
लिङ्गार्चनविधिक्रमः—शुद्धि, न्यास, आसनकल्पना, अभिषेक, स्तोत्र-प्रदक्षिणा (Adhyaya 27)
ရှိုင်လာဒီက လင်္ဂပူဇာ၏ အကျဉ်းချုပ် လိတူဂျီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် သာဓကသည် ပူဇာနေရာသို့ ဝင်ကာ ပရာဏာယာမ သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပြီး အလှဆင်ထားသော ပဉ္စဝက္တရူပ တြျမ်ဗကကို သမาธိဖြင့် စိတ်ကူးတည်စေသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝကိုယ်ခန္ဓာအယူအဆကို ခံယူကာ ဒေဟ-ရှုဒ္ဓိနှင့် မန္တရ-ညာသကို ပြုလုပ်ပြီး ပ္ရဏဝနှင့် ပဉ္စာက္ခရီကို အဓိကထားသည်။ အရ္စနာနေရာနှင့် ပရိုက္ရှဏီ၊ အရ္ဃျ၊ ပါဒျ၊ အာစမနီယ စသည့် ပစ္စည်းခွက်များကို သန့်စင်သိက္ခာပေးကာ အေးမြသောရေ၊ စန္ဒန်၊ ဥသီရ၊ ကမ္ဖာ၊ ပန်း၊ အစေ့အနှံ၊ ဘသ္မတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်သည်။ ပဒ္မ-အာသနကို စိတ်ကူးကာ ပန်းချပ်များကို စိဒ္ဓိများနှင့် ကောစမစ်တည်နေရာများနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး နောက်ဆုံး ရှီဝ-ပီဋ္ဌိကာသို့ ရောက်စေသည်။ ပဉ္စဗြဟ္မ မန္တရများနှင့် ရုဒ္ရ-ဂါယတြီတို့ဖြင့် ဒေဝတাকে ဖိတ်ခေါ်တည်ငြိမ်စေပြီး အနံ့ရေ၊ ပဉ္စဂဝျ၊ ဂျီ၊ ပျားရည်၊ ကြံရည်တို့ဖြင့် အဘိသေက ပြုလုပ်သည်။ ရွှေ/ငွေ/ကြေး၊ သင်္ခ၊ မြေခွက် စသည့် သန့်စင်ထားသော ခွက်များကို သုံးရန် ဆိုထားသည်။ လင်္ဂကို ရေချိုးပေးရာတွင် ထိရောက်သော ဝေဒနှင့် ရှိုင်ဝ စူက္တများကို စာရင်းပြုကာ နောက်တစ်ဆင့် အဝတ်၊ ဥပဝီတ၊ ဂန္ဓ၊ ဓူပ၊ ဒီပ၊ နိုင်ဝေဒျတို့ကို ပူဇာပြီး ပရဒက္ခိဏာနှင့် ပရဏာမ ပြုလုပ်သည်။ အဆုံးတွင် နောက်သင်ခန်းစာ၌ ပြင်ပ(ဗာဟျ)မှ အတွင်း(အာဘျန္တရ) လင်္ဂပူဇာသို့ ကူးပြောင်းကာ နိရှ္ကလ ရှီဝ၏ အတွင်းသဘောတရားသို့ တိုးတက်မည်ဟု ကြေညာသည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे पञ्चयज्ञविधानं नाम षड्विंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच वक्ष्यामि शृणु संक्षेपाल् लिङ्गार्चनाविधिक्रमम् वक्तुं वर्षशतेनापि न शक्यं विस्तरेण यत्
ဤသို့ဖြင့် သီလင်္ဂမဟာပုရာဏ ပူရ္ဝဘာဂ၌ «ပဉ္စယဇ္ဉဝိဓာန» ဟူသော အခန်း ၂၆ ပြီးဆုံး၏။ ရှိုင်လာဒီက ပြောသည်— «လင်္ဂပူဇာ၏ အစီအစဉ်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါဆိုမည်၊ နားထောင်ကြလော့။ အရာတစ်ခုကို အသေးစိတ်ပြောရန် ရာနှစ်တစ်ရာကြာသော်လည်း မပြည့်စုံနိုင်သောကြောင့်»။
Verse 2
एवं स्नात्वा यथान्यायं पूजास्थानं प्रविश्य च प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेद्देवं त्रियंबकम्
ဤသို့ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးပြီးနောက် ပူဇာနေရာသို့ ဝင်ရောက်ကာ ပရာဏာယာမ သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပြီး ထို့နောက် တြိယမ္ဗက သခင်တော်ကို ဓ్యာနပြုရမည်—ယောဂသန့်ရှင်းမှုနှင့် ပူဇာအားဖြင့် ပရှု၏ ပါရှဘంధကို ဖြေလျော့ပေးသော ပတိ၊ ရှီဝဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 3
पञ्चवक्त्रं दशभुजं शुद्धस्फटिकसन्निभम् सर्वाभरणसंयुक्तं चित्रांबरविभूषितम्
အရှင်သည် မျက်နှာငါးပါး၊ လက်တစ်ဆယ်ပါးရှိ၍ သန့်ရှင်းသော စဖတိက (ကြည်လင်သလင်းကျောက်) ကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အစုံအလင် တပ်ဆင်ထားပြီး အရောင်စုံ ဝတ်ရုံတော်ဖြင့် တင့်တယ်လှပ၏။ ထိုသို့ပင် ပတိ (ရှီဝ) ကို သန့်စင်တောက်ပ၍ အရာအားလုံး၏ အရှင်အဖြစ် ဓ్యာနပြုရမည်။
Verse 4
तस्य रूपं समाश्रित्य दाहनप्लावनादिभिः शैवीं तनुं समास्थाय पूजयेत्परमेश्वरम्
