
यतिप्रायश्चित्तविधानम् (Ascetic Atonements and Discipline)
သုတက ဗြဟ္မာဏတို့အား ရှိဝက ကြေညာသော ယတိများအတွက် ပရာယရှ္စိတ္တကို မိတ်ဆက်ပြီး၊ ပာပသည် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ကာယမှ ပေါက်ဖွားသည့် သုံးမျိုးဖြစ်ကာ လောကီဘဝကို အမြဲချည်နှောင်နေကြောင်း ဆိုသည်။ သတိရှိသော সাধကအတွက် ယောဂသည် အမြင့်ဆုံး အင်အားဖြစ်၍ ပညာရှိတို့သည် အဝိဒ္ယာကို အနိုင်ယူကာ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ ထို့နောက် ဘိက္ခုတို့၏ သံဃာစည်းကမ်း—ဝရတ၊ ဥပဝရတ—နှင့် အပြစ်တစ်မျိုးချင်းအလိုက် အဆင့်လိုက် အတုန့်အပြန် ပရာယရှ္စိတ္တများကို ဖော်ပြသည်။ ကာမတဏ္ဟာကြောင့် လိင်ဆက်ဆံရန် ချဉ်းကပ်ခြင်းကို ပရာဏာယာမဖြင့် ထောက်ပံ့သော စာန္တပန ပြုကာ နောက်တစ်ဆင့် ကೃစ္ဆရ ပြုရန် ဆိုသည်။ ထပ်ခါတလဲလဲ သန့်စင်၍ စည်းကမ်းရှိသော အာရှရမဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်းကို အလေးပေးသည်။ မုသာဝါဒကို သတိပေးပြီး ခိုးယူခြင်းကို အသက်ရှူနှင့် ဆက်နွယ်သော ဥစ္စာကြောင့် ဟింసာနှင့် တူညီသည့် အလွန်ကြီးမားသော အဓမ္မဟု ရှုတ်ချသည်။ ပြင်းထန်သော ချော်လဲမှုများအတွက် အချိန်ရှည် စန္ဒြာယဏ ပြုရန် သတ်မှတ်သည်။ ကိုယ်၊ စကား၊ စိတ်တွင် အဟിംသာသည် အဓိကဖြစ်ပြီး သေးငယ်သော သတ္တဝါများကို မတော်တဆ ထိခိုက်လျှင် ကൃစ္ဆရာတိကೃစ္ဆရ သို့မဟုတ် စန္ဒြာယဏ ပြုရသည်။ ညအချိန်နှင့် နေ့အချိန် အစွဲအလမ်းထွက်ခြင်းတို့အတွက် ပရာဏာယာမနှင့် အစာရှောင် စည်းမျဉ်းကွာခြားသည်။ တားမြစ်အစားအစာများကို စာရင်းပြုကာ ချိုးဖောက်လျှင် ပရာဇာပတျယ-ကೃစ္ဆရ ကို အကြံပြုသည်။ နိဂုံးတွင် သန့်စင်သော ယတိသည် မြေခဲနှင့် ရွှေကို တူညီစွာမြင်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကောင်းကျိုး၌ စိတ်နှစ်မြှုပ်ကာ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကင်းသော ထာဝရ နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ နောက်ထပ် ရှိုင်ဝစည်းကမ်းကို အမြင့်သဘောပေါက်မှု၏ အခြေခံအဖြစ် ဆက်လက်ဖော်ပြရန် ပြင်ဆင်သည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सदाचारकथनं नामैकोननवतितमो ऽध्यायः सूत उवाच अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि यतीनामिह निश्चितम् प्रायश्चित्तं शिवप्रोक्तं यतीनां पापशोधनम्
ဤသို့ «သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပုရ္ဝဘားဂ၌ “မှန်ကန်သော အကျင့်ကို သင်ကြားခြင်း” ဟူသော ကိုးဆယ်မပြည့်သေးသော အခန်း (၈၉) ပြီးဆုံး၏။ စူတက ပြောသည်– “ယခုမှစ၍ ဤနေရာ၌ ယတီများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းကို ငါဖော်ပြမည်။ ရှိဝက မိန့်ကြားထားသော ပရాయశ్చित्त (အပြစ်ဖြေခြင်း) သည် ယတီများ၏ အပြစ်ကို သန့်စင်ပေးသည်။”
Verse 2
पापं हि त्रिविधं ज्ञेयं वाङ्मनःकायसंभवम् सततं हि दिवा रात्रौ येनेदं वेष्ट्यते जगत्
အပြစ်သည် သုံးမျိုးဖြစ်ကြောင်း သိရမည်—စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ကာယမှ ပေါ်ထွန်းသည်။ နေ့ည မပြတ်တောက်ဘဲ ဤအရာကြောင့် လောကသည် ဖုံးလွှမ်းခံရ၍ paśu သည် pāśa ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသည်၊ ပတိ—သီဝ (Śiva) ထံ အားကိုးရာယူသည့်အထိ။
