Adhyaya 54

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भुवनकोशविन्यासनिर्णयो नाम त्रिपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच ज्योतिर्गणप्रचारं वै संक्षिप्याण्डे ब्रवीम्यहम् देवक्षेत्राणि चालोक्य ग्रहचारप्रसिद्धये

ဤသို့ဖြင့် «သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပူရ္ဝဘာဂ၌ «ဘုဝနကိုသ ဝိန്യാസ နိර්ဏယ» ဟူသော အခန်း စတင်၏။ စူတက ပြောသည်— «ဤကောသမိက် ဥအတွင်း၌ တောက်ပသတ္တိအစုအဝေးတို့၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါဆိုမည်။ ထို့ပြင် ဒေဝတို့၏ သန့်ရှင်းရာဒေသများကို ကြည့်ရှုပြီး ဂြိုဟ်တို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်နိုင်ရန် ငါရှင်းလင်းမည်»။

Verse 2

मानसोपरि माहेन्द्री प्राच्यां मेरोः पुरी स्थिता दक्षिणे भानुपुत्रस्य वरुणस्य च वारुणी

မာနသ (ကန်) အထက်ဘက်၌၊ အရှေ့ဘက်တွင် မေရု၏ မြို့ မာဟေန္ဒြီ တည်ရှိ၏။ တောင်ဘက်တွင်ကား ဗာရုဏီ ရှိ၍၊ ၎င်းသည် ဗာရုဏနှင့် ဘာနု၏ သား၏ အပိုင်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ဒေဝတော်တို့၏ ဒిశများနှင့် အုပ်စိုးရာ နေရာများကို ပြသ၏။

Verse 3

सौम्ये सोमस्य विपुला तासु दिग्देवताः स्थिताः अमरावती संयमनी सुखा चैव विभा क्रमात्

ကောင်းမြတ်သော မြောက်ဘက်ဒిశ၌ စောမ (လ) ၏ အကျယ်ဝန်းသော နယ်မြေ ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ဒిశကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတော်တို့ တည်ရှိကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ မြို့များဖြစ်သော အမရာဝတီ၊ သံယမနီ၊ သုခာ နှင့် ဝိဘာ တို့သည် အစဉ်လိုက် တည်ရှိ၏။

Verse 4

लोकपालोपरिष्टात् तु सर्वतो दक्षिणायने काष्ठां गतस्य सूर्यस्य गतिर् या तां निबोधत

ယခုကား လောကပာလ (ဒిశကာကွယ်သူ) တို့၏ အထက်၌၊ တောင်ဘက်သို့ သွားရာကာလ (ဒက္ခိဏာယန) တွင်၊ နေမင်းသည် ဒిశ၏ အဆုံးကန့်သတ် (ကာဋ္ဌာ) သို့ ရောက်သည့်အခါ သွားရာလမ်းကြောင်းကို သိမှတ်ကြလော့။

Verse 5

दक्षिणप्रक्रमे भानुः क्षिप्तेषुरिव धावति ज्योतिषां चक्रमादाय सततं परिगच्छति

နေ၏ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်း၌ ဘာနု (နေမင်း) သည် လွှတ်ပစ်သော မြားကဲ့သို့ အလျင်အမြန် ပြေးလျက်၊ ကြယ်အလင်းတို့၏ စက်ဝိုင်းကို ဆောင်ယူကာ အစဉ်မပြတ် ပတ်လည်လှည့်သွား၍ ပတိ (သီဝ) ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကမ္ဘာလောက၏ သတ်မှတ်ထားသော စည်းချက်ကို ထိန်းသိမ်းသည်။

Verse 6

पुरान्तगो यदा भानुः शक्रस्य भवति प्रभुः सर्वैः सायमनैः सौरो ह्य् उदयो दृश्यते द्विजाः

အို ဒွိဇာတို့၊ နေမင်း ဘာနုသည် မြို့အဆုံး (မိုးကောင်းကင်အနား) သို့ ရောက်သော်၊ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာသည်။ ထိုအခါ ညနေဝတ်ပြု (စាយမန) ကို ဆောင်ရွက်သူ အားလုံးအတွက် «ဆော်ရ-ဥဒယ» ဟူသော နေရောင်ထွက်ခြင်းကို အမှန်တကယ် မြင်ရပြီး၊ အချိန်လှည့်ပြောင်းမှုကို ဘုရားသခင်တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အင်္ဂါရပ်ကောင်းအဖြစ် ပြသသည်။

Verse 7

स एव सुखवत्यां तु निशान्तस्थः प्रदृश्यते अस्तमेति पुनः सूर्यो विभायां विश्वदृग् विभुः

အဲဒီမှာ သုခဝတီ၌ ညအဆုံးတွင် တည်နေသော အရှင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ မြင်ရသည်။ ထို့နောက် နေမင်းသည် ထပ်မံဝင်လျက်ရှိသော်လည်း၊ စကြဝဠာအားလုံးကို မြင်တော်မူသော အလုံးစုံပြည့်စုံသည့် အရှင်သည် မိမိ၏ အလင်းတော်ဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိသည်။

Verse 8

मया प्रोक्तो ऽमरावत्यां यथासौ वारितस्करः तथा संयमनीं प्राप्य सुखां चैव विभां खगः

အမရာဝတီ၌ ငါပြောခဲ့သကဲ့သို့—ထိုခိုးသူကို မည်သို့ တားဆီးခဲ့သည်ကို—ထိုနည်းတူ စံယမနီ (ယမ၏ စည်းကမ်းတကျ နယ်မြေ) သို့ ရောက်သောအခါ ထိုငှက်သည် သက်သာချမ်းသာမှုနှင့် တောက်ပသော ရောင်ခြည်ကိုလည်း ရရှိ하였다။

Verse 9

यदापराह्णस्त्वाग्नेय्यां पूर्वाह्णो नैरृते द्विजाः तदा त्वपररात्रश् च वायुभागे सुदारुणः

