Shloka 34
Ādi Parva, Adhyāya 113 — Maryādā-sthāpana (Śvetaketu’s Boundary) and the Niyoga Deliberation of Pāṇḍu and Kuntī
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्ण रजतं बहु । गोरत्नान्यश्वरत्नानि रथरत्नानि कुड्जरान्,राजाओंके दिये हुए ढेर-के-ढेर मणि, मोती, मूँगे, सुवर्ण, चाँदी, गोरत्न, अश्वरत्न, रथरत्न, हाथी, गदहे, ऊँट, भैंसें, बकरे, भेंड़ें, कम्बल, मृगचर्म, रत्न, रंकु मृगके चर्मसे बने हुए बिछौने आदि जो कुछ भी सामान प्राप्त हुए, उन सबको हस्तिनापुराधीश राजा पाण्डुने ग्रहण कर लिया
vaiśampāyana uvāca |
maṇimuktāpravālaṃ ca suvarṇa-rajataṃ bahu |
gorātnāny aśvaratnāni ratharatnāni kuñjarān |
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «လက်ဆောင်အစုအဝေးများသည် တောင်တန်းကဲ့သို့ စုပုံလာ၏—ရတနာ၊ ပုလဲ၊ ပုရဝါ (coral) နှင့်အတူ ရွှေ၊ ငွေ များစွာ; ထို့ပြင် တန်ဖိုးမြင့် နွားများ၊ မြင်းကောင်းများ၊ လှပသော ရထားများနှင့် ဆင်များလည်း ပါ၏။» ဤသည်မှာ မင်းအာဏာကို လူထုအရှေ့၌ အသိအမှတ်ပြုသည့် အခွန်အလှူနှင့် လက်ခံယူခြင်း၏ အစဉ်အလာကို ဖော်ပြပြီး ဟස්တိနာပူရ၏ အရှင် ပဏ္ဍုမင်းက မင်းတော်ရာထူးအရ လက်ခံယူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic aspect of kingship: wealth and valuables circulate through formal gifting and tribute, publicly affirming social order and the ruler’s legitimacy; the king’s acceptance is not mere personal gain but part of sustaining the polity.
A list of valuable items—jewels, precious metals, and prized animals/vehicles—is being described as gifts/tribute presented to the ruler; King Pāṇḍu of Hastināpura is portrayed as receiving these royal offerings.