ထိုသန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အားကိုး၍ မီးပူဇာနှင့် ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်း စသည့် ကိရိယာများဖြင့် ရှိုင်ဝသဘောတရားကို ခံယူကာ ပရမေရှ္ဝရ—အမြင့်ဆုံး အရှင် (ပတိ) ကို ပူဇာပြုရမည်။ အရှင်သည် ပါရှုကို ပါရှဘంధမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။
Verse 5
देहशुद्धिं च कृत्वैव मूलमन्त्रं न्यसेत् क्रमात् सर्वत्र प्रणवेनैव ब्रह्माणि च यथाक्रमम्
ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ခြင်း (ဒေဟ-ရှုဒ္ဓိ) ကို အရင်ပြုလုပ်ပြီးနောက် မူလမန္တရကို အစဉ်လိုက် နျာသ (နေရာချ) ပြုရမည်။ နေရာတိုင်း၌ ပရဏဝ «အိုမ်» တစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် သန့်စင်အပ်နှံခြင်းကို ပြုလုပ်ရပြီး၊ ဘြဟ္မ-နျာသများကိုလည်း သင့်တော်သော အစဉ်အတိုင်း စီစဉ်ရမည်။
Verse 6
सूत्रे नमः शिवायेति छन्दांसि परमे शुभे मन्त्राणि सूक्ष्मरूपेण संस्थितानि यतस्ततः
မန္တရ “နမဿ ရှိဝါယ” ဟူသော သန့်ရှင်းသော ကြိုးသွယ်အတွင်း၌ ဝေဒဓမ္မ၏ ချန္ဒတ် (chandas) များသည် အလွန်မင်္ဂလာရှိသော သဘောတရား၌ တည်နေကြ၏။ မန္တရများသည် အလွန်သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဘောဖြင့် နေရာအနှံ့ တည်ရှိကာ အရပ်အနှံ့မှ ပေါ်ထွန်း၍ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်ကြ၏။
Verse 7
न्यग्रोधबीजे न्यग्रोधस् तथा सूत्रे तु शोभने महत्यपि महद्ब्रह्म संस्थितं सूक्ष्मवत्स्वयम्
သေးငယ်သော နျဂ္ရောဓ (ဗညန်) မျိုးစေ့အတွင်း၌ အလွန်ကြီးမားသော နျဂ္ရောဓပင် တည်နေသကဲ့သို့၊ တောက်ပသော ကြိုးအတွင်း၌လည်း သိမ်မွေ့သော ချည်မျှင် ရှိသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အမြင့်ဆုံး မဟဒ္-ဗြဟ္မန်—ပတိဖြစ်သော ရှိဝ—သည် ကြီးမားသော စကြဝဠာပေါ်ထွန်းမှုအတွင်း၌ပင် ကိုယ်တိုင်၏ သဘာဝအရ အလွန်သိမ်မွေ့ဆုံး သတ္တဝါတရားအဖြစ် တည်ရှိနေ၏။
Verse 8
सेचयेदर्चनस्थानं गन्धचन्दनवारिणा द्रव्याणि शोधयेत्पश्चात् क्षालनप्रोक्षणादिभिः
နံ့သာနှင့် စန္ဒကူးရေဖြင့် ပူဇော်ရာနေရာကို စိုစွတ်အောင် ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် လှော်လျှော်ခြင်း၊ ရေဖြန်းခြင်း စသည့် သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်များဖြင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ရမည်—ထိုသို့ ပြင်ဆင်ခြင်းဖြင့် ပတိ (ရှင်ရှိဝ) ကို ပူဇော်ရာတွင် အပြင်အတွင်း သန့်ရှင်းမှု ပြည့်စုံကာ ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေသည်။
Verse 9
क्षालनं प्रोक्षणं चैव प्रणवेन विधीयते प्रोक्षणी चार्घ्यपात्रं च पाद्यपात्रम् अनुक्रमात्
လှော်လျှော်ခြင်းနှင့် ရေဖြန်းခြင်းကို ပရဏဝ (Oṁ) ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အစဉ်အလာအတိုင်း ရေဖြန်းရန်အိုး၊ အရ္ဃျ (ပူဇော်ရေ) အိုးနှင့် ပာဒျ (ရှင်၏ခြေတော်ရေ) အိုးတို့ကို အစဉ်လိုက် စီစဉ်ထားရမည်။
Verse 10
तथा ह्याचमनीयार्थं कल्पितं पात्रमेव च स्थापयेद् विधिना धीमान् अवगुण्ठ्य यथाविधि
ထို့အတူ ācamanīya (သန့်စင်ရေကို စုပ်သောက်ခြင်း) အတွက် ပြင်ဆင်ထားသော အိုးကို ဉာဏ်ရှိသော ပူဇော်သူသည် နည်းလမ်းတကျ တင်ထားရမည်။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသည့် အတိုင်း ဖုံးအုပ်၍ ပူဇော်ပွဲစည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုလုပ်ရမည်—ထိုသို့မှသာ ပတိ (ရှင်ရှိဝ) ကို ပူဇော်ရာတွင် သန့်စင်မှုအကျင့်သည် သင့်လျော်ပြည့်စုံမည်။
Verse 11
दर्भैर् आच्छादयेच्चैव प्रोक्षयेच्छुद्धवारिणा तेषु तेष्वथ सर्वेषु क्षिपेत्तोयं सुशीतलम्