အို ဒွိဇာတို့၊ နေ့လယ်နောက်ပိုင်း (အပရာဟ္န) သည် အဂ္နေယ (တောင်အရှေ့) တွင် မမှန်ကန်စွာ ပေါ်လာပြီး၊ နံနက်ပိုင်း (ပူರ್ವာဟ္န) သည် နైరృత (တောင်အနောက်) တွင် ပေါ်လာသောအခါ၊ ထိုအခါ ည၏ နောက်ပိုင်းတောင်ပင် ဝါယု၏ အရပ်၌ အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ အချိန်နှင့် အရပ်ဦးတည်ချက်တို့၏ ဤသို့ မတည်ငြိမ်မှုကို ပြင်းထန်သော နိမိတ်အဖြစ် ကြေညာကြပြီး၊ ဓမ္မ၏ အနှောင့်အယှက်နှင့် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) သည် ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ပေါ်တွင် တင်းကျပ်လာမည်ကို ကြိုတင်ပြသသည်—ပတိ အရှင် သီဝထံ သက်သာရာအဖြစ် ခိုလှုံသည့်အထိ။

Verse 10

ईशान्यां पूर्वरात्रस्तु गतिरेषा च सर्वतः एवं पुष्करमध्ये तु यदा सर्पति वारिपः

အီရှာန (အရှေ့မြောက်) ဦးတည်ရာ၌ ည၏ ပထမယာမနှင့် သက်ဆိုင်သော လမ်းကြောင်းဟု ဆိုကြ၏။ ဤရွေ့လျားမှုကိုလည်း အရပ်ရပ်၌ သိမြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရှ္ကရ၏ အလယ်၌ အရှင်တော်၏ ရေများ လျှောလျှောစီးဆင်းသွားသည့်အခါ ဤသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 11

त्रिंशांशकं तु मेदिन्यां मुहूर्तेनैव गच्छति योजनानां मुहूर्तस्य इमां संख्यां निबोधत

မြေပြင်ပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော အတိုင်းအတာ၏ သုံးဆယ်ပုံတစ်ပုံကို မုဟူရ္တ တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။ ယခု မုဟူရ္တ တစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီသော ယောဇနာ အရေအတွက်ကို သိမှတ်လော့။

Verse 12

पूर्णा शतसहस्राणाम् एकत्रिंशत्तु सा स्मृता पञ्चाशच्च तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु

ထိုပြည့်စုံသော စုစုပေါင်းကို သုံးဆယ်တစ်သိန်း (၃,၁၀၀,၀၀၀) ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ ထို့အပြင် အခြား ငါးသောင်း (၅၀,၀၀၀) ထပ်မံရှိသည်ဟု ဆို၏။

Verse 13

मौहूर्तिकी गतिर्ह्येषा भास्करस्य महात्मनः एतेन गतियोगेन यदा काष्ठां तु दक्षिणाम्

ဤသည်မှာ မဟာအတ္တမန်သော နေမင်း၏ မုဟူရ္တအလိုက် လှုပ်ရှားသွားလာမှု ဖြစ်၏။ ဤတိုင်းတာထားသော လှုပ်ရှားမှုနည်းဖြင့် သူသည် တောင်ဘက် «ကာဋ္ဌာ» သို့ ရောက်သောအခါ အချိန်တွက်ချက်မှုသည် ထိုအတိုင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ကာ၊ ပတိ (ရှီဝ) အောက်၌ လောကကို အုပ်စိုးသော နိယတိ၏ စည်းကမ်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 14

पर्यपृच्छेत् पतङ्गो ऽपि सौम्याशां चोत्तरे ऽहनि मध्ये तु पुष्करस्याथ भ्रमते दक्षिणायने

နေမင်း (ပတင်္ဂ) သည်ပင် မေးမြန်းရှာဖွေနေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မြောက်ဘက်သွားရာကာလတွင် နူးညံ့သော မြောက်ဘက်ဦးတည်ရာသို့ ရွေ့လျားသော်လည်း၊ တောင်ဘက်သွားရာကာလတွင် ပုရှ္ကရ၏ အလယ်ကို ပတ်လည်လှည့်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် စကြဝဠာ၏ လှုပ်ရှားမှုကပင် သန့်ရှင်းသော အလယ်ဗဟိုကို ညွှန်ပြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ တီရ္ထနှင့် စည်းကမ်းရှိသော စာဓနာဖြင့် ပတိ (ရှီဝ) ထံ ချဉ်းကပ်ရသည်။

Verse 15

मानसोत्तरशैले तु महातेजा विभावसुः मण्डलानां शतं पूर्णं तदशीत्यधिकं विभुः

မာနသုတ္တရ တောင်ပေါ်တွင် တေဇောကြီး၍ တောက်ပသော ဝိဘာဝသု (နေမင်း) သည် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်ဖြစ်၍ မဏ္ဍလ စက်ဝိုင်း ၁၀၀ ကို ပြည့်စုံစေပြီး ထို့အပြင် ၈၀ ကို ထပ်မံ ပြည့်စုံစေ၏။

Verse 16

बाह्यं चाभ्यन्तरं प्रोक्तम् उत्तरायणदक्षिणे प्रत्यहं चरते तानि सूर्यो वै मण्डलानि तु

နေမင်း၏ မဏ္ဍလ လမ်းကြောင်းတို့ကို အပြင်နှင့် အတွင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးဟု ဆိုထားပြီး၊ ဥတ္တရာယဏ နှင့် ဒက္ခိဏာယဏ (မြောက်လမ်း၊ တောင်လမ်း) နှစ်လမ်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ နေ့စဉ် နေမင်းသည် ထိုစက်ဝိုင်းလမ်းကြောင်းများကို လှည့်လည်သွားလာ၏။

Verse 17

कुलालचक्रपर्यन्तो यथा शीघ्रं प्रवर्तते दक्षिणप्रक्रमे देवस् तथा शीघ्रं प्रवर्तते

အိုးလုပ်သမား၏ စက်ဝိုင်းကဲ့သို့ အလျင်အမြန် လှည့်ပတ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် အခမ်းအနားသည် ဒက္ခိဏ (ညာဘက်) လမ်းစဉ်ဖြင့် ဆက်လက်သွားသောအခါ၊ ဒေဝ—ရှီဝ၊ ပတိ (အရှင်)—သည် လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှား၍ ချည်နှောင်ခံ ပရှုအတွက် အကျိုးရလဒ်ကို မြန်မြန် ပေးတော်မူ၏။

Verse 18

तस्मात्प्रकृष्टां भूमिं तु कालेनाल्पेन गच्छति सूर्यो द्वादशभिः शीघ्रं मुहूर्तैर्दक्षिणायने

