
Vibhaga 1, Adhyaya 74 — ब्रह्मप्रोक्तलिङ्गार्चनविधिः (Materials, Classes, and Fruits of Linga-Worship)
ဤအধ্যာယတွင် စူတသံဝါဒအတွင်း လိင်္ဂပူဇာနည်း၏ အထူးအစိတ်အပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဗိශ්ဝကರ್ಮာသည် ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ဖြင့် ဒေဝတားတို့၏ အခွင့်အာဏာအလိုက် ပစ္စည်းမျိုးစုံဖြင့် လိင်္ဂများကို ပြုလုပ်ပေးသည်—ဗိෂ္ဏုအတွက် အိန္ဒြနီလလိင်္ဂ၊ အိန္ဒြအတွက် ပဒ္မရာဂ၊ ဝရုဏအတွက် စဖာတိက၊ ဆိုမအတွက် မောက်တိက၊ ဒೈတျတို့အတွက် သံလိင်္ဂ၊ မာတೃများအတွက် သဲလိင်္ဂ၊ ရုဒြများအတွက် ပြာလိင်္ဂ၊ မုနိများအတွက် ကုရှာဂ္ရလိင်္ဂ စသည်။ ထို့နောက် “လိင်္ဂ ၆ မျိုး” (ကျောက်၊ ရတနာ၊ သတ္တု၊ သစ်၊ မြေ၊ ခဏတာ) ဟူ၍ ခွဲခြားကာ မျိုးတစ်မျိုးစီ၏ ဖလश्रုတိကို ဆိုသည်။ လိင်္ဂတတ္တဝတွင် အောက်ခြေဘြဟ္မာ၊ အလယ်ဗိෂ္ဏု၊ အပေါ်ရုဒြ၊ ထို့အပေါ် ပ္ရဏဝသဒာရှီဝ ဟူသော ဓ్యာနပုံစံနှင့် ဝေဒီကို မဟာဒေဝီ တြိဂုဏအဖြစ် တည်ထားကြောင်း ပြောသည်။ လိင်္ဂတည်ထောင်ခြင်း၏ မဟာဖလနှင့် နောက်ဆုံးတွင် စကလ/နိစ္ကလ ရှီဝဘဝနာကို ခွဲပြ—သာဓကတို့အတွက် စကလရုပ်ကို ပူဇာ၊ ယောဂီတို့အတွက် နိစ္ကလရှီဝကို ဓ్యာန ဟူ၍ သတ်မှတ်သည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ब्रह्मप्रोक्तलिङ्गार्चनविधिर् नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः सूत उवाच देइत्य् => लिङ्ग लिङ्गानि कल्पयित्वैवं स्वाधिकारानुरूपतः विश्वकर्मा ददौ तेषां नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः
ဤသို့ဖြင့် «သီလင်္ဂမဟာပုရာဏ» (Pūrvabhāga) အပိုင်း၌ «ဗြဟ္မာက ပြောကြားသော လင်္ဂပူဇာနည်းလမ်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၇၄ တွင် စူတ (Sūta) က ဆိုသည်— «ဤသို့ပင် ကိုးကွယ်သူ၏ အရည်အချင်းနှင့် တာဝန်အလိုက် သင့်တော်စေရန် လင်္ဂပုံစံမျိုးစုံကို ဖန်တီးပြီးနောက်၊ ဗိශ්ဝကರ್ಮာ (Viśvakarmā) သည် အရှင် ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်ဖြင့် ထိုသတ္တဝါတို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။»
Verse 2
इन्द्रनीलमयं लिङ्गं विष्णुना पूजितं सदा पद्मरागमयं शक्रो हैमं विश्रवसः सुतः
အင်ဒြနီလာ (နီလာပြာ) ဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂကို ဗိဿဏုသည် အမြဲတမ်း ပူဇော်လျက်ရှိ၏။ သက္ကရာ (အင်ဒြ) သည် ပဒ္မရာဂ (ရူဘီ) လိင်္ဂကို ပူဇော်၏။ ဝိශ්ရဝသ၏ သားသည် ရွှေလိင်္ဂကို ပူဇော်၏။ ထိုသို့ သန့်ရှင်းသော လိင်္ဂတတ္တဝါအားဖြင့် ပတိဖြစ်သော ရှိဝကို ဂုဏ်ပြုကာ ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေ၏။
Verse 3
विश्वेदेवास् तथा रौप्यं वसवः कान्तिकं शुभम् आरकूटमयं वायुर् अश्विनौ पार्थिवं सदा