ပူဇော်ပစ္စည်းနှင့် အိုးခွက်များကို ဒರ್ಭာမြက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်၍ သန့်ရှင်းသောရေဖြင့် ပက်ဖျန်းရမည်။ ထို့နောက် အားလုံးသောပാത്രတိုင်းထဲသို့ အလွန်အေးမြသောရေကို လောင်းထည့်ကာ သီဝလင်္ဂပူဇာအတွက် သန့်စင်မှုကို တည်စေရာ၏။
Verse 12
प्रणवेन क्षिपेत्तेषु द्रव्याण्यालोक्य बुद्धिमान् उशीरं चन्दनं चैव पाद्ये तु परिकल्पयेत्
ပညာရှိသော ပူဇော်သူသည် ပရဏဝ (အိုမ်) ဖြင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ကာ စိစစ်ကြည့်ရှုရမည်။ ထို့နောက် လင်္ဂပူဇာ၌ ပတိ (အရှင်) အတွက် သင့်လျော်စေရန် ဥရှီရ (ဗက်တီဗာ) နှင့် စန္ဒနကို ရောစပ်၍ ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ) ကို ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 13
जातिकङ्कोलकर्पूरबहुमूलतमालकम् चूर्णयित्वा यथान्यायं क्षिपेदाचमनीयके
မယ်လီပန်း၊ ကင်ကိုလာ (အနံ့မွှေးသီး)၊ ကမ္ဖော်၊ ဘဟုမူလ (အမြစ်များသော အနံ့မွှေးဆေး) နှင့် တမာလကကို ထုံးစံအတိုင်း ကြိတ်မှုန့်ပြု၍၊ သီဝပူဇာအတွက် အာစမနီယ (သောက်သုံးရန်ရေ) ထဲသို့ ထည့်ရမည်။
Verse 14
एवं सर्वेषु पात्रेषु दापयेच्चन्दनं तथा कर्पूरं च यथान्यायं पुष्पाणि विविधानि च
ဤသို့ပင် ပাত্ৰအားလုံးထဲတွင် ထုံးစံအတိုင်း စန္ဒနနှင့် ကမ္ဖော်ကို ထည့်ပေးရမည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းအတိုင်း အမျိုးမျိုးသော ပန်းများကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 15
कुशाग्रमक्षतांश्चैव यवव्रीहितिलानि च आज्यसिद्धार्थपुष्पाणि भसितं चार्घ्यपात्रके
အရ္ဃျ ပാത്ര (ပူဇော်ခွက်) ထဲတွင် ကုရှမြက်အဖျားများ၊ အက္ခတ (မကွဲသော ဆန်စေ့)၊ ယဝ (မုယော)၊ ဗြီဟိ (ဆန်) နှင့် တီလ (နှမ်း) ကို ထည့်ရမည်။ ထို့ပြင် ဂျီဖြင့် သင့်လျော်စေသော စိဒ္ဓာရ္ထ (အဖြူမုန်ညင်း) နှင့် ပန်းများ၊ ထို့နောက် ဘသိတ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကိုလည်း ထည့်ကာ ပတိ (သီဝ) ၏ လင်္ဂကို ပူဇော်ရန် အရ္ဃျကို ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 16
कुशपुष्पयवव्रीहिबहुमूलतमालकम् दापयेत्प्रोक्षणीपात्रे भसितं प्रणवेन च
ပရိုက္ရှဏီ (ရေဖြန်းပွဲအိုး) ထဲသို့ ကုရှမြက်၊ ပန်းများ၊ ယဝ (မုယော)၊ ဆန်၊ သန့်ရှင်းသော အမြစ်များစွာနှင့် တမာလက ကို ထည့်ရမည်။ ထို့နောက် ပရဏဝ «အိုမ်» ဖြင့် မန္တရသန့်စင်ကာ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကိုလည်း ထည့်ရမည်။
Verse 17
न्यसेत्पञ्चाक्षरं चैव गायत्रीं रुद्रदेवताम् केवलं प्रणवं वापि वेदसारमनुत्तमम्
ပဉ္စအက္ခရာ မန္တရ ("နမး ရှိဝါယ") ဖြင့် နျာသ (nyāsa) ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ရုဒြကို ဒေဝတာအဖြစ်ထားသော ဂါယတြီဖြင့်လည်း ပြုရမည်။ သို့မဟုတ် ပရဏဝ «အိုမ်» တစ်လုံးတည်းဖြင့်ပင်—ဝေဒ၏ အမြင့်ဆုံး အနှစ်သာရ—ပြုနိုင်သည်။
Verse 18
अथ संप्रोक्षयेत्पश्चाद् द्रव्याणि प्रणवेन तु प्रोक्षणीपात्रसंस्थेन ईशानाद्यैश् च पञ्चभिः
ထို့နောက် ပရိုက္ရှဏီအိုးထဲရှိ ရေကို အသုံးပြုပြီး ပရဏဝ «အိုမ်» ဖြင့် ပစ္စည်းများကို ရေဖြန်းသန့်စင် (saṃprokṣaṇa) ရမည်။ ထို့ပြင် «ဣရှာန» မှ စသော ဗြဟ္မ မန္တရ ငါးပါးကိုလည်း အသုံးပြု၍ ပတိ—သခင် ရှိဝ—အား ပူဇော်ရန် သင့်တော်အောင် ပြုရမည်။
Verse 19
पार्श्वतो देवदेवस्य नन्दिनं मांसमर्चयेत् दीप्तानलायुतप्रख्यं त्रिनेत्रं त्रिदशेश्वरम्
ဒေဝတို့၏ ဒေဝ—ရှီဝ—၏ ဘေးနားတွင် နန္ဒင်ကို အသားပူဇော်ဖြင့် အာရ္ချနာ (worship) ပြုရမည်။ နန္ဒင်သည် မီးတောက်တစ်သောင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မျက်စိသုံးလုံးရှိကာ ဒေဝတော်အစုအဝေးတို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။