ထို့ကြောင့် ဒက္ခိဏာယဏ (တောင်လမ်း) အတွင်း၌ နေမင်းသည် မြေကြီး၏ မြင့်မြတ်သော ဒေသကို အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း လျင်မြန်စွာ ဖြတ်သန်းသွားသည်—မုဟူရတ ၁၂ ဖြင့်ပင်။ ထိုကာလ (kāla) အတိုင်းအတာများအရ ကိုယ်ခန္ဓာရှိ ပရှုသည် ပြောင်းလဲမှုကို ခံစားရသော်လည်း အထွဋ်အမြတ် ပတိ—ရှီဝ—သည် အချိန်အားလုံး၏ မပြောင်းလဲသော အခြေခံအဖြစ် တည်တံ့နေ၏။

Verse 19

त्रयोदशार्धमृक्षाणाम् अह्ना तु चरते रविः मुहूर्तैस्तावदृक्षाणि नक्तमष्टादशैश्चरन्

နေ့ခင်းတွင် ရဝိ (နေမင်း) သည် နက္ခတ်တရား ၁၃ နှင့် တစ်ဝက်ကို ဖြတ်သန်းသည်။ ညအခါတွင်လည်း ဆက်လက်လှုပ်ရှား၍ ထိုနက္ခတ်တရားအရေအတွက်တူကို မုဟူရတ ၁၈ ဖြင့် ဖြတ်သန်း၏။

Verse 20

कुलालचक्रमध्यं तु यथा मन्दं प्रसर्पति तथोदगयने सूर्यः सर्पते मन्दविक्रमः

အိုးလုပ်သမား၏ လှည့်ဘီးအလယ်ဗဟိုသည် တဖြည်းဖြည်းသာ ရွေ့သကဲ့သို့၊ ဥဒဂယနကာလ၌လည်း နေမင်းသည် အင်အားကို မပြင်းထန်ဘဲ တိုင်းတာသည့် လှုပ်ရှားမှုဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျား၏။

Verse 21

तस्माद्दीर्घेण कालेन भूमिमल्पां तु गच्छति स रथो धिष्ठितो भानोर् आदित्यैर्मुनिभिस् तथा

ထို့ကြောင့် အချိန်ရှည်ကြာသော်လည်း ထိုရထားသည် မြေပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းနည်းနည်းသာ ဖြတ်သန်းနိုင်၏။ ဘာနု (နေမင်း) အတွက် အာဒಿತ್ಯတို့နှင့် မုနိတို့က ထောက်ပံ့ကာ အုပ်စိုးစီမံထားကြ၏။ ထိုသို့ တိုင်းတာသည့် နေ၏လှုပ်ရှားမှုမှတစ်ဆင့် ကာလ (အချိန်) သည် လောကကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိ၏။

Verse 22

गन्धर्वैरप्सरोभिश् च ग्रामणीसर्पराक्षसैः प्रदीपयन् सहस्रांशुर् अग्रतः पृष्ठतो ऽप्यधः

ဂန္ဓဗ္ဗတို့၊ အပ္စရာတို့နှင့်အတူ၊ ခေါင်းဆောင်များ၊ နဂါးများ၊ ရာက္ခသတို့ပါ လိုက်ပါကာ၊ ထောင်ရောင်ခြည်ရှိသော နေမင်းသည် တောက်ပလင်းလက်၍—ရှေ့ဘက်၊ နောက်ဘက်၊ ထို့ပြင် အောက်ဘက်တိုင်အောင်ပါ လမ်းကို ထွန်းညှိလေ၏။

Verse 23

ऊर्ध्वतश् च करं त्यक्त्वा सभां ब्राह्मीमनुत्तमाम् अंभोभिर् मुनिभिस्त्यक्तैः संध्यायां तु निशाचरान्

အထူးမြတ်ဆုံးသော ဘြဟ္မာ၏ ဒေဝသဘင်အတွင်း၌ ဘြဟ္မာသည် လက်ကို အထက်သို့ မြှောက်ကာ၊ စန္ဓျာအချိန်၌ မုနိတို့က သန့်စင်၍ ပက်ချထားသော ရေဖြင့် ညလှည့်သူတို့ကို နှင်ထုတ်လေ၏၊ စန္ဓျာဝန္ဒနာ အခမ်းအနား မတားဆီးအောင် ဖြစ်စေသတည်း။

Verse 24

हत्वा हत्वा तु सम्प्राप्तान् ब्राह्मणैश्चरते रविः अष्टादश मुहूर्तं तु उत्तरायणपश्चिमम्

ရှေ့တော်သို့ ရောက်လာသူတို့ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကာ နေမင်းသည် ရှေ့သို့ ဆက်လက်လှည့်လည်၏—ဗြာဟ္မဏတို့၏ အမိန့်အာဏာအတိုင်း လှုံ့ဆော်ခံရ၍—ဥတ္တရာယဏနှင့် အနောက်ဘက်လမ်းကို မုဟူရတ ၁၈ ချိန်တိုင် ဖြတ်သန်းလေ၏။ ဤတွင် ပုရာဏက ကောစမစ်လှုပ်ရှားမှုတောင် ဓမ္မအောက်၌ ဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်ပြပြီး၊ ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ် (paśu) သည် အကြမ်းဖက်မှု၏ အကျိုးကို ခံစားရကာ နိယမတကျ ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် ပတိ (အရှင်) ထံသို့ မျက်နှာမူသည့်အထိ ဖြစ်ကြောင်းကို သတိပေး၏။

Verse 25

अहर्भवति तच्चापि चरते मन्दविक्रमः त्रयोदशार्धम् ऋक्षाणि नक्तं द्वादशभी रविः मुहूर्तैस् तावद् ऋक्षाणि दिवाष्टादशभिश्चरन्

ဤအရာသည် တကယ်တမ်း နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်၏။ နေလုံးသည် လှုပ်ရှားမှု နူးညံ့နှေးကွေးစွာဖြင့် ညအချိန် မုဟူရတ ၁၂ ဖြင့် နက္ခတ် ၁၃ နှင့် တစ်ဝက်ကို ဖြတ်သန်း၍၊ နေ့အချိန် မုဟူရတ ၁၈ ဖြင့် ထိုနက္ခတ်အတိုင်းအတာတူကို ဖြတ်သန်း၏။

Verse 26

ततो मन्दतरं नाभ्यां चक्रं भ्रमति वै यथा मृत्पिण्ड इव मध्यस्थो ध्रुवो भ्रमति वै तथा