ထို့အတူ ဗိශ්ဝေဒေဝများအတွက် ငွေလိင်္ဂကို သင့်တော်ဟု ဆို၏။ ဝသုများအတွက် မင်္ဂလာရှိ၍ တောက်ပသော ပစ္စည်းများကို ဆို၏။ ဝါယုအတွက် ကြေးနှင့်သတ္တုရောစပ် (copper-alloy) ကို ဆို၏။ အရှွင်နှစ်ပါးအတွက်တော့ မြေဓာတ်ဆန်သော ပစ္စည်းကို အမြဲတမ်း သတ်မှတ်၏—ဤသို့ ပတိဖြစ်သော အရှင်အား ဆက်ကပ်ရာတွင် ဓာတ်ပစ္စည်းတို့ကို သက်ဆိုင်ရာ သတ္တဝါအင်အားနှင့် ကိုက်ညီစေသည်။
Verse 4
स्फाटिकं वरुणो राजा आदित्यास्ताम्रनिर्मितम् मौक्तिकं सोमराड् धीमांस् तथा लिङ्गमनुत्तमम्
ရေ၏အရှင် မင်းဝရုဏသည် စဖာတိက (ကြည်လင်ကျောက်) လိင်္ဂကို တည်ထောင်၏။ အာဒိတျယများသည် ကြေးဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂကို တည်ထောင်၏။ ဉာဏ်ပညာရှိသော စိုးမရာဒ် (လမင်း) သည် မောက်တိက (ပုလဲ) ဖြင့်ပြုလုပ်သော အထွတ်အထိပ် လိင်္ဂကို တည်ထောင်၏။ ထိုသို့ အမျိုးမျိုးသော သန့်ရှင်းသင်္ကေတများဖြင့် အမြင့်မြတ်သော ပတိကို ဂုဏ်ပြုကြ၏။
Verse 5
अनन्ताद्या महानागाः प्रवालकमयं शुभम् दैत्या ह्ययोमयं लिङ्गं राक्षसाश् च महात्मनः
အနန္တတို့မှ စ၍ မဟာနာဂများသည် မင်္ဂလာရှိသော ပရဝါလ (သန္တာ) လိင်္ဂကို ဆက်ကပ်၏။ ဒೈတျယများသည် သံဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂကို ဆက်ကပ်၏။ ရာක්ෂသများလည်း အို မဟာသတ္တဝါ၊ မိမိတို့သဘာဝအလိုက် ဆက်ကပ်ကာ လိင်္ဂအားဖြင့် အမြင့်မြတ်သော ပတိကို ဂုဏ်ပြုကြ၏။
Verse 6
त्रैलोहिकं गुह्यकाश् च सर्वलोहमयं गणाः चामुण्डा सैकतं साक्षान् मातरश् च द्विजोत्तमाः
အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ သုံးလောက၏ ဂဏများနှင့် လျှို့ဝှက်သော ဂုဟျကများ ရှိကြ၏။ ထို့ပြင် သတ္တုအမျိုးမျိုးဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတည်သကဲ့သို့ ဖြစ်သော ဂဏအစုအဝေးများလည်း ရှိ၏။ ချာမုဏ္ဍာလည်း ရှိနေပြီး၊ စိုင်ကတများနှင့် မာတရများ (မာတೃကာများ) တို့လည်း ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားစွာ ရောက်ရှိကြ၏။
Verse 7
दारुजं नैरृतिर् भक्त्या यमो मारकतं शुभम् नीलाद्याश् च तथा रुद्राः शुद्धं भस्ममयं शुभम्
ဘက္တိဖြင့် နိုင်ရ္ဋိ (အနောက်တောင်ဘက်၏ ကာကွယ်ရှင်) သစ်မှ ဖြစ်သော ဘသ္မကို လက်ခံ၏။ ယမမင်းသည် မင်္ဂလာရှိသော မြမြရောင် ဘသ္မကို လက်ခံ၏။ ထို့အတူ နီလာမှ စသော ရုဒြများသည် သန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာရှိသော သာသနာဘသ္မကို လက်ခံကြ၏။
Verse 8
लक्ष्मीवृक्षमयं लक्ष्मीर् गुहो वै गोमयात्मकम् मुनयो मुनिशार्दूलाः कुशाग्रमयम् उत्तमम्
လက္ခ္မီကို လက္ခ္မီပင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ဂုဟ (စကန္ဒ) ကိုတော့ နွားချေးဖြင့် တကယ်ပင် ဖန်တီးရမည်။ အို ကျားကဲ့သို့သော မုနိတို့၊ မုနိများကို ကုရှမြက်အဖျားများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အကောင်းဆုံး ရုပ်တုဖြင့် ကိုယ်စားပြုရမည်ဟု သင်ကြားထား၏။