Verse 3
तत्कर्मणा विनाप्येष तिष्ठतीति परा श्रुतिः क्षणमेवं प्रयोज्यं तु आयुष्यं तु विधारणम्
ထိုကဲ့သို့သော ကမ္မတစ်ရပ် မရှိသော်လည်း ဤအရာ (အသက်ဓာတ်) သည် တည်ရှိနေဆဲဟု အမြင့်ဆုံးသော Śruti က ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ခဏတည်းကိုပင် ဤသို့ အသုံးချရမည်—အသက်တာကို ထိန်းသိမ်း၍ တည်ငြိမ်စွာ ထောက်ထားရန်။
Verse 4
भवेद्योगो ऽप्रमत्तस्य योगो हि परमं बलम् न हि योगात्परं किंचिन् नराणां दृश्यते शुभम्
သတိရှိ၍ မမောမပန်းသူအတွက် ယောဂသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာသည်; ယောဂသည် အမြင့်ဆုံးသော အင်အားဖြစ်၏။ လူသားတို့အတွက် ယောဂထက် မြင့်သော မင်္ဂလာကောင်းကျိုး မရှိဟု မြင်ရသည်—pāśa ကို ဖြတ်တောက်ကာ paśu ကို Pati ထံသို့ ခေါ်ဆောင်ပေးသော ယောဂဖြစ်သည်။
Verse 5
तस्माद् योगं प्रशंसन्ति धर्मयुक्ता मनीषिणः अविद्यां विद्यया जित्वा प्राप्यैश्वर्यमनुत्तमम्
ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၌ တည်မြဲသော ပညာရှိတို့သည် ယောဂကို ချီးမွမ်းကြသည်။ အဗိဒ္ဓာ (avidyā) ကို ဗိဒ္ဓာ (vidyā) အမှန်ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် paśu သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အိုင်ශ්ဝရ္ယ (အရှင်တန်ခိုး) ကို ရရှိသည်—Pati အမြင့်ဆုံးသခင်က ပေးအပ်သော အာဏာဖြစ်၍ မောက္ခသို့ ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 6
दृष्ट्वा परावरं धीराः परं गच्छन्ति तत्पदम् व्रतानि यानि भिक्षूणां तथैवोपव्रतानि च
အမြင့်နှင့် အနိမ့် (parā–avara) နှစ်ဖက်လုံးကို ကျော်လွန်သော အမြတ်ဆုံးကို မြင်သိပြီးနောက် သတ္တိခိုင်မာသူတို့သည် ထိုအမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။ ထိုနည်းတူပင် ဘိက္ခုတို့ လိုက်နာသော ဝရတ (vow) များနှင့် အနုဝရတ (အထောက်အကူ စည်းကမ်း) များကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 7
एकैकातिक्रमे तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते उपेत्य तु स्त्रियं कामात् प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत्
ထိုစည်းကမ်းများအနက် ချိုးဖောက်မှုတစ်ခုချင်းစီအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေကာရ) ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ကာမဆန္ဒကြောင့် မိန်းမတစ်ဦးထံ ချဉ်းကပ်ပါကလည်း သင့်လျော်သော ပရాయရှ္စိတ္တ ကို ထပ်မံညွှန်ကြားရမည်။
Verse 8
प्राणायामसमायुक्तं चरेत्सांतपनं व्रतम् ततश्चरति निर्देशात् कृच्छ्रं चान्ते समाहितः
ပရာဏာယာမ (prāṇāyāma) ဖြင့် ပြည့်စုံစွာ တပ်ဆင်၍ စာံတပန (Sāṃtapana) ဝရတကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ညွှန်ကြားထားသည့် အမိန့်အတိုင်း ကೃચ્છရ (Kṛcchra) ပင်နန့်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ကာ အဆုံးတွင် စိတ်တည်ငြိမ်၍ အတွင်းသို့ စုစည်းနေရမည်။
Verse 9