ထို့နောက် ဘီးသည် အလယ်ခေါင်းပတ်လည်၌ ပို၍နှေးကွေးစွာ လှည့်သကဲ့သို့၊ အလယ်၌ တည်ငြိမ်သော ဓြုဝသည် မြေတုံးတစ်တုံးကဲ့သို့ အလယ်တွင် တည်နေပြီး လှည့်လည်၏—အရှင် (ပတိ) အောက်၌ ကမ္ဘာဝိုင်း၏ စနစ်တကျ လှုပ်ရှားမှုကို ထူထောင်၏။

Verse 27

त्रिंशन्मुहूर्तैर् एवाहुर् अहोरात्रं पुराविदः उभयोः काष्ठयोर्मध्ये भ्रमतो मण्डलानि तु

ရှေးပညာရှင်တို့က နေ့နှင့်ည (အဟောရာတြ) သည် မုဟူရတ ၃၀ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ကာဋ္ဌာ (kāṣṭhā) နှစ်ခု၏ အကြားကာလအတွင်း မဏ္ဍလများသည် လှည့်လည်ကြသည်ဟု ဆို၏။

Verse 28

कुलालचक्रनाभिस्तु यथा तत्रैव वर्तते औत्तानपादो भ्रमति ग्रहैः सार्धं ग्रहाग्रणीः

အိုးလုပ်သမား၏ ဘီးအလယ်ခေါင်းသည် မိမိနေရာ၌ပင် တည်နေသကဲ့သို့၊ ဥတ္တာနပါဒ၏ သား ဓြုဝသည် ကြယ်အလင်းတို့အနက် ဦးဆောင်သူအဖြစ် တည်ငြိမ်သော အချက်အချာအဖြစ် နေတည်၍၊ ဂြိုဟ်တို့သည် သူ့ကို ဝိုင်းလှည့်ကာ အတူတကွ လှည့်လည်ကြ၏။

Verse 29

गणो मुनिज्योतिषां तु मनसा तस्य सर्पति अधिष्ठितः पुनस्तेन भानुस्त्वादाय तिष्ठति

မုနိတို့နှင့် ကောင်းကင်အလင်းတို့ကို အုပ်စိုးသော ဂဏ (Gaṇa) သည် အရှင်၏ စိတ်တော်တစ်ခုတည်းဖြင့်သာ လှုပ်ရှား၏။ ထို့ပြင် သူ့အားဖြင့် တည်ထောင်ကာ အုပ်ချုပ်ခံရသော နေလုံးသည် မိမိလမ်းကြောင်းကို ထိန်းသိမ်း၍ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်ကို ခံယူကာ ချမှတ်ထားသော နေရာ၌ တည်၏။

Verse 30

सोन्ने-रेगेन्-क्रेइस्लौफ़् किरणैः सर्वतस्तोयं देवो वै ससमीरणः औत्तानपादस्य सदा ध्रुवत्वं वै प्रसादतः

သူ၏ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် ရေသည် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့၍ လှုပ်ရှားသောလေများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်နေသကဲ့သို့၊ ထိုသို့ပင် ဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။ ထို့ပြင် သူ၏ကရုဏာကြောင့် ဥတ္တာနပာဒ၏သား ဓြုဝသည် အစဉ်တည်မြဲသော တည်ငြိမ်မှုကို ရရှိကာ လောကတို့၏ တိုင်တန်းပေါ်လ်အဖြစ် တည်တံ့လေ၏။

Verse 31

विष्णोरौत्तानपादेन चाप्तं तातस्य हेतुना आपः पीतास्तु सूर्येण क्रमन्ते शशिनः क्रमात्

ဗိဿနုကြောင့် ဥတ္တာနပာဒအားဖြင့် ထိုအရာကို ရရှိခဲ့သည်၊ အဖ၏အကြောင်းရင်းအတွက်ပင် ဖြစ်၏။ ရေများသည် နေက စုပ်ယူသောက်သော်လည်း လ၏ တိုင်းတာထားသော အစီအစဉ်အတိုင်း အချိန်တန်လျှင် ပြန်လည် လှည့်ပတ်သွားလာကြသည်—ထိုသို့ သခင် (ပတိ) ၏ အထက်တန်းအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကမ္ဘာလောက၏ စည်းချက်သည် ဆက်လက်တည်ရှိ၏။

Verse 32

निशाकरान्निस्रवन्ते जीमूतान्प्रत्यपः क्रमात् वृन्दं जलमुचां चैव श्वसनेनाभिताडितम्

လမှ ရေများသည် အစဉ်လိုက် မိုးတိမ်များဆီသို့ စီးဆင်းထွက်လာသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထို့ပြင် မိုးရေသယ်ဆောင်သော မိုးတိမ်အစုအဝေးများကို ပြင်းထန်သော လေများက ထိုးနှက်ကာ လှုပ်ရှားပျံ့နှံ့စေသည်—ဓာတ်တရားတို့၏ စည်းကမ်းတကျ ကစားပွဲအတွင်း အမင်္ဂလာသဘော ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်၏။

Verse 33

क्ष्मायां सृष्टिं विसृजते ऽभासयत्तेन भास्करः तोयस्य नास्ति वै नाशः तदैव परिवर्तते

မြေပြင်ပေါ်၌ သူသည် ဖန်ဆင်းထားသော စီမံကိန်းကို ထုတ်လွှတ်ပေး၏; ထိုလုပ်ဆောင်မှုကြောင့်ပင် နေသည် ထိုအရာကို ထွန်းလင်းစေ၏။ ရေအတွက် အမှန်တကယ် ပျက်စီးခြင်း မရှိ—ထိုအချိန်၌ အပြောင်းအလဲသာ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 34

हिताय सर्वजन्तूनां गतिः शर्वेण निर्मिता भूर्भुवः स्वस् तथा ह्यापो ह्य् अन्नं चामृतमेव च

သက်ရှိသတ္တဝါအားလုံး (ပသု) ၏ အကျိုးအတွက်၊ သရဝ (ရှီဝ) ဟူသော သခင် (ပတိ) သည် သူတို့၏ သွားရာလမ်းကြောင်းကို တည်ထောင်တော်မူ၏—ဘူḥ၊ ဘူဝḥ၊ စွဝḥ ဟူသော လောကသုံးပါးနှင့်အတူ ရေ၊ အစာနှင့် အမရတ (amṛta) တိုင်အောင်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 35