Verse 9
वामाद्याः पुष्पलिङ्गं तु गन्धलिङ्गं मनोन्मनी सरस्वती च रत्नेन कृतं रुद्रस्य वाग्भवा
ဝာမာနှင့် အခြားသော သက္တိများသည် ပန်းဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်္ဂကို ပူဇော်ကြ၏။ မနောန်မနီသည် အနံ့သာဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်္ဂကို ပူဇော်၏။ ရုဒြ၏ ဝါဂ္ဘဝ—စကား၏ အင်အားဖြစ်သော စရஸဝတီသည် ရတနာဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်္ဂကို ဖန်တီး၍ ပူဇော်လေ၏။
Verse 10
दुर्गा हैमं महादेवं सवेदिकमनुत्तमम् उग्रा पिष्टमयं सर्वे मन्त्रा ह्याज्यमयं शुभम्
ဒုရ္ဂါသည် ဝေဒိကာပါဝင်သော မရွေ့မလျား အထွတ်အမြတ် မဟာဒေဝကို ရွှေဖြင့် ဖန်တီး၏။ ကြမ်းတမ်းသော ဒေဝီသည် မုန့်နှစ် (ပိဿ) ဖြင့် အစီအစဉ်အားလုံးကို ပြင်ဆင်၏။ မင်္ဂလာမန္တရားများကို ဂီ (အဇျ) နှင့်အတူ ပူဇော်၍ ပူဇော်ပွဲကို ဝေဒိကသဘောပြည့်စုံကာ ရှိဝ၏ ပူဇော်မှုအတွက် သင့်လျော်စေ၏။
Verse 11
वेदाः सर्वे दधिमयं पिशाचाः सीसनिर्मितम् लेभिरे च यथायोग्यं प्रसादाद्ब्रह्मणः पदम्
ဝေဒအားလုံးသည် ဒဓိ (နို့ချဉ်) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော အခြေအနေကို ရရှိကြ၏။ ပိသာချာများသည် စီဆ (ခဲ) ဖြင့် ပြုလုပ်သော အခြေအနေကို ရရှိကြ၏။ ထို့နောက် တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိနှင့် သင့်လျော်သလို ဘြဟ္မာ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော အဆင့်အတန်းကို ရောက်ရှိကြ၏။ ထိုသို့ သခင်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်တွင် သတ္တဝါတို့သည် မိမိတို့၏ ကန့်သတ်အတွင်း လှုပ်ရှားကြ၏။
Verse 12
बहुनात्र किमुक्तेन चराचरमिदं जगत् शिवलिङ्गं समभ्यर्च्य स्थितमत्र न संशयः
ဤနေရာ၌ ထပ်မံအများကြီး ပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် သီဝလင်္ဂကို သဒ္ဓါဖြင့် မှန်ကန်စွာ ပူဇော်အာရాధနာပြုခြင်းကြောင့် တည်မြဲနေသည်—သံသယမရှိ။
Verse 13
त्य्पेस् ओफ़् लिङ्गस् अच्च्। तो मतेरिअल् षड्विधं लिङ्गमित्याहुर् द्रव्याणां च प्रभेदतः तेषां भेदाश्चतुर्युक्तचत्वारिंशदिति स्मृताः
ဒြဗျ (dravya) ဟူသော ပစ္စည်းအမျိုးအစားကွဲပြားမှုအရ လင်္ဂသည် အမျိုးခြောက်ပါးရှိသည်ဟု ကြေညာကြသည်။ ထိုအမျိုးများ၏ ရိုးရာခွဲခြားချက်များကို စုစုပေါင်း လေးဆယ့်လေး (၄၄) ဟု မှတ်သားထားကြသည်။
Verse 14
शैलजं प्रथमं प्रोक्तं तद्धि साक्षाच्चतुर्विधम् द्वितीयं रत्नजं तच्च सप्तधा मुनिसत्तमाः
ပထမဦးစွာ တောင်မှ ပေါက်ဖွားသော (ကျောက်) လင်္ဂကို ဆိုကြပြီး၊ ထိုလင်္ဂသည် တိုက်ရိုက် အမျိုးလေးပါးရှိသည်။ ဒုတိယမှာ ရတနာမှ ပေါက်ဖွားသော လင်္ဂဖြစ်၍၊ အို မုနိအမြတ်တို့၊ ထိုသည် အမျိုးခုနစ်ပါးရှိသည်။
Verse 15
तृतीयं धातुजं लिङ्गम् अष्टधा परमेष्ठिनः तुरीयं दारुजं लिङ्गं तत्तु षोडशधोच्यते