पुनर् आश्रमम् आगत्य चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः न धर्मयुक्तमनृतं हिनस्तीति मनीषिणः
အာရှရမ (āśrama) သို့ ပြန်လည်ရောက်ပြီးနောက် ဘိက္ခုသည် မပျင်းမနာ မလျစ်လျူရှုဘဲ လှုပ်ရှားနေထိုင်ရမည်။ ပညာရှိတို့က ဓမ္မအတွက် ပြောသော မမှန်စကားသည် ဓမ္မကို မထိခိုက်စေဟု ဆိုကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် တရားသဘောနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 10
तथापि न च कर्तव्यं प्रसंगो ह्येष दारुणः अहोरात्रोपवासश् च प्राणायामशतं तथा
သို့ရာတွင်လည်း မလုပ်သင့်ပေ၊ ဤအပေါင်းအသင်းဝင်ရောက်မှုသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ထို့အစား နေ့နှင့်ည အစာရှောင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်၍ ပရာဏာယာမ တစ်ရာကြိမ်ကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 11
असद्वादो न कर्तव्यो यतिना धर्मलिप्सुना परमापद्गतेनापि न कार्यं स्तेयमप्युत
ဓမ္မကို လိုလားသော ယတိ (အရှင်လွတ်မြောက်သူ) သည် မမှန်ကန်သော သို့မဟုတ် ထိခိုက်စေသော စကားကို မပြောရ။ အလွန်ကြီးမားသော ဘေးအန္တရာယ်ကြုံရသော်လည်း ခိုးယူခြင်းကို မပြုရ၊ ထို့အပြင် ခိုးယူခြင်းကို သဘောတူလက်ခံခြင်းပင် မလုပ်ရ။
Verse 12
इम्पोर्तन्चे ओफ़् पोस्सेस्सिओन् स्तेयादभ्यधिकः कश्चिन् नास्त्यधर्म इति श्रुतिः हिंसा ह्येषा परा सृष्टा स्तैन्यं वै कथितं तथा
သြရုတိက ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်မှ ပေါက်ဖွားသော ခိုးယူမှုထက် ကြီးမားသော အဓမ္မ မရှိဟု ကြေညာသည်။ ထိုခိုးယူမှုသည် အမြင့်ဆုံးသော ဟိṃသာ (ထိခိုက်မှု) ဖြစ်သဖြင့် «စတိုင်နျမ်» (ခိုးမှု) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 13
यदेतद्द्रविणं नाम प्राणा ह्येते बहिश्चराः स तस्य हरते प्राणान् यो यस्य हरते धनम्
«ဥစ္စာ» ဟု ခေါ်သောအရာသည် အမှန်အားဖြင့် လူ၏ အသက်ရှူသက် (ပရာဏ) သည် လောကထဲသို့ ပြင်ပသို့ လှုပ်ရှားထွက်သွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခြားသူ၏ ဥစ္စာကို ခိုးယူသူသည် ထိုသူ၏ ပရာဏကို ခိုးယူသူဟု ဆိုကြသည်—ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ၏ အသက်တည်မြဲရာ အထောက်အကူများကို လုယူကာ၊ ပတိဖြစ်သော ရှိဝ၏ ဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်သည့် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်။
Verse 14
एवं कृत्वा सुदुष्टात्मा भिन्नवृत्तो व्रताच्च्युतः भूयो निर्वेदमापन्नश् चरेच्चान्द्रायणं व्रतम्
ဤသို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် စိတ်ညစ်ညမ်းသောသူ—အကျင့်အကြံ ပျက်ပြားကာ ဝရတမှ လွဲချော်သွားသူသည်—အမှန်တကယ် နောင်တဖြင့် ပြန်လည်၍ «ချန္ဒြာယဏ» ဝရတကို အပြစ်ဖြေ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေကာ ပတိဖြစ်သော ရှိဝထံသို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းသို့ ပြန်ဝင်နိုင်မည်။
Verse 15