प्राणा वै जगतामापो भूतानि भुवनानि च बहुनात्र किमुक्तेन चराचरमिदं जगत्

အမှန်တကယ်ပင် ပရာဏ (အသက်ရှုသက်) သည် လောကများ၏ အထောက်အကူဖြစ်၍ ရေများ၊ သတ္တဝါများနှင့် အလုံးစုံသော ဘုံများကို ထောက်တည်ထားသည်။ ထပ်မံပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးပါဝင်သည့် ဤစကြဝဠာသည် ပရာဏကြောင့် တည်ရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပတိ—အတွင်းမှ အသက်ကို အုပ်စိုးသော သခင် ရှီဝအား အားထားသည်။

Verse 36

अपां शिवस्य भगवान् आधिपत्ये व्यवस्थितः अपां त्वधिपतिर्देवो भव इत्येव कीर्तितः

ရေတို့၏ အာဏာပိုင်နယ်မြေ၌ ဘုရားရှီဝသည် အခိုင်အမာ အထက်တန်းအုပ်စိုးသူအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ရေကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတားကို «ဘဝ (Bhava)» ဟူသော နာမဖြင့် ချီးကျူးခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 37

भवात्मकं जगत्सर्वम् इति किं चेह चाद्भुतम् नारायणत्वं देवस्य हरेश्चाद्भिः कृतं विभोः जगतामालयो विष्णुस् त्व् आपस्तस्यालयानि तु

လောကအလုံးစုံသည် ဘဝ (ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း) ၏ သဘောတရားဖြစ်သည်ဆိုလျှင်၊ ဤနေရာတွင် အံ့ဩစရာ ဘာရှိမည်နည်း။ အင်အားကြီးသော ဟရီကို «နာရာယဏ» ဟု ခေါ်ကြသည်မှာ ရေ (နာရ) ကို သူ၏ အိမ်ရာဟု ဆိုကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ဗိဿနုသည် လောကများ၏ အိမ်ရာဖြစ်ပြီး၊ ရေတို့သည် သူ၏ အိမ်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 38

दन्दह्यमानेषु चराचरेषु गोधूमभूतास् त्वथनिष्क्रमन्ति या या ऊर्ध्वं मारुतेनेरिता वै तास्तास्त्वभ्राण्यग्निना वायुना च

လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံး မီးအပူကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေစဉ်၊ ထိုအရာတို့သည် မီးခိုးကဲ့သို့ အစုအဝေးများအဖြစ် ထွက်ပေါ်လာကြသည်။ လေ၏ အားဖြင့် အထက်သို့ တွန်းတင်ခံရကာ မီးနှင့် လေတို့ကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန်ရ၍ တိမ်အဖြစ် ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 39

अतो धूमाग्निवातानां संयोगस्त्वभ्रमुच्यते वारीणि वर्षतीत्यभ्रम् अभ्रस्येशः सहस्रदृक्

ထို့ကြောင့် မီးခိုး၊ မီးနှင့် လေတို့ ပေါင်းစည်းမှုကို တိမ်ဟု ခေါ်သည်။ ရေများကို မိုးရွာချသဖြင့် ၎င်းကို «အဘြရ (abhra)» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တိမ်တို့ကို အုပ်စိုးသော သခင်မှာ «သဟသ္ရဒြက် (Sahasradṛk)» — မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသူ ဖြစ်သည်။

Verse 40

यज्ञधूमोद्भवं चापि द्विजानां हितकृत्सदा दावाग्निधूमसम्भूतम् अभ्रं वनहितं स्मृतम्

ယဇ်ပူဇာ၏ မီးခိုးမှ ပေါက်ဖွားသော မိုးတိမ်သည် ဒွိဇတို့အတွက် အမြဲအကျိုးပြု၍ ယဇ်ရိတိနှင့် ဓမ္မကို ထောက်ပံ့သည်။ သို့ရာတွင် တောမီးမီးခိုးမှ ပေါက်ဖွားသော မိုးတိမ်ကို တောအကျိုးအတွက်—တောတောင်ကိုပင် ပျိုးပေါင်းစေသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 41

मृतधूमोद्भवं त्वभ्रम् अशुभाय भविष्यति अभिचाराग्निधूमोत्थं भूतनाशाय वै द्विजाः

ဒွိဇတို့ရေ၊ သေသူ၏ မီးခိုးမှ ပေါက်ဖွားသော မိုးတိမ်သည် အမင်္ဂလာအဖြစ် ဖြစ်လာမည်။ အဘိချာရ မီး၏ မီးခိုးမှ ထွက်ပေါ်သော မိုးတိမ်သည် သတ္တဝါတို့ ပျက်စီးခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ထိုတမသိက လက္ခဏာများသည် ဓမ္မနှင့် ရှီဝပူဇာကို လျစ်လျူရှုသော် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) သည် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ပေါ်တွင် ပိုမိုတင်းကျပ်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

Verse 42

एवं धूमविशेषेण जगतां वै हिताहितम् तस्मादाच्छादयेद्धूमम् अभिचारकृतं नरः

ဤသို့ မီးခိုး၏ အထူးသဘောအရ လောကရှိ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးနှင့် အန္တရာယ်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ရန်လိုသော အဘိချာရကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မီးခိုးကို လူသည် ဖုံးကွယ် သို့မဟုတ် တားဆီးသင့်သည်၊ ၎င်း၏ အန္တရာယ်စွမ်းအား မပြန့်ပွားစေဘဲ ပာရှက ပာရှု (ကိုယ်ရှိဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သကဲ့သို့ မဖြစ်စေရန်။

Verse 43

अनाछाद्य द्विजः कुर्याद् धूमं यश्चाभिचारिकम् एवमुद्दिश्य लोकस्य क्षयकृच्च भविष्यति

ဒွိဇတစ်ဦးသည် သင့်တော်သော သန့်ရှင်းဖုံးအုပ်မှုမရှိဘဲ (မဖုံးကွယ်ဘဲ) အဘိချာရအတွက် မီးခိုးပူဇာကို ပြုလုပ်လျှင်၊ ဤသို့ လောကကို ရည်ညွှန်းကာ ပြုလုပ်သဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေသူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 44