တတိယမှာ သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်္ဂဖြစ်ပြီး၊ ပရမေဋ္ဌင် (ဖန်ဆင်းရှင်) အတွက် အမျိုးရှစ်ပါးဟု သင်ကြားထားသည်။ စတုတ္ထမှာ သစ်သားလင်္ဂဖြစ်၍၊ ထိုသည် အမျိုးတစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 16
मृन्मयं पञ्चमं लिङ्गं द्विधा भिन्नं द्विजोत्तमाः षष्ठं तु क्षणिकं लिङ्गं सप्तधा परिकीर्तितम्
အို ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူတို့အမြတ်) တို့၊ ပဉ္စမမှာ မြေညှိ (မဏ္ဏ) ဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်္ဂဖြစ်ပြီး အမျိုးနှစ်ပါးကွဲပြားသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဆဋ္ဌမမှာ ခဏတာ (ယာယီ) လင်္ဂဖြစ်၍ အမျိုးခုနစ်ပါးဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 17
श्रीप्रदं रत्नजं लिङ्गं शैलजं सर्वसिद्धिदम् धातुजं धनदं साक्षाद् दारुजं भोगसिद्धिदम्
ရတနာဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂသည် သီရိ—မင်္ဂလာနှင့် စည်းစိမ်ကို ပေးတော်မူ၏။ ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂသည် စိဒ္ဓိအားလုံးကို ပေးတော်မူ၏။ သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂသည် ငွေကြေးဥစ္စာကို တိုက်ရိုက်ပေးတော်မူ၏။ သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂသည် လောကီဘောဂကို အောင်မြင်စေ၏။
Verse 18
मृन्मयं चैव विप्रेन्द्राः सर्वसिद्धिकरं शुभम् शैलजं चोत्तमं प्रोक्तं मध्यमं चैव धातुजम्
ဗြာဟ္မဏတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးတို့ရေ၊ မြေခဲ(မဏ္ဏ)ဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂသည် မင်္ဂလာရှိ၍ စိဒ္ဓိအားလုံးကို ဖြစ်စေတတ်၏။ ကျောက်မှ ဖြစ်သော လိင်္ဂကို အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာထားပြီး၊ သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်သော လိင်္ဂကို အလယ်အလတ်အဆင့်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 19
बहुधा लिङ्गभेदाश् च नव चैव समासतः मूले ब्रह्मा तथा मध्ये विष्णुस्त्रिभुवनेश्वरः
လိင်္ဂ၏ ခွဲခြားပုံစံများသည် များစွာရှိသော်လည်း အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ကိုးမျိုးဟု စုစည်းဆိုကြ၏။ ၎င်း၏ အခြေတွင် ဘြဟ္မာရှိ၍ အလယ်တွင် သုံးလောက၏ အရှင် ဗိဿဏုရှိ၏။ ထို့ကြောင့် လိင်္ဂသည် ပတိ(ရှီဝ) အောက်၌ နတ်အားလုံး တည်နေရာဖြစ်သော စကြဝဠာအာသနဟု နားလည်ရ၏။
Verse 20
रुद्रोपरि महादेवः प्रणवाख्यः सदाशिवः लिङ्गवेदी महादेवी त्रिगुणा त्रिमयांबिका
ရုဒ္ရအထက်၌ မဟာဒေဝရှိတော်မူ၏—ပရဏဝ(အိုမ်)ဟု ခေါ်ကြသော စဒါရှီဝဖြစ်၏။ ထို့ပြင် မဟာဒေဝီသည် လိင်္ဂ၏ ဝေဒီ(ပလ္လင်/အခြေခံ) ဖြစ်တော်မူ၏။ သူမသည် သုံးဂုဏ်တည်းဟူသော တြိဂုဏာ၊ တြိမယ အမ္ဗိကာ—သုံးပါးကို လွှမ်းမိုးသော မိခင်ဖြစ်၏။