Verse 20
बालेन्दुमुकुटं चैव हरिवक्त्रं चतुर्भुजम् पुष्पमालाधरं सौम्यं सर्वाभरणभूषितम्
သူကို စိတ်တွင် ထင်မြင်ရမည်မှာ လကလေးကို မကူဋ်အဖြစ် ဆောင်းထား၍ ဟရိ၏ မျက်နှာကို ဆောင်ကာ လက်လေးဖက်ရှိပြီး ပန်းကုံးကို ဝတ်ဆင်သည့် သောမယ (နူးညံ့မင်္ဂလာ) သဘော၊ အလှဆင်ပစ္စည်း အစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသူဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ယောဂီသည် ချည်နှောင်ခံ ပရှုအား လွတ်မြောက်မှု ပေးသနားသော ပတိ—ရှီဝ—ပေါ်သို့ စိတ်ကို တည်စေ၏။
Verse 21
उत्तरे चात्मनः पुण्यां भार्यां च मरुतां शुभाम् सुयशां सुव्रतां चाम्बां पादमण्डनतत्पराम्
မြောက်ဘက်၌ မိမိအတွက် ကုသိုလ်ပြည့်ဝ၍ မင်္ဂလာရှိသော ဇနီးတော်တစ်ပါးရှိ၏။ မာရုတ်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော ကောင်းချီးခံရသည့် သမီးတော်၊ နာမည်ကောင်းထင်ရှား၍ သန့်ရှင်းသော ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ၊ မိခင်ကဲ့သို့ လေးစားထိုက်သူ၊ သခင်၏ ခြေတော်ကို အလှဆင်ကာ ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ရာ၌ အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်သူ ဖြစ်၏။
Verse 22
एवं पूज्य प्रविश्यान्तर् भवनं परमेष्ठिनः दत्त्वा पुष्पाञ्जलिं भक्त्या पञ्चमूर्धसु पञ्चभिः
ဤသို့ ပူဇော်ပြီးနောက် ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) ၏ အတွင်းမဟာမဏ္ဍပသို့ ဝင်ရောက်၍၊ ဘက္တိဖြင့် ပန်းအညှာတစ်ဆုပ်ကို ခေါင်းငါးလုံးပေါ်တွင် တစ်လုံးစီ တင်ပူဇော်လေ၏။
Verse 23
गन्धपुष्पैस् तथा धूपैर् विविधैः पूज्य शङ्करम् स्कन्दं विनायकं देवीं लिङ्गशुद्धिं च कारयेत्
အနံ့သာများ၊ ပန်းများနှင့် အမျိုးမျိုးသော မီးခိုး (ဓူပ) တို့ဖြင့် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ စကန္ဒ၊ ဝိနာယက (ဂဏေရှ) နှင့် ဒေဝီကိုလည်း ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် လင်္ဂ၏ သန့်စင်ပွဲ (လင်္ဂ-ရှုဒ္ဓိ) ကို ဆောင်ရွက်စေသင့်၏။
Verse 24
जप्त्वा सर्वाणि मन्त्राणि प्रणवादिनमो ऽन्तकम् कल्पयेदासनं पश्चात् पद्माख्यं प्रणवेन तत्
ပရဏဝ (အောံ) ဖြင့် စ၍ နမောဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရအားလုံးကို ဂျပ်ပြီးနောက်၊ ထိုင်ခုံ (အာသန) ကို စီစဉ်ရမည်။ ထို့နောက် ပရဏဝ၏ အာနုဘော်ဖြင့် «ပဒ္မ» ဟု ခေါ်သော ကြာပန်းအာသနကို တည်ထောင်ရမည်။
Verse 25
तस्य पूर्वदलं साक्षाद् अणिमामयम् अक्षरम् लघिमा दक्षिणं चैव महिमा पश्चिमं तथा
ထို မန္ဒလကြာပန်း၏ အရှေ့ဘက် ပွင့်ချပ်သည် အဏိမာ (သေးငယ်နိုင်စွမ်း) ကို ကိုယ်စားပြုသော မပျက်မယွင်း အက္ခရာတော် ဖြစ်၏။ တောင်ဘက်သည် လဃိမာ (ပေါ့ပါးနိုင်စွမ်း) ဖြစ်ပြီး၊ အနောက်ဘက်သည် ထို့အတူ မဟိမာ (ကြီးမားကျယ်ပြန့်နိုင်စွမ်း) ဖြစ်၏။
Verse 26
प्राप्तिस्तथोत्तरं पत्रं प्राकाम्यं पावकस्य तु ईशित्वं नैरृतं पत्रं वशित्वं वायुगोचरे
«ပရာပ္တိ» (မလွဲမသွေ ရရှိနိုင်သော အာနုဘော်) သည် မြောက်ဘက်တွင် တည်၏။ «ပရာကာမ်ယ» (မိမိဆန္ဒအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ပြုနိုင်ခြင်း) သည် မီး၏ လောက၌ ဖြစ်၏။ «ဣၑိတွ» (အရှင်သခင်ကဲ့သို့ အာဏာပိုင်ခြင်း) သည် အနောက်တောင်ဘက်နှင့် ဆက်နွယ်၍ «ဝၑိတွ» (ထိန်းချုပ်၍ လက်အောက်ခံစေသော အာနုဘော်) သည် လေ၏ ဒိုမိန်း၌ လှုပ်ရှား၏။
Verse 27
सर्वज्ञत्वं तथैशान्यं कर्णिका सोम उच्यते सोमस्याधस् तथा सूर्यस् तस्याधः पावकः स्वयम्