अपां निधानं जीमूताः षण्मासानिह सुव्रताः वर्षयन्त्येव जगतां हिताय पवनाज्ञया

မိုးတိမ်တို့သည် ရေ၏ خزန်တော်ဖြစ်၍ သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်းဝတ် (သုဝရတ) ကို ထိန်းသိမ်းကာ ဤနေရာ၌ ခြောက်လပတ်လုံး မိုးရွာစေသည်။ အမှန်တကယ် လောကတို့၏ အကျိုးအတွက်၊ လေ၏ အမိန့်အတိုင်း ဖြစ်သည်။

Verse 45

स्तनितं चेह वायव्यं वैद्युतं पावकोद्भवम् त्रिधा तेषामिहोत्पत्तिर् अभ्राणां मुनिपुङ्गवाः

အို မုနိမြတ်တို့၊ ဤနေရာ၌ မိုးကြိုးသံသည် လေတတ္တဝမှ ပေါ်ထွန်း၍၊ လျှပ်စီးသည် မီးတတ္တဝမှ ပေါ်ထွန်း၏။ ထို့ကြောင့် မိုးတိမ်တို့၌ ဖြစ်ပေါ်သည့် လက္ခဏာများသည် သုံးမျိုးရှိ၏။

Verse 46

न भ्रश्यन्ति यतो ऽभ्राणि मेहनान्मेघ उच्यते काष्ठावाहाश् च वैरिञ्च्याः पक्षाश्चैव पृथग्विधाः

မိုးတိမ်တို့သည် ထိုအရာမှ မပြိုကွဲမပျောက်ကွယ်သဖြင့် “မေဃ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ပြင် ရေကို ထုတ်လွှတ်သွန်းလောင်းခြင်း (mehana) ကြောင့်လည်း ထိုနာမည်ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဗൈရိဉ္စျ အမျိုးအစား—ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အထောက်အကူ “သစ်” ကို သယ်ဆောင်သူများ—နှင့် အတောင်အမျိုးမျိုးတို့သည် သီးခြားသီးခြား အမျိုးအစားအဖြစ် ဖော်ပြထား၏။

Verse 47

आज्यानां काष्ठसंयोगाद् अग्नेर्धूमः प्रवर्तितः द्वितीयानां च संभूतिर् विरिञ्चोच्छ्वासवायुना

ဃီ (ghee) နှင့် မီးဖိုသစ်သား ထိတွေ့ရာမှ မီး၏ မီးခိုးသည် လှုပ်ရှားစတင်၏။ ထို့နောက် ဒုတိယပေါ်ထွန်းမှုများသည် ဗိရိဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ထွက်သက်လေဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ ဤသို့ စကြဝဠာဖန်ဆင်းစဉ်သည် အရှင် (Pati) ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်၌ ဆက်လက်တည်တံ့၏။

Verse 48

भूभृतां त्वथ पक्षैस्तु मघवच्छेदितैस्ततः वाह्नेयास्त्वथ जीमूतास् त्व् आवहस्थानगाः शुभाः

ထို့နောက် မဃဝတ် (အိန္ဒြ) က ဖြတ်တောက်ခဲ့သော တောင်ထမ်းသူတို့၏ အတောင်များမှ မီးလောကနှင့် ဆိုင်သော မင်္ဂလာမိုးတိမ်များ ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ သတ်မှတ်ထားသော နေရာများတွင် လှုပ်ရှားကာ မိုးကို သယ်ဆောင်လာသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 49

विरिञ्चोच्छ्वासजाः सर्वे प्रवहस्कन्धजास्ततः पक्षजाः पुष्कराद्याश् च वर्षन्ति च यदा जलम्

ဤမိုးတိမ်အားလုံးသည် ဗိရိဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ထွက်သက်မှ မွေးဖွားလာကြ၏။ ထိုမှ ပရဝဟ အမျိုးအစား မိုးတိမ်များ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုတို့၏ ချောင်းခွဲ/ခက်ခွဲများမှ အတောင်ပါသော ပုෂ္ကရ စသည်တို့ ပေါ်ထွန်းကာ၊ အချိန်ရောက်သော် ရေကို မိုးအဖြစ် သွန်းလောင်းကြ၏။

Verse 50

मूकाः सशब्ददुष्टाशास् त्व् एतैः कृत्यं यथाक्रमम् क्षामवृष्टिप्रदा दीर्घकालं शीतसमीरिणः

အချို့သည် အသံမထွက်မိန့်မူကင်းသွားကြ၍၊ အချို့သည် ပြောနိုင်သော်လည်း ကြမ်းတမ်း၍ ပျက်စီးသွားသော အမိန့်များကိုသာ ထုတ်ပြန်ကြသည်။ ဤအနှောင့်အယှက်များကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မကိစ္စများသည် အစဉ်လိုက် ပျက်ကွက်သွားသည်။ မိုးရေရှားပါးလာ၍ အချိန်ကြာကြာ အေးမြသောလေများသာ တိုက်ခတ်နေသည်—ဓမ္မသည် ဒဏ်ရာရပြီး ပာရှ (pāśa) သည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ (paśu) များပေါ်တွင် ပိုမိုတင်းကျပ်လာသော လက္ခဏာဖြစ်သည်။

Verse 51

जीवकाश् च तथा क्षीणा विद्युद्ध्वनिविवर्जिताः तिष्ठन्त्याक्रोशमात्रे तु धरापृष्ठादितस्ततः

အသက်ရှင်စေသော လေဓာတ်များ (prāṇa) လည်း အားနည်းသွားကြပြီး၊ မိုးကြိုးသံနှင့် လျှပ်စစ်မီးလက်ခြင်းတို့ မရှိတော့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းတို့သည် ခေါ်သံတစ်ချက်သာ ရောက်နိုင်သည့် အကွာအဝေးအတွင်း၊ မြေမျက်နှာပြင်နီးနီးတွင်သာ တည်နေကြသည်—ပာရှ (pāśa) ၏ ချုပ်နှောင်မှု တင်းကျပ်လာသဖြင့် လောက၏ အင်အားများ ဆုတ်ခွာနေကြောင်း၏ လက္ခဏာဖြစ်ပြီး၊ အရှင် Pati (ရှီဝ) သည် ထပ်မံ စည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည့်အထိ ဖြစ်သည်။

Verse 52

अर्धक्रोशे तु सर्वे वै जीमूता गिरिवासिनः मेघा योजनमात्रं तु साध्यत्वाद् बहुतोयदाः

