Adhyaya 56

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सूर्यरथनिर्णयो नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि निशाकरः त्रिचक्रोभयतो ऽश्वश् च विज्ञेयस्तस्य वै रथः

ဤသို့၊ သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ ပူရ္ဝဘားဂ၌ “နေ၏ ရထားကို သတ်မှတ်ခြင်း” ဟူသော အခန်း၌ စူတက ပြောသည်– “လမင်း (နိသာကရ) သည် ကြယ်လမ်းကြောင်းများအတိုင်း သွားလာ၍ နက္ခတ်စုတို့ကို ဆောင်ယူသည်။ သူ၏ ရထားသည် ဘီးသုံးဘီးရှိပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် မြင်းများက ဆွဲထားသည်ဟု သိမှတ်လော့”။

Verse 2

शतारैश् च त्रिभिश्चक्रैर् युक्तः शुक्लैर्हयोत्तमैः दशभिस्त्वकृशैर् दिव्यैर् असंगैस् तैर् मनोजवैः

ထိုဒိဗ္ဗရထားသည် ဘီးသုံးဘီးနှင့် အမြှားတံတစ်ရာပါဝင်၍ အဖြူရောင် အကောင်းဆုံး မြင်းများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည်—စုစုပေါင်း ဆယ်ကောင်၊ ပိန်ပါးသော်လည်း အားကောင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံဆန်၍ လမ်းကြောင်းမတားဆီး၊ စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်။

Verse 3

रथेनानेन देवैश् च पितृभिश्चैव गच्छति सोमो ह्यम्बुमयैर् गोभिः शुक्लैः शुक्लगभस्तिमान्

ဤရထားပေါ်၌ပင် ဆိုမ (လမင်း) သည် ဒေဝတားတို့နှင့် ပိတೃတို့နှင့်အတူ သွားလာသည်။ ရေ၏ အနှစ်သာရဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ဆိုမသည် အဖြူရောင် မြင်းများနှင့်အတူ လှုပ်ရှား၍ အဖြူရောင် အလင်းရောင်များဖြင့် တောက်ပနေသည်။

Verse 4

क्रमते शुक्लपक्षादौ भास्करात्परमास्थितः आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

အလင်းပက္ခ (သုက္လပက္ခ) အစတွင် ၎င်းသည် နေထက် အထက်၌ တည်နေကာ တိုးတက်လာသည်။ ထို့နောက် လ၏ အဝေးဆုံး အစွန်းသည် နေ့ရက်အစဉ်အလာအတိုင်း နေ့စဉ် နေ့တိုင်း တဖြည်းဖြည်း ပြည့်ဝလာသည်။

Verse 5

देवैः पीतं क्षये सोमम् आप्याययति नित्यशः पीतं पञ्चदशाहं तु रश्मिनैकेन भास्करः

ဒေဝတို့က “သောက်ယူ” သဖြင့် ဆောမ (လ) သက်သာလျော့နည်းသော်လည်း ဘာஸ్కရ (နေ) သည် အမြဲတမ်း ပြန်လည်ပျိုးထောင်ပေး၏။ ဆယ့်ငါးရက်တိုင်တိုင် နေသည် ရောင်ခြည်တစ်စင်းဖြင့် သောက်ယူသွားသမျှကို ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။

Verse 6

आपूरयन् सुषुम्नेन भागं भागमनुक्रमात् इत्येषा सूर्यवीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः

စုသုမနာ (Suṣumnā) လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် အစိတ်အပိုင်းလိုက် အစဉ်လိုက် ဖြည့်တင်းသဖြင့် နေရောင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် လ၏ ကိုယ်တန်ခိုးသည် ပျိုးထောင်ခံရ၍ ဖောင်းပွလာသည်။

Verse 7

स पौर्णमास्यां दृश्येत शुक्लः सम्पूर्णमण्डलः एवमाप्यायितं सोमं शुक्लपक्षे दिनक्रमात्

ပေါုဏ္ဏမాసီ (လပြည့်ည) တွင် လသည် ဖြူဝင်း၍ စက်ဝိုင်းပြည့်စုံသကဲ့သို့ မြင်ရသည်။ ထို့ကြောင့် လဆန်းကာလ၌ ဆောမသည် နေ့စဉ် အစဉ်လိုက် ပျိုးထောင်ခံရသည်။

Verse 8

ततो द्वितीयाप्रभृति बहुलस्य चतुर्दशीम् पिबन्त्यम्बुमयं देवा मधु सौम्यं सुधामृतम्

ထို့နောက် လဆုတ်ကာလ၏ ဒုတိယနေ့မှ စတုတ္ထဒశမီ (၁၄ ရက်) အထိ ဒေဝတို့သည် ရေသဘောဖြစ်သော အနှစ်သာရကို သောက်ကြသည်—ဆောမကဲ့သို့ နူးညံ့သော ပျားရည်၊ အမృతကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော သုဓာရည်။

Verse 9

संभृतं त्वर्धमासेन ह्य् अमृतं सूर्यतेजसा पानार्थममृतं सोमं पौर्णमास्यामुपासते

နေ၏ တေဇောဓာတ်ဖြင့် အဝက်လတိုင်တိုင် စုဆောင်းလာသော အမృతသည် ဆောမပင် ဖြစ်၏။ ထို မသေမပျက် အနှစ်သာရကို သောက်ရန်အတွက် ပေါုဏ္ဏမాసီ (လပြည့်ည) တွင် ဆောမကို ပူဇော်ကာ ဥပသနာပြုကြသည်။