အလုံးစုံသိမြင်ခြင်း (သဗ္ဗညတ္တ) နှင့် ဣၑာန (အရှေ့မြောက်၊ အာဏာရှင်) သဘောတရားတို့သည် ကဏ္ဏိကာ (အလယ်ပင်မ) တွင် တည်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုနေရာ၌ ဆိုမ (Soma) သည် အုပ်စိုးသူဟု ကြေညာ၏။ ဆိုမ၏ အောက်တွင် စူရျ (Sūrya) ရှိပြီး၊ ထို၏ အောက်တွင် အမှန်တကယ် ပာဝက (Agni) ကိုယ်တိုင် ရှိ၏။
Verse 28
धर्मादयो विदिक्ष्वेते त्व् अनन्तं कल्पयेत्क्रमात् अव्यक्तादिचतुर्दिक्षु सोमस्यान्ते गुणत्रयम्
ဓမ္မ စသည်တို့သော သဘောတရားများကို အလယ်အလတ် ဦးတည်ရာများတွင် စိတ်ဖြင့် မြင်ယောင်ရမည်။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် အနန္တကို စိတ်ထဲ၌ တည်စေရာ၏။ အဗျက္တ (မထင်ရှားသော အရင်း) မှ စ၍ လေးဘက်လုံးတွင်လည်းကောင်း၊ ဆိုမ၏ အဆုံးသတ် အဝန်းအဝိုင်း၌လည်းကောင်း ဂုဏ်သုံးပါးကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ရမည်။ ထိုအစီအစဉ်အားဖြင့် စကြဝဠာသည် ပရကృతိကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသော ပၑု ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်ရပြီး၊ အရှင် (ပတိ) သီဝသည် အားလုံး၏ အထက်က တည်မြဲသော အခြေခံဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 29
आत्मत्रयं ततश्चोर्ध्वं तस्यान्ते शिवपीठिका सद्योजातं प्रपद्यामीत्य् आवाह्य परमेश्वरम्
ထို့နောက် အတ္တမသုံးပါး၏ အထက်၌ သီဝပီဋ္ဌိကာ (သီဝ၏ အာသန/ထိုင်ရာ) ကို တည်စေရာ၏။ ထို၏ အဆုံးတွင် အမြင့်ဆုံး အရှင်ကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်) ပြု၍ «သဒ္ယောဇာတကို အားကိုးခိုလှုံပါ၏» ဟူသော မန္တရဖြင့် ပရမေၑွရ (သီဝ) ကို ရှိနေစေဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 30
वामदेवेन मन्त्रेण स्थापयेदासनोपरि सान्निध्यं रुद्रगायत्र्या अघोरेण निरुध्य च
ဝာမဒေဝ မန္တရဖြင့် အာသနပေါ်၌ တည်စေရာ၏။ ရုဒ္ရ-ဂါယတြီဖြင့် အရှင်၏ နီးကပ်သော တည်ရှိမှု (သာန္နိဓ္ဓိ) ကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့နောက် အဃောရ မန္တရဖြင့် အတားအဆီးများကို ပိတ်တံဆိပ်ကာ တားဆီး၍ ပူဇော်ပွဲကို ခိုင်မြဲစေရာ၏။
Verse 31
ईशानः सर्वविद्यानाम् इति मन्त्रेण पूजयेत् पाद्यमाचमनीयं च विभोश्चार्घ्यं प्रदापयेत्
မန္တရ “ဣရှာနး သရ္ဝဝိဒျာနာမ်” (ဣရှာနသည် ဗိဒ္ဓာအားလုံး၏ မူလ) ဟူ၍ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင်၏ လင်္ဂကို ပူဇော်ပါ။ ထို့နောက် ခြေသုတ်ရေ (ပာဒျ)၊ အာစမနီယ ရေ (သောက်သုံးရေ) နှင့် အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုရေ) ကို ထိုအင်အားကြီးသော သခင်ထံ ဆက်ကပ်ပါ။
Verse 32
स्नापयेद्विधिना रुद्रं गन्धचन्दनवारिणा पञ्चगव्यविधानेन गृह्य पात्रे ऽभिमन्त्र्य च
သတ်မှတ်ထားသောနည်းအတိုင်း ရုဒ္ဒရကို အနံ့သာနှင့် စန္ဒနရည်ရောထားသောရေဖြင့် စနာပန (ရေချိုးအဘိသေက) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ပဉ္စဂဝျ အခမ်းအနားအတိုင်း သန့်ရှင်းသည့်ပാത്ര၌ ထည့်ယူ၍ မန္တရဖြင့် အရင်အဘိမန္တရ (သန့်စင်ကောင်းချီး) ပြုပြီးနောက် အဘိသေကပြုကာ—ပတိ (ရှီဝ) ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပရှု (ဝိညာဉ်) ၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေသည်။
Verse 33
प्रणवेनैव गव्यैस्तु स्नापयेच्च यथाविधि आज्येन मधुना चैव तथा चेक्षुरसेन च
ပရဏဝ (အိုမ်) ကိုသာ ရွတ်ဆို၍ သတ်မှတ်ထားသောနည်းအတိုင်း နွားမှရသော သန့်ရှင်းကောင်းချီးပစ္စည်းများဖြင့် လင်္ဂကို စနာပနပြုလုပ်ရမည်။ ထို့အပြင် ဂီ (အာဇျ)၊ ပျားရည်နှင့် ကြံရည်တို့ဖြင့်လည်း အဘိသေကပြုလုပ်ရမည်။ ဤအဘိသေက၌ ပာရှဖြင့်ချည်နှောင်ခံရသော ပရှု (ဝိညာဉ်) သည် သဒ္ဓါ၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် မန္တရအားဖြင့် ပတိ (ရှီဝ) ထံ နီးကပ်ကာ ချည်နှောင်မှုများကို လျော့ပါးစေသည်။