Verse 21
तया च पूजयेद्यस्तु देवी देवश् च पूजितौ शैलजं रत्नजं वापि धातुजं वापि दारुजम्
ထိုနည်းလမ်း/ဝတ္တရားဖြင့် ပူဇော်သူသည် ဒေဝီနှင့် ဒေဝတို့ နှစ်ပါးလုံးကို ပူဇော်ပြီးသားဖြစ်၏။ ကျောက်လိင်္ဂဖြစ်စေ၊ ရတနာလိင်္ဂဖြစ်စေ၊ သတ္တုလိင်္ဂဖြစ်စေ၊ သစ်သားလိင်္ဂဖြစ်စေ ပူဇော်နိုင်၏။
Verse 22
मृन्मयं क्षणिकं वापि भक्त्या स्थाप्य फलं शुभम् सुरेन्द्राम्भोजगर्भाग्नियमाम्बुपधनेश्वरैः
ရွှင်လန်းသောဘုရားရှီဝဘက္တိဖြင့် မြေဖြင့်လုပ်သော လိင်္ဂကို—even ခဏတာတင်ထားသော်လည်း—တင်မြှောက်တည်ထားပါက ထိုကောင်းကျိုးအကျိုးဖလသည် အရပ်ရှင်များဖြစ်သော အိန္ဒြ, ကြာပန်းမွေး (ဗြဟ္မာ), အဂ္နိ, ယမ, ဝရုဏ, ကုဗေရ နှင့် ဣရှာန တို့က အတည်ပြုကြသည်။
Verse 23
सिद्धविद्याधराहीन्द्रैर् यक्षदानवकिन्नरैः स्तूयमानः सुपुण्यात्मा देवदुन्दुभिनिःस्वनैः
စိဒ္ဓနှင့် ဝိဒ္ယာဓရတို့အနက် အထွတ်အထိပ်များ၊ ထို့ပြင် ယက္ခ၊ ဒာနဝ၊ ကိန္နရတို့က ချီးမွမ်းနေကြသဖြင့် အလွန်ပုဏ္ဏိယရှိသူသည် နတ်ဒုန္ဒုဘီတို့၏ တုန်လှုပ်သံကြားတွင် ထင်ရှားစွာ ချီးကျူးခံရသည်။
Verse 24
भूर्भूवःस्वर्महर्लोकान् क्रमाद् वै जनतः परम् तपः सत्यं पराक्रम्य भासयन् स्वेन तेजसा
ဘူḥ၊ ဘူဝḥ၊ စွဝḥ၊ မဟရ္လောကတို့ကို အစဉ်လိုက် ကျော်လွန်၍၊ ထို့ပြင် ဇနသ်၊ တပသ်၊ သတ္တျတို့ကိုပါ ကျော်တက်ကာ၊ အမြင့်ဆုံး ပတိ၏ အာဏာတန်ခိုးဖြစ်သော မိမိ၏ သဘာဝတေဇဖြင့် အလုံးစုံကို ထွန်းလင်းစေတော်မူသည်။
Verse 25
लिङ्गस्थापनसन्मार्गनिहितस्वायतासिना आशु ब्रह्माण्डमुद्भिद्य निर्गच्छन्निर्विशङ्कया
လိင်္ဂတည်ထောင်ခြင်း၏ သမ္မာမဂ္ဂပေါ်တွင် တင်ထားသော မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်သည့် ဓားဖြင့်၊ သူသည် အလျင်အမြန် ဗြဟ္မာဏ္ဍအခွံကို ခွဲဖောက်ကာ သံသယမရှိဘဲ ထွက်ခွာသွားသည်—ပာśaမှ ပာśuကို လွတ်မြောက်စေသော ပတိ၌ တည်ကြည်လျက်။
Verse 26
शैलजं रत्नजं वापि धातुजं वापि दारुजम् मृन्मयं क्षणिकं त्यक्त्वा स्थापयेत्सकलं वपुः
ကျောက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ရတနာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သတ္တုဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ လုပ်ထားသော လိင်္ဂကို တည်ထောင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ပျက်လွယ်သော မြေလိင်္ဂကို စွန့်၍ ဘုရား၏ စကလဝပုḥ (အပြည့်အစုံ ရုပ်ကာယ) ကို ကိုးကွယ်ရန် တည်ထောင်သင့်သည်။
Verse 27
विधिना चैव कृत्वा तु स्कन्दोमासहितं शुभम् कुन्दगोक्षीरसंकाशं लिङ्गं यः स्थापयेन्नरः
သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း ပြုလုပ်၍ စကန္ဒနှင့် ဥမာတို့နှင့်အတူ မင်္ဂလာရှိသော လိင်္ဂကို—မလိကာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ နွားနို့ကဲ့သို့ ဖြူစင်သော—တည်ထောင်သူသည် ပတိ (ရှီဝ) ၏ သင်္ကေတကို ပူဇော်ထိုက်၍ ကရုဏာပေးထိုက်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် တည်စေသည်။