မိုးတိမ်သတ္တဝါများ (jīmūta) အားလုံးသည် တောင်တန်းများအတွင်း ကရိုးရှ်တစ်ဝက်အကွာအဝေး၌ နေထိုင်ကြသည်။ မိုးတိမ်များသည် ယောဇနာတစ်ခုအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး၊ မိမိတို့အပ်နှံထားသော တာဝန်အတွက် သင့်လျော်အောင် ပြုလုပ်ထားသဖြင့် ရေဓာတ်ပြည့်ဝလာကြသည်—ဤသည်မှာ Pati (ရှီဝ) ထိန်းသိမ်းထားသော ကောသမစ်စည်းကမ်းကို အထောက်အကူပြုခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 53

धरापृष्ठाद्द्विजाः क्ष्मायां विद्युद्गुणसमन्विताः तेषां तेषां वृष्टिसर्गं त्रेधा कथितमत्र तु

မြေမျက်နှာပြင်မှ “နှစ်ကြိမ်မွေးဖွား” ဟုဆိုသော အင်အားများသည် မြေပေါ်၌ ပေါ်ထွန်းလာပြီး လျှပ်စစ်၏ ဂုဏ်သတ္တိကို ဆောင်ထားကြသည်။ ထိုသူတို့၏ မိုးရွာခြင်းကို ထုတ်လွှတ်ပုံကို ဤနေရာတွင် သုံးမျိုးဟု သင်ကြားထားသည်။ ဤသဘောတရားတကျ မိုးဖန်တီးမှုအတွင်း၌ Pati သခင်သည် သဘာဝအင်အားများကို အုပ်စိုး၍ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ (paśu) များ အသက်ရှင်တည်တံ့စေရန်နှင့် လောက၏ အသက်ပူဇော်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေရန် စီမံတော်မူသည်။

Verse 54

पक्षजाः कल्पजाः सर्वे पर्वतानां महत्तमाः कल्पान्ते ते च वर्षन्ति रात्रौ नाशाय शारदाः

ကလ္ပ (kalpa) အဆုံး၌ ရာသီနှင့် အချိန်စက်ဝိုင်းတို့မှ မွေးဖွားလာသော တောင်တန်းကဲ့သို့ အင်အားကြီးမားသည့် မိုးတိမ်များအားလုံးသည် ညတစ်ညလုံး မိုးကို သွန်ချ၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။ ထို့ကြောင့် Pati (ရှီဝ) သည် လောကများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသည့်အခါ သဘာဝ၏ စည်းကမ်းတကျ လှုပ်ရှားမှုတောင်မှ ပရလယ (pralaya) ၏ ကိရိယာဖြစ်လာသည်။

Verse 55

पक्षजाः पुष्कराद्याश् च वर्षन्ति च यदा जलम् तदार्णवमभूत्सर्वं तत्र शेते निशीश्वरः

တောင်ပံရှိသတ္တဝါများနှင့် ကြာပန်းမွေးသတ္တဝါများ (ပုရှ္ကရာတို့) ရေကို မိုးကဲ့သို့ သွန်းလောင်းလာသောအခါ အရာအားလုံးသည် သမုဒ္ဒရာဖြစ်သွား၏။ ထိုနေရာ၌ ည၏အရှင်—အနှောင်အဖွဲ့အားလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိအမြတ် သီဝ—ယောဂသမာဓိအနားယူ၍ လဲလျောင်းတော်မူ၏။

Verse 56

आग्नेयानां श्वासजानां पक्षजानां द्विजर्षभाः जलदानां सदा धूमो ह्य् आप्यायन इति स्मृतः

အို ဒွိဇတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ မီးမွေးသတ္တဝါများ၊ အသက်ရှူမှ ပေါက်ဖွားသူများနှင့် တောင်ပံရှိသတ္တဝါများအတွက် “မီးခိုး” သည် အမြဲတမ်း အာဟာရပေး၍ ထောက်ပံ့သူဟု မှတ်ယူကြသည်။ မိုးသယ်ဆောင်သော မိုးတိမ်များအတွက်လည်း မီးခိုးသည် အမြဲတမ်း တိုးပွားစေသော အကြောင်းတရားဟု ဆိုကြ၏။

Verse 57

पौण्ड्रास्तु वृष्टयः सर्वा वैद्युताः शीतशस्यदाः पुण्ड्रदेशेषु पतिता नागानां शीकरा हिमाः

ပေါဏ္ဍြဒေသ၌ မိုးရွာသမျှသည် လျှပ်စီးနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်၍ အေးရာသီသီးနှံများကို ပေးတတ်၏။ ပုဏ္ဍြပြည်မြေပေါ်သို့ ကျလာသောအခါ ၎င်းတို့သည် ရေခဲရေမှုန်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး နာဂတို့၏ အေးမြသော မြူနှင်းကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။

Verse 58

गाङ्गा गङ्गाम्बुसम्भूता पर्जन्येन परावहैः नगानां च नदीनां च दिग्गजानां समाकुलम्

ဂင်္ဂါ၏ ကိုယ်ပိုင်ရေမှ ပေါက်ဖွားသော ဂင်္ဂါမြစ်သည် မိုးကြီး၏ အင်အားဖြင့် ရှေ့သို့ တိုက်မောင်းခံရကာ လှိုင်းထန်သော ရေလွှမ်းမိုးဖြစ်လာ၏။ ၎င်းသည် တောင်တန်းများနှင့် မြစ်ချောင်းများကို ရောထွေးလှုပ်ရှားစေပြီး အရပ်လေးမျက်နှာ၏ ဒိဂ္ဂဇကြီးများကိုပင် အလှုပ်အရှားဖြစ်စေ၏။

Verse 59

मेघानां च पृथग्भूतं जलं प्रायादगादगम् परावहो यः श्वसनश् चानयत्यम्बिकागुरुम्

မိုးတိမ်များမှ ခွဲထွက်လာသော ရေသည် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ရှေ့သို့ စီးဆင်းသွား၏။ ထိုအပြင်သို့ မောင်းနှင်သော လေ (Śvasana) သည် အမ္ဗိကာ၏ အလွန်လေးစားထိုက်သော အရှင်—အမြတ်ဆုံး ဂုရုဖြစ်သော သီဝ—ကို သယ်ဆောင်သွား၏။

Verse 60

मेनापतिमतिक्रम्य वृष्टिशेषं द्विजाः परम् अभ्येति भारते वर्षे त्व् अपरान्तविवृद्धये