Verse 10

एकरात्रिं सुराः सर्वे पितृभिस्त्वृषिभिः सह सोमस्य कृष्णपक्षादौ भास्कराभिमुखस्य च

လ၏အမှောင်ပက္ခအစတွင် ဒေဝတော်အားလုံးသည် ပိတೃများနှင့် ရှိသီများနှင့်အတူ နေမင်းဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ တစ်ညတည်းသော ဝတ်ပြုကာလကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဤသည်မှာ ပတိ (ရှီဝ) ထိန်းသိမ်းသော ကောသမစ်ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် သန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကမ္မဖြစ်သည်။

Verse 11

प्रक्षीयन्ते परस्यान्तः पीयमानाः कलाः क्रमात् त्रयस्त्रिंशच्छताश्चैव त्रयस्त्रिंशत्तथैव च

အမြင့်ဆုံးသော အထက်တန်း၏ အဆုံးစွန်း၌ ကလာများ (အချိန်နှင့် ပေါ်ထွန်းမှု၏ အပိုင်းအခြားများ) သည် အစဉ်လိုက် “သောက်ယူခံရ” သကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်—အရေအတွက်မှာ သုံးဆယ့်သုံးရာများနှင့် ထို့အတူ သုံးဆယ့်သုံး ဖြစ်သည်။

Verse 12

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि देवाः सोमं पिबन्ति वै एवं दिनक्रमात्पीते विबुधैस्तु निशाकरे

အမှန်တကယ် သုံးဆယ့်သုံးထောင်သော ဒေဝတို့သည် ဆိုမကို သောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နေ့ရက်များ လွန်သွားသလို ပညာရှိဒေဝတို့က လ (နိသာကရ) ကို အစဉ်လိုက် “သောက်ယူ” သဖြင့် လသည် လျော့ပါးကာ ပတိ၏ ကောသမစ်ပူဇော်ပွဲအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 13

पीत्वार्धमासं गच्छन्ति अमावास्यां सुरोत्तमाः पितरश्चोपतिष्ठन्ति अमावास्यां निशाकरम्

အမావာသျာ (လကွယ်နေ့) တွင် အထူးမြတ်သော ဒေဝတို့သည် လဝက်တိုင်အောင် “သောက်ယူ” ပြီးနောက် ထွက်ခွာကြသည်။ ထို့အပြင် အမாவာသျာနေ့တွင် ပိတೃတို့လည်း လ (နိသာကရ) ထံသို့ နီးကပ်လာကာ ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြသည်။

Verse 14

ततः पञ्चदशे भागे किंचिच्छिष्टे कलात्मके अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

ထို့နောက် ကလာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နေ့၏ ဆယ့်ငါးပိုင်းမြောက် အချိန်၌ အပရာဟ္ဏ (မွန်းလွဲနောက်ပိုင်း) တွင် အနည်းငယ် ကျန်ရှိသေးသောအခါ ပိတೃအုပ်စုတို့သည် အနိမ့်ဆုံးနှင့် ကျန်ရစ်သည့် အစိတ်အပိုင်းကို ဝိုင်းဝန်းစောင့်ဆိုင်းကာ ထိုအချိန်တွင် ပြုလုပ်မည့် ပူဇော်သက္ကာကို မျှော်လင့်ကြသည်။

Verse 15

पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तु या निसृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम्

ကလာ နှစ်ကလာ အချိန်အတွင်း သူတို့သည် ထိုအရာကို သောက်ကြ၏။ ထို့နောက် ကျန်ရှိသော သူ၏ ကလာသည် အမဝါသျာ ည၌ ထွက်ပေါ်လာကာ ကိရဏများမှ ပေါက်ဖွားသော မိမိတို့၏ တောက်ပရောင်ခြည်၏ အမృతဖြစ်လာ၏။

Verse 16

मासतृप्तिमवाप्याग्र्यां पीत्वा गच्छन्ति ते ऽमृतम् पितृभिः पीयमानस्य पञ्चदश्यां कला तु या

တစ်လပြည့်အထိ အမြင့်ဆုံးသော တೃप्तိကို ရရှိပြီး၊ (ပူဇော်သက္ကာ) အမృతကို “သောက်” ပြီးနောက် ထိုပိတೃတို့သည် မသေမမြေ့သော အခြေအနေသို့ ချီတက်ကြ၏။ ထို့ပြင် ပိတೃတို့ သောက်ယူနေစဉ် လက်ခံရသော အလွန်သိမ်မွေ့သည့် ကလာသည်—အထူးသဖြင့် လဆယ့်ငါးရက်နေ့၌—အလွန်အာနုဘော်ရှိသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေ၏။

Verse 17

यावत्तु क्षीयते तस्य भागः पञ्चदशस्तु सः अमावास्यां ततस्तस्या अन्तरा पूर्यते पुनः

ထိုအရာ၏ လျော့နည်းသွားသော အပိုင်းကို ဆယ့်ငါးပုံတစ်ပုံဟု သတ်မှတ်ကြ၏။ အမဝါသျာ၌ ထိုအတိုင်း လျော့နည်းသွားပြီး၊ ထို့နောက် အကြားကာလအတွင်း ပြန်လည်ပြည့်ဝလာ၏ (ပြန်လည်တိုးပွား၏)။

Verse 18

वृद्धिक्षयौ वै पक्षादौ षोडश्यां शशिनः स्मृतौ एवं सूर्यनिमित्तैषा पक्षवृद्धिर्निशाकरे

လ၏ ပက္ခအစနှင့် ဆယ့်ခြောက်ရက်မြောက် တိထိ၌ လ၏ တိုးပွားခြင်းနှင့် လျော့နည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ကြောင့် နေကို အကြောင်းပြုသည့် သတ်မှတ်ကိန်းအဖြစ်ထား၍ ဤပက္ခတိုးပွားမှုသည် ညကိုဖန်ဆင်းသူ လ၌ တည်ထောင်ထားသည်။