Shloka 26

Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)

Devanagari script

तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यत: । मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत,वह सदा धर्मसे दूर रहता और पापकर्मोंपर ही दृष्टि रखता था। मोह और ऐश्वर्यके लोभसे उसके मनमें पापपूर्ण विचार भर गये थे

Transliteration

tasya dharmād apetasya pāpāni paripaśyataḥ | mohād aiśvarya-lobhāc ca pāpā matir ajāyata ||

Translation

သူသည် ဓမ္မမှ လွဲချော်ကာ အပြစ်အကုသိုလ်လမ်းကြောင်းများကိုသာ ကြည့်မြင်နေသူဖြစ်၍၊ မောဟနှင့် အာဏာအုပ်စိုးမှုအပေါ် လောဘကြောင့် သူ၏စိတ်တွင် မကောင်းသော အကြံအစည်များ ပေါက်ဖွားလာ하였다။ ဤကဗျာပိုဒ်သည် တရားမှ ခွာသွားခြင်းသည် မူးမောမှုနှင့် မဟာမိတ်ဆန္ဒတို့နှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော သီလပျက်စီးမှုအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ရင့်ကျက်လာကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Word by Word

तस्यof him/his

धर्मात्from dharma/righteousness

अपेतस्यdeparted (from), fallen away

पापानिsins/evil deeds

परिपश्यतःof (him) who was observing/looking at

मोहात्from delusion

ऐश्वर्यलोभात्from greed for sovereignty/wealth

चand

पापाsinful/evil

मतिःthought/intention/mindset

अजायतarose/was born

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana (speaker)

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes

Educational Q&A

What is the core teaching?

When a person turns away from dharma and repeatedly contemplates wrongdoing, delusion and greed for power generate a sinful disposition. The verse presents inner attention (what one keeps looking at) as the seed of ethical downfall.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana describes a figure who has strayed from righteous conduct and is preoccupied with sinful aims; under the influence of delusion and the desire for sovereignty, his intentions become overtly wicked, setting the stage for further harmful actions.