Verse 34
पुण्यैर्द्रव्यैर्महादेवं प्रणवेनाभिषेचयेत् जलभाण्डैः पवित्रैस्तु मन्त्रैस्तोयं क्षिपेत्ततः
မင်္ဂလာဖြစ်စေသော သန့်ရှင်းပစ္စည်းများဖြင့် မဟာဒေဝကို ပရဏဝ (အိုမ်) ဖြင့် အဘိသေကပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ရေဘူး/ရေခွက်များဖြင့် မန္တရများကို ရွတ်ဆိုလျက် သခင်ပေါ်သို့ ရေကို လောင်းချရမည်။
Verse 35
शुद्धिं कृत्वा यथान्यायं सितवस्त्रेण साधकः कुशापामार्गकर्पूरजातिपुष्पकचम्पकैः
သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းအတိုင်း သန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အဖြူရောင်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်သော साधक (စాధက) သည် ကုရှမြက်၊ အပာမာရ္ဂ၊ ကမ္ဖော် (camphor)၊ ဇာတိပန်း (jasmine) နှင့် ချမ္ပကပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်မှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 36
करवीरैः सितैश्चैव मल्लिकाकमलोत्पलैः आपूर्य पुष्पैः सुशुभैः चन्दनाद्यैश् च तज्जलम्
ပူဇာအတွက် ထိုရေကို မင်္ဂလာပန်းများ—အဖြူရောင် ကရဝီရ၊ မလ္လိကာ(မယ်လီပန်း)၊ ကမလ(ကြာပန်း) နှင့် ဥတ္ပလ(ကြာပြာ)—ဖြင့် ပြည့်စုံစေ၍ စန္ဒနနှင့် အနံ့သာပစ္စည်းများကိုလည်း ရောနှောကာ၊ ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ၏ လင်္ဂသို့ အဘိသေကပြုရန် သင့်တော်စေရာ၏။
Verse 37
न्यसेन्मन्त्राणि तत्तोये सद्योजातादिकानि तु सुवर्णकलशेनाथ तथा वै राजतेन वा
ထိုရေထဲသို့ မန္တရများကို နျာသ (nyāsa) ဖြင့် ထည့်သွင်းတင်ထားရမည်—စဒ္ယောဇာတမှ စ၍ အခြား (ပဉ္စဗြဟ္မ) မန္တရများကို—ရွှေကလသဖြင့် သို့မဟုတ် အမှန်တကယ် ငွေကလသဖြင့်လည်း ပြုနိုင်၏။
Verse 38
ताम्रेण पद्मपत्रेण पालाशेन दलेन वा शंखेन मृन्मयेनाथ शोधितेन शुभेन वा
သန့်စင်ခြင်းကို ကြေးကလသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကြာရွက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပလာရှရွက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သင်္ခ(shell) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် သန့်စင်ထားသော မင်္ဂလာမြေခွက်ဖြင့်လည်းကောင်း ပြုနိုင်သည်—ဤအရာများအားလုံးသည် ရှိဝလင်္ဂပူဇာ၏ ရိတုအတွက် ခွင့်ပြုထားသည်။
Verse 39
सकूर्चेन सपुष्पेण स्नापयेन्मन्त्रपूर्वकम् मन्त्राणि ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वार्थसिद्धये
သန့်ရှင်းသော ဒರ್ಭမြက် (kūrca) နှင့် ပန်းများကို ကိုင်၍ မန္တရအရင်ပြုကာ လင်္ဂကို ရေချိုး (snāpana) ပေးရမည်။ ထိုမန္တရများကို ငါပြောမည်—အရာရာအောင်မြင်မှု (sarvārtha-siddhi) အတွက် နားထောင်လော့။
Verse 40
यैर्लिङ्गं सकृदप्येवं स्नाप्य मुच्येत मानवः पवमानेन मन्त्रज्ञाः तथा वामीयकेन च
မန္တရကို သိကျွမ်းသူများက ဆိုကြသည်—ဤနည်းအတိုင်း လင်္ဂကို တစ်ကြိမ်သာ ရေချိုးပေးလျှင်ပင် လူသည် လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟု—ပဝမာန (Pavamāna) မန္တရကို အသုံးပြု၍၊ ထို့အတူ ဝာမီယက (Vāmīyaka) မန္တရကိုလည်း အသုံးပြုရသည်ဟု။
Verse 41
रुद्रेण नीलरुद्रेण श्रीसूक्तेन शुभेन च रजनीसूक्तकेनैव चमकेन शुभेन च
ရုဒ္ဒရသုတ်နှင့် မင်္ဂလာရှိသော နီလရုဒ္ဒရသုတ်၊ ကောင်းကျိုးပေးသော သရီသုတ်၊ ထို့အတူ ရာဇနီသုတ်နှင့် မင်္ဂလာရှိသော ခမကသုတ်တို့ဖြင့်—ဘုရားရှီဝ၏ လင်္ဂပူဇာအခမ်းအနားတွင် စာမန်တော်များကို ရွတ်ဆို၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 42
