
Praise of Vṛṣotsarga (Bull-release), Worthy Dāna, and the Procedure for Kṣayāha & Ūrdhva-daihika Rites
ကရိရှ္ဏသည် ဂရုဍ၏ မေးခွန်း—ကျန်းမာချိန်၊ နာမကျန်းချိန်နှင့် သေဆုံးချိန်တွင် ပေးသော ဒါန၏ အကျိုးကွာခြားမှု—ကို ဖြေကြားပြီး စိတ်တည်ငြိမ်၍ မှန်ကန်စွာ ဂုဏ်သင့်သူထံ ပေးသော ဒါနသည် ပုဏ္ဏားကို များစွာတိုးပွားစေသော်လည်း မမှန်ကန်သည့် ပေးကမ်းမှုသည် ပြင်းထန်သော ကျဆုံးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ဒါနနှင့် śrāddha ကို သေပြီးနောက် ဝိညာဉ်၏ ခရီးအတွက် “အစာရိက္ခာ” ဟု ဖော်ပြကာ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များကို လျစ်လျူရှုလျှင် လမ်းခရီးတွင် ဒုက္ခခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် vṛṣotsarga (နွားထီးလွှတ်ပွဲ) ကို အဂ္နိဟောတရနှင့် အခြားပူဇော်ဒါနများထက် မြင့်မားသော ယဇ్ఞအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ ကောင်းမွန်သော ဂတိကို ပေးကြောင်း ပြောသည်။ နှစ်စဉ် śrāddha (kṣayāha) နှင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီးနောက် ဥရ္ဓ္ဝ-ဒိုင်ဟိက ရိတုများအတွက် ကရိရှ္ဏသည် ကောင်းမွန်သော လ/တိထိ၊ ပူဇော်ရာနေရာ၊ အရည်အချင်းရှိ ဘြာဟ္မဏကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ဟောမအစဉ် (ဂြဟတည်သွင်း၊ မာတೃပူဇာ၊ ဝဆိုဓာရာ)၊ Śālagrāma ဖြင့် Vaiṣṇava śrāddha နှင့် မန္တရများဖြင့် နွားထီးကို ဂုဏ်ပြု၍ လွှတ်ပေးခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သင့်တော်စွာ စီစဉ်ထားသော ရိတုနှင့် ဒါနများ (နှမ်းအိုး၊ နွား/နွားထီးပူဇော်၊ လှေ/ဝိုင်တရဏီကူညီမှု) သည် မကုန်ခန်းသော ပုဏ္ဏားနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်းကို ဂోవိန္ဒအား ဘက္တိဖြင့် ပေးကြောင်း အာမခံကာ ဂရုဍသည် လူသားအကျိုးအတွက် ထပ်မံမေးမြန်းရန် ဝမ်းမြောက်လာသည်။
Verse 1
वृषोत्सर्गदानधर्मपुत्रादिप्रशंसनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः गरुड उवाच / आर्तेन म्रियमाणेन यद्दत्तं तत्फलं वद / स्वस्थावस्थेन दत्तेन विधिहीनेन वा विभो
ဤသည်မှာ “နွားထုတ်လွှတ်လှူဒါန်းခြင်း (ဝೃṣotsarga)၊ ဓမ္မ၊ နှင့် တာဝန်ကျေသော သားကောင်းတို့၏ ကုသိုလ်ကို ချီးမွမ်းခြင်း” ဟူသော အမည်ရှိသည့် ဆယ့်သုံးမြောက် အခန်းဖြစ်သည်။ ဂရုဍက မေးလေသည်– အို အရှင်၊ ဒုက္ခရောက်၍ သေမင်းနီးကပ်သူက ပေးသော ဒါန၏ အကျိုးကိုလည်း၊ ကျန်းမာစဉ် ပေးသော ဒါန၏ အကျိုးကိုလည်း—သို့မဟုတ် ပူဇော်ပွဲနည်းလမ်းမပြည့်စုံဘဲ ပေးသော်လည်း—ပြောကြားပါ။
Verse 2
श्रीकृष्ण उवाच / एका गौः स्वस्थचित्तस्य ह्यातुरस्य च गोशतम् / सहस्रं म्रियमाणस्य दत्तं वित्तविवर्जितम्
သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်– စိတ်ငြိမ်သက်၍ ကျန်းမာသူက လှူသော နွားတစ်ကောင်သည် နာမကျန်းသူက လှူသော နွားတစ်ရာနှင့် တူ၏။ ထို့ပြင် သေမင်းနီးကပ်သူက လှူသောအခါ နွားတစ်ထောင်နှင့် တူ၏—သူသည် ငွေကြေးမရှိသော်လည်းပင်။
Verse 3
मृतस्यैव पुनर्लक्षं विधिपूतं च तत्समम् / तीर्थपात्रसमायोगादेका गौर्लक्षपुण्यदा
သေဆုံးပြီးသူအတွက်တော့ ကုသိုလ်သည် ထပ်မံ၍ တစ်သိန်းဆတိုးလာ၏၊ ထို့ပြင် သင့်တော်သော အခမ်းအနားနည်းဖြင့် သန့်စင်ထားလျှင်လည်း ထိုတူညီသော အကျိုးရှိ၏။ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာနေရာ) နှင့် ထိုက်တန်သော လက်ခံသူတို့ ပေါင်းစည်းရာတွင် နွားတစ်ကောင်တည်းပင် တစ်သိန်းကုသိုလ် ပေးနိုင်သည်။
Verse 4
पात्रे दत्ते खगश्रेष्ठ अहन्यहनि वर्धते / दातुर्दानमपापाय ज्ञानिनां च प्रतिग्रहः
အို ငှက်တို့၏ အမြတ်ဆုံး