အို ဒွိဇ ရှင်ပညာရှိတို့၊ မေနာပတိကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် မိုးရာသီဒေသ၏ ကျန်ရှိသော အပိုင်းသည် ထပ်မံကျယ်ပြန့်လာ၍ ဘာရတဝර්ෂသို့ ရောက်ကာ အပရာန္တ ဒေသတို့၏ ကြီးပွားတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။

Verse 61

वृष्टयः कथिता ह्यद्य द्विधा वस्तु विवृद्धये सस्यद्वयस्य संक्षेपात् प्रब्रवीमि यथामति

ယနေ့ မိုးကို စည်းစိမ်တိုးပွားစေရန် အမျိုးနှစ်မျိုးဟု ငါရှင်းပြခဲ့ပြီ။ ယခု ငါ၏နားလည်သမျှအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်၍ သီးနှံအထွက်၏ နှစ်မျိုးကို ပြောကြားမည်။

Verse 62

स्रष्टा भानुर्महातेजा वृष्टीनां विश्वदृग् विभुः सो ऽपि साक्षाद्द्विजश्रेष्ठाश् चेशानः परमः शिवः

သူသည် ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်၏; သူသည် မဟာတေဇဖြင့် တောက်ပသော နေမင်းဖြစ်၏; သူသည် မိုးကို ပေးသနားသူ၊ အရာအားလုံးကို မြင်သိသော၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်ဖြစ်၏။ အမှန်တကယ်ပင်၊ ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ သူတော်တည်းဟူသော အီရှာန—ပရမရှီဝ၊ ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ပတိ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 63

स एव तेजस्त्वोजस्तु बलं विप्रा यशः स्वयम् चक्षुः श्रोत्रं मनो मृत्युर् आत्मा मन्युर् विदिग् दिशः

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ သူတော်တည်းဟူသော တေဇနှင့် အသက်အား (ဩဇ) ဖြစ်၏; သူသည် အင်အားနှင့် ဂုဏ်သတင်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏။ သူသည် မျက်စိ၊ နား၊ စိတ် ဖြစ်သကဲ့သို့ သေခြင်းတရားပင် ဖြစ်၏; သူသည် အတ္တမ၊ တရားမျှတသော ဒေါသ၏ အင်အား ဖြစ်၍၊ အရပ်ဒిశများနှင့် အလယ်အရပ်များလည်း ဖြစ်ကာ—အတွင်းရှိ ပတိ အရှင်အဖြစ် အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုးအုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 64

सत्यं ऋतं तथा वायुर् अंबरं खचरश् च सः लोकपालो हरिर्ब्रह्मा रुद्रः साक्षान्महेश्वरः

သူသည် သစ္စာနှင့် ဣတ (ṛta) ဟူသော စကြဝဠာစည်းကမ်းဖြစ်၏; သူသည် လေ၊ ကောင်းကင်၊ ကောင်းကင်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာသူလည်း ဖြစ်၏။ သူသည် လောကကို ကာကွယ်အုပ်စိုးသူ; သူသည် ဟရီ၊ သူသည် ဗြဟ္မာ၊ သူသည် ရုဒ္ရ—အမှန်တကယ်ပင် ထင်ရှားပေါ်လွင်သော မဟေရှဝရ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏။

Verse 65

सहस्रकिरणः श्रीमान् अष्टहस्तः सुमङ्गलः अर्धनारिवपुः साक्षात् त्रिनेत्रस् त्रिदशाधिपः

ထောင်ရောင်ခြည်တောက်ပသော သီရိမြတ်ရှင်သည် အလွန်မင်္ဂလာရှိ၍ လက်ရှစ်လက်တော်နှင့် ပြည့်စုံကာ၊ အရဓနာရီ—ရှီဝ–ရှက်တီ ညီညွတ်မှုကို တိုက်ရိုက်ထင်ရှားစေသည်။ မျက်စိသုံးလုံးတော်ရှိ၍ ဒေဝတားအဖွဲ့တို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။ ပတိအဖြစ် ပရှု (ဝိညာဉ်) အားလုံးကို အုပ်စိုးကာ၊ ကရုဏာတော်ဖြင့် ပါရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့တော်မူသည်။

Verse 66

अस्यैवेह प्रसादात्तु वृष्टिर्नानाभवद्द्विजाः सहस्रगुणमुत्स्रष्टुम् आदत्ते किरणैर्जलम्

သူ၏ကရုဏာတော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်ပင်၊ အို ဒွိဇာ ပညာရှိတို့၊ ဤနေရာ၌ မိုးရေသည် အမျိုးမျိုးဖြစ်လာသည်။ နေမင်းသည် ရောင်ခြည်တို့ဖြင့် ရေကို စုပ်ယူကာ ထောင်ဆတိုး၍ ပြန်လွှတ်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ပတိဖြစ်သော အရှင်သည် အသက်ရှင်ရေး၏ လည်ပတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းကာ၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော ပရှုတို့အပေါ် အစာရှားပါးမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှု၏ ပါရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့တော်မူသည်။

Verse 67

जलस्य नाशो वृद्धिर्वा नास्त्येवास्य विचारतः ध्रुवेणाधिष्ठितो वायुर् वृष्टिं संहरते पुनः

စဉ်းစားသေချာလျှင် ရေသည် အမှန်တကယ် မပျက်စီးသကဲ့သို့ အမှန်တကယ်လည်း မတိုးပွားပါ။ တည်မြဲသော ကောသမစ်စည်းကမ်းအောက်တွင် အုပ်ချုပ်ခံရသော လေသည် မိုးရေကို ပြန်လည်ဆုတ်ယူ၍ စက်ဝိုင်းကို ထိန်းညှိတော်မူသည်—ဓာတ်တရား၌ အမှန်တကယ် ဆုံးရှုံးမှုမရှိ။

Verse 68

ग्रहान् निःसृत्य सूर्यात् तु कृत्स्ने नक्षत्रमण्डले चारस्यान्ते विशत्यर्के ध्रुवेण समधिष्ठिता

နေမင်းမှ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ဂြိုဟ်တို့သည် နက္ခတ်မဏ္ဍလတစ်လျှောက်လုံး လှည့်လည်သွားလာကြသည်။ ထိုလှည့်ပတ်မှု၏ အဆုံး၌ သူတို့သည် နေမင်းထဲသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြပြီး၊ ဓြုဝ (မြောက်ကြယ်) ၏ တည်ငြိမ်သော အုပ်စိုးမှုကြောင့် ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းညှိခံရသည်။