tac chrutvā prīyamāṇo ’bravīd idam | rājan |
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ဧကလဗျသည် ဝမ်းမြောက်လွန်စွာဖြစ်၍ မင်းကြီးအား ရိုသေစွာ မိန့်ကြားကာ ဤသို့ ပြော하였다။ ဤခဏသည် ဂုရု–သင်သား ဆက်နွယ်မှုကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လက်ခံခြင်းနှင့် ဂုရုဒက္ခိဏာ ပူဇော်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ခြင်းကို ထင်ဟပ်စေပြီး၊ မိမိရွေးချယ်ထားသော ဆရာအပေါ် နာခံမှု၏ သစ္စာနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အလေးချိန်ကို ထင်ရှားစေသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the seriousness of accepting a guru: discipleship implies humility, obedience, and willingness to offer guru-dakṣiṇā. It also sets up an ethical tension—devotion and duty on the disciple’s side versus the guru’s responsibility and impartiality.
After hearing the preceding statement (contextually, Drona’s demand for guru-dakṣiṇā), Ekalavya becomes delighted and begins to reply. The narration marks the transition from Drona’s request to Ekalavya’s response.