होतारेणाथ शिरसा अथर्वेण शुभेन च शान्त्या चाथ पुनः शान्त्या भारुण्डेनारुणेन च
ထို့နောက် ပူဇော်သူသည် ဟောတೃ (ဖိတ်ခေါ်ပုရောဟိတ်) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရှိရသုတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းသော အထರ್ವမန်တရားများဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်္ဂလာရှိသော ရှာန္တိပူဇာဖြင့်—ထပ်ခါထပ်ခါ ရှာန္တိဖြင့်—အတားအဆီးဖယ်ရှား၍ ရှီဝပူဇာအတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုတည်စေရာ ဘာရုဏ္ဍနှင့် အရုဏ (ကာကွယ်ရေးရွတ်ဆိုမှု) တို့နှင့်အတူ မင်္ဂလာကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 43
वारुणेन च ज्येष्ठेन तथा वेदव्रतेन च तथान्तरेण पुण्येन सूक्तेन पुरुषेण च
ထို့ပြင် ဝါရုဏသုတ် (ဗာရုဏ) နှင့် အကြီးမြတ်သော ဂျေဋ္ဌသုတ်၊ ဝေဒဝြတ အကျင့်တရား၊ ထို့အပြင် အခြားသော ပုဏ္ဏသုတ်တစ်ပုဒ်နှင့် ပုရုရှသုတ်တို့ဖြင့်လည်း—အမြင့်ဆုံး ပတိ ဖြစ်သော ရှီဝကို ချီးမွမ်းပူဇော်ရမည်။ ဤဝေဒဝါကျများသည် ပရှုကို သန့်စင်စေ၍ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေသည်။
Verse 44
त्वरितेनैव रुद्रेण कपिना च कपर्दिना आवोसजेति साम्ना तु बृहच्चन्द्रेण विष्णुना
ထို့နောက် လျင်မြန်စွာ ရုဒ္ဒရ—အညိုရောင်တော် (ကပိ) နှင့် ဆံပင်ချည်တော်ရှင် (ကပရ္ဒိန်) —ကို စာမန် “Āvosaje” ဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ “ကြီးမားသောလ” (ဗృဟတ်ချန္ဒ్ర) ဟု ခေါ်သော ဗိဿနုသည်လည်း ထိုချန့်ဖြင့် သူ့ကို ချီးမွမ်းခဲ့သည်။
Verse 45
विरूपाक्षेण स्कन्देन शतऋग्भिः शिवैस् तथा पञ्चब्रह्मैश् च सूत्रेण केवलप्रणवेन च
ပတိ ဖြစ်သော ရှီဝကို ဝိရူပာက္ခနှင့် စကန္ဒကို ဖိတ်ခေါ်၍လည်းကောင်း၊ ရှီဝ-ဋ္ဌက (Ṛk) တစ်ရာကို ရွတ်ဆို၍လည်းကောင်း၊ ပဉ္စဗြဟ္မ မန္တရားများဖြင့်လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းသော စူတရ (ရိုးရာဖော်မြူလာ/ကြိုး) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ပရဏဝ “အိုမ်” တစ်လုံးတည်းဖြင့်ပင်လည်းကောင်း ပူဇော်နိုင်သည်။
Verse 46
स्नापयेद्देवदेवेशं सर्वपापप्रशान्तये वस्त्रं शिवोपवीतं च तथा ह्याचमनीयकम्
ပသု (ကိုယ်ပိုင်ဝိညာဉ်) ကိုချည်နှောင်သော အပြစ် (ပါပ) အားလုံး ငြိမ်းစေရန်၊ ဒေဝဒေဝေရှ—ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို ရေချိုးပူဇော်ပြီး၊ အဝတ်အစား၊ ရှိဝအတွက် သန့်စင်အပ်နှံထားသော ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ကြိုး) နှင့် အာစမန (ရေသောက်ပူဇော်) အတွက် ရေကိုလည်း ဆက်လက် ပူဇော်ရမည်။
Verse 47
गन्धं पुष्पं तथा धूपं दीपमन्नं क्रमेण तु तोयं सुगन्धितं चैव पुनराचमनीयकम्
အစဉ်အတိုင်း အနံ့သာ၊ ပန်း၊ သောက်၊ မီးအလင်း (ဒီပ) နှင့် အစာကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အနံ့သင်းသော ရေကို ပူဇော်ပြီး၊ အာစမနအတွက် ရေကို ထပ်မံ ပူဇော်ရသည်—ဤသို့ဖြင့် ပတိ (ရှီဝ) ၏ ထင်ရှားသော လက္ခဏာဖြစ်သော လင်္ဂကို ပူဇော်သည့် အစီအစဉ် ပြည့်စုံသည်။
Verse 48
मुकुटं च शुभं छन्नं तथा वै भूषणानि च दापयेत्प्रणवेनैव मुखवासादिकानि च
လှပ၍ ကောင်းစွာ ဖုံးအုပ်ထားသော မကူဋ (သရဖူ) နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ပရဏဝ (အိုṁ) ကို ရွတ်ဆိုလျက် မျက်နှာဖုံးအဝတ်နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကိုလည်း အရှင်အတွက် ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 49
ततः स्फटिकसंकाशं देवं निष्कलमक्षरम् कारणं सर्वदेवानां सर्वलोकमयं परम्