Verse 28
नृणां तनुं समास्थाय स्थितो रुद्रो न संशयः दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य लभन्ते निर्वृतिं नराः
ရုဒြာသည် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူကာ သတ္တဝါတို့အကြား တည်ရှိနေသည်—သံသယမရှိ။ သူ့ကို မြင်ရုံနှင့် သူ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် လူတို့သည် နိရ္ဝෘတိ—အတွင်းစိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ဒုက္ခချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း—ကို ရရှိကြသည်။
Verse 29
तस्य पुण्यं मया वक्तुं सम्यग्युगशतैरपि शक्यते नैव विप्रेन्द्रास् तस्माद् वै स्थापयेत् तथा
ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်တို့ရေ၊ ယုဂရာချီတိုင်အောင် ငါပြောဆိုသော်လည်း ထိုကံ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို ပြည့်စုံစွာ မဖော်ပြနိုင်။ ထို့ကြောင့် ထိုနည်းအတိုင်းပင် လိင်္ဂကို တည်ထောင်သင့်သည်၊ ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ပတိဖြစ်သော ရှီဝဘုရားသို့ မျက်နှာမူကာ ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေရာအတွက်။
Verse 30
सर्वेषामेव मर्त्यानां विभोर्दिव्यं वपुः शुभम् सकलं भावनायोग्यं योगिनामेव निष्कलम्
သတ္တဝါမရဏာတို့အားလုံးအတွက် အရှင်၏ ဒိဗ္ဗနှင့် မင်္ဂလာရှိသော ရုပ်ကာယကို “စကလ” (အစိတ်အပိုင်းရှိ) ဟူ၍ ချဉ်းကပ်ကာ စိတ်ကူးသုံးသပ်ရန် သင့်တော်သည်။ သို့သော် ယောဂီတို့အတွက်သာ ထိုအရှင်ကို “နိရှ္ကလ” (အစိတ်အပိုင်းမရှိ) ဟူ၍ ကန့်သတ်သည့် ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးကို ကျော်လွန်၍ သိမြင်ကြသည်။
Śailaja (stone), Ratnaja (gem), Dhātuja (metal), Dāruja (wood), Mṛnmaya (clay/earth), and Kṣaṇika (temporary/ephemeral), each further subdivided with specified counts.
The chapter assigns material-specific lingas to devas and other beings (e.g., Vishnu—indranīla, Indra—padmarāga, Varuna—sphaṭika, Soma—mauktika, Daityas—iron). This frames worship as adhikāra-based (fitness/role-based) and teaches that devotion can be expressed through diverse, context-appropriate sacred supports.
It indicates that for general devotees the ‘sakala’ (complete, worship-worthy form) is installed and adored, while for yogins the ultimate contemplation is ‘niṣkala’ (formless Shiva), showing ritual worship and contemplative realization as complementary paths.