विधिना शास्त्रदृष्टेन संवत्सरमिति श्रुतिः ततः संवत्सरस्यान्ते भूयः प्रक्षीणकल्मषः पुनर्निर्वेदमापन्नश् चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः
သြရုတိနှင့် သာස්တရက သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း တစ်နှစ်ပြည့် ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် တစ်နှစ်အဆုံးတွင် အညစ်အကြေးများ ပိုမို လျော့နည်းသွားပြီးနောက် နိရ္ဝေဒ (မလိုလားမှု/ဝိရာဂ) တွင် ပြန်လည် တည်မြဲသော ဘိက္ခုသည် မပျင်းမနာ အလှူခံလှည့်လည်ခြင်းကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 16
अहिंसा सर्वभूतानां कर्मणा मनसा गिरा अकामादपि हिंसेत यदि भिक्षुः पशून् कृमीन्
သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အဟိṃသာ—ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှင့် စကားဖြင့်—သည် စည်းကမ်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဘိက္ခုတစ်ဦးက ထိခိုက်စေလိုသော ဆန္ဒမရှိဘဲပင် တိရစ္ဆာန်များ သို့မဟုတ် ပိုးကောင်များကို ထိခိုက်စေပါက ထိုဝရတကို ချိုးဖောက်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ရှိဝ၏ ကရုဏာကို ရှာဖွေနေသော ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) အတွက် ဤထိန်းသိမ်းမှုသည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေပြီး ပတိ (အရှင်) ထံသို့ မျက်နှာမူစေသော တံခါးဝ ဖြစ်သည်။
Verse 17
कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत चान्द्रायणमथापि वा स्कन्देदिन्द्रियदौर्बल्यात् स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि
ယတိ (လောကစွန့်သူ) သည် အင်ဒြိယအားနည်းမှုကြောင့် မိန်းမကိုမြင်၍ သုက္ကရကျသွားလျှင်၊ ပြင်းထန်သော ပရాయశ္စိတ္တ “ကೃच्छ్రာတိကೃच्छ್ರ” ကို ပြုလုပ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် “ချန္ဒြာယဏ” ဝရတကို ခံယူရမည်။ ဤတပဿဖြင့် ပశု (ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် အင်ဒြိယကို ထိန်းသိမ်း၍ ပာရှကို လျော့ပါးစေကာ ပတိ—သီဝသို့ ပြန်လှည့်တော်မူ၏။
Verse 18
तेन धारयितव्या वै प्राणायामास्तु षोडश दिवा स्कन्नस्य विप्रस्य प्रायश्चित्तं विधीयते
ထို့ကြောင့် ပရాణာယာမ ၁၆ ကြိမ်ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည်။ နေ့ခင်းတွင် ချော်လဲမှု ဖြစ်ပေါ်သော ဗြာဟ္မဏအတွက် ဤသည်ကို ပရాయశ္စိတ္တ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤစည်းကမ်းဖြင့် ပశု သည် အညစ်အကြေး၏ ပာရှကို လျော့ပါးစေပြီး သီဝပူဇာအတွက် ထိုက်တန်လာသည်။
Verse 19
त्रिरात्रमुपवासाश् च प्राणायामशतं तथा रात्रौ स्कन्नः शुचिः स्नात्वा द्वादशैव तु धारणा
သုံးည အစာရှောင် (ဥပဝါသ) ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့အတူ ပရాణာယာမ ၁၀၀ ကြိမ်လည်း ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ညအချိန်တွင်—သတ်မှတ်ထားသော ထိန်းချုပ်မှုကို စောင့်ထိန်းပြီး သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးကာ—ဓာရဏာ ၁၂ ကြိမ် (အာရုံစူးစိုက်မှု) ကို သီဝပူဇာအတွက် စည်းကမ်းအဖြစ် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 20