ထို့နောက် သူတို့သည် စဖတိက (ကြည်လင်ကျောက်) ကဲ့သို့ တောက်ပသော ဒေဝကို မြင်ကြသည်—အပိုင်းအစမရှိသော၊ မပျက်မယွင်းသော၊ ဒေဝအားလုံး၏ အကြောင်းရင်း၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍ လောကအားလုံးကို ပြည့်ဝစိမ့်ဝင်ထားသော အရှင်။ ထိုပတိ (ရှီဝ) သည် ကန့်သတ်သည့် ဂုဏ်သတ္တိများကို ကျော်လွန်သော်လည်း စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၏ အတွင်းသဘောတရားအဖြစ် တည်ရှိတော်မူသည်။
Verse 50
ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राद्यैर् ऋषिदेवैर् अगोचरम् वेदविद्भिर् हि वेदान्तैस् त्व् अगोचरमिति श्रुतिः
သူသည် ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒြနှင့် အခြားသူတို့၏ လက်လှမ်းမမီရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ရှိ (Ṛṣi) များနှင့် ဒေဝတို့၏ အာရုံအကွာအဝေးကိုလည်း ကျော်လွန်သည်။ အမှန်တကယ်ပင် ဝေဒကို သိသူတို့သည် ဝေဒန္တအားဖြင့် သြရုတိတွင် «ထိုအမြင့်ဆုံး ပတိသည် အာရုံတို့၏ အရာမဟုတ်—အဂိုချရ (agocara) ဖြစ်သည်» ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 51
आदिमध्यान्तरहितं भेषजं भवरोगिणाम् शिवतत्त्वमिति ख्यातं शिवलिङ्गे व्यवस्थितम्
အစ၊ အလယ်၊ အဆုံး မရှိသော ရှိဝတတ္တဝသည် သံသရာဖြစ်ပေါ်မှု၏ ရောဂါကြောင့် ဒုက္ခခံနေသော သတ္တဝါတို့အတွက် ဆေးဝါးဟု ကျော်ကြားပြီး၊ ရှိဝလိင်္ဂ၌ တည်မြဲစွာ တည်ရှိသည်။
Verse 52
प्रणवेनैव मन्त्रेण पूजयेल्लिङ्गमूर्धनि स्तोत्रं जपेच्च विधिना नमस्कारं प्रदक्षिणम्
ပရဏဝ (အိုံ) ကို မန္တရအဖြစ် တစ်ခုတည်းသုံး၍ လိင်္ဂ၏ ထိပ်ပိုင်းကို ပူဇော်ရမည်။ ထုံးတမ်းအတိုင်း စတုတ္တရ (ဟိမ်း) ကို ရွတ်ဖတ်၍ နမസ്കာရ ပြုကာ ပရဒက္ခိဏ လှည့်ပတ်ရမည်—ဤသို့ ပတိ (ရှိဝ) အပေါ် ဘက္တိဖြင့် ပသု၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့စေသော ရှိဝပူဇာကို ပြီးစီးစေသည်။
Verse 53
अर्घ्यं दत्त्वाथ पुष्पाणि पादयोस्तु विकीर्य च प्रणिपत्य च देवेशम् आत्मन्यारोपयेच्छिवम्
အရ္ဃျကို ပူဇော်ပြီးနောက် ပန်းများကို သူ၏ ခြေတော်၌ ဖြန့်ချကာ၊ ထို့နောက် ဒေဝေရှ (ဘုရားတို့၏ အရှင်) ကို ဦးညွှတ်ပျပ်ဝပ်၍၊ အတွင်းစိတ် သမาธိဖြင့် မိမိအတွင်း၌ ရှိဝကို တင်သွင်းတည်စေ—ပာရှအားလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိသည် ပသု (ဝိညာဉ်) အတွင်း၌ တည်ရှိသော အမှန်တရားဟု သိမြင်လျက်။
Verse 54
एवं संक्षिप्य कथितं लिङ्गार्चनमनुत्तमम् आभ्यन्तरं प्रवक्ष्यामि लिङ्गार्चनमिहाद्य ते
ဤသို့ လိင်္ဂအာရ္ချနာ အထူးမြတ်ကို အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားပြီးပြီ။ ယခု ဤနေရာ၌ ယနေ့ပင် သင်အား လိင်္ဂ၏ အတွင်းပိုင်း (စိတ်) ပူဇော်နည်းကို ငါ ပြောမည်—၎င်းကြောင့် ပသုသည် ပာရှမှ လွတ်မြောက်ကာ ပတိ (ရှိဝ) ၏ ကရုဏာသို့ ဦးတည်ရသည်။
Praṇava (Om) is used throughout for purification and consecration; pañcākṣarī (“namaḥ śivāya”) and pañcabrahma-related mantras (with Rudra-gāyatrī) are employed for invocation, stabilization, and worship of the liṅga and Śiva’s presence.
It sacralizes the worship-seat as a cosmogram: the sādhaka situates ritual action within a graded metaphysical order, culminating in Śiva-pīṭhikā, so external worship aligns with inner ascent and integration.
By presenting abhiṣeka and mantra-recitation as pāpa-śamana and as a gateway to realizing Śiva as the nishkala, formless cause; the text explicitly transitions from outer ritual to the upcoming inner liṅgārcana, implying progressive interiorization toward mokṣa.