प्राणायामेन शुद्धात्मा विरजा जायते द्विजाः एकान्नं मधुमांसं वा अशृतान्नं तथैव च
အို ဒွိဇာတို့၊ ပရాణာယာမ၏ စည်းကမ်းဖြင့် အတွင်းအတ္တမန်သည် သန့်စင်လာပြီး ရဇစ်၏ ဖုန်မှုန့်ကင်းသော ဝိရဇ ဖြစ်လာသည်။ ထို့အတူ စည်းမျဉ်းအတိုင်း အစာသောက်သုံးမှုကို ထိန်းညှိရမည်—တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားခြင်း၊ သို့မဟုတ် (သတ်မှတ်ထားသည့်အခါ) ပျားရည်နှင့် အသား၊ ထို့ပြင် မချက်ထားသော အစာကိုလည်း—နည်းလမ်းအတိုင်း လိုက်နာ၍ ယောဂတည်ငြိမ်မှုနှင့် ပတိ (သီဝ) အပေါ် ဘက္တိကို ထောက်ပံ့ရမည်။
Verse 21
अभोज्यानि यतीनां तु प्रत्यक्षलवणानि च एकैकातिक्रमात्तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते
ယတိတို့အတွက် မစားသင့်သော အစာအချို့ ရှိသည်—အထူးသဖြင့် ဆားအရသာ ထင်ရှားသော အစာများ။ ထိုကန့်သတ်ချက်များထဲမှ တစ်ခုခုကို ချိုးဖောက်လျှင် သင့်လျော်သော ပရायశ္စိတ္တ ကို သတ်မှတ်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 22
प्राजापत्येन कृच्छ्रेण ततः पापात्प्रमुच्यते व्यतिक्रमाश् च ये केचिद् वाङ्मनःकायसंभवाः
ပရာဇာပတိက သတ်မှတ်ထားသော ပရာဇာပတ်ယ ကೃစ္ဆရ (အပြစ်ဖြေကျင့်စဉ်) ကို ကျင့်ဆောင်လျှင် ထို့နောက် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်၏။ စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ကာယမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော လွန်ကျူးမှု အမျိုးမျိုးမှလည်း လွတ်မြောက်၏။
Verse 23
सद्भिः सह विनिश्चित्य यद्ब्रूयुस्तत्समाचरेत्
သီလဝါဒကောင်းသူများနှင့်အတူ အကြောင်းအရာကို သေချာစိစစ်ပြီး၊ သူတို့ညွှန်ကြားသမျှကို ထိုအတိုင်း လက်တွေ့ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ဤသည်မှာ ဓမ္မဗေဒနာဖြင့် ဦးဆောင်ကာ ပရှု (တစ်ဦးချင်းဝိညာဉ်) ၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့ပေး၍ ပတိ (ရှီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေသော လမ်းဖြစ်သည်။
Verse 24
चरेद्धि शुद्धः समलोष्टकाञ्चनः समस्तभूतेषु च सत्समाहितः स्थानं ध्रुवं शाश्वतमव्ययं तु परं हि गत्वा न पुनर्हि जायते
သန့်ရှင်းစွာ နေထိုင်ရမည်။ မြေတုံးနှင့် ရွှေကို တူညီသကဲ့သို့ မြင်၍၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် သတိတရားကို မှန်ကန်စွာ စုစည်းထားရမည်။ ပတိ (ရှီဝ) ၏ အမြင့်ဆုံး၊ တည်မြဲ၊ အနန္တ၊ မပျက်စီးသော နေရာသို့ ရောက်လျှင် ထပ်မံ မွေးဖွားခြင်း မရှိတော့။
Pāpa is defined as threefold: arising from speech (vāk), mind (manas), and body (kāya), and these continuously shape bondage unless purified through discipline and yogic vigilance.
The chapter prescribes prāṇāyāma combined with fasting and vratas such as sāntapana, kṛcchra (and kṛcchrātikṛcchra), prājāpatya-kṛcchra, and cāndrāyaṇa—applied in graded form depending on the lapse (sexual misconduct, harm, falsehood, theft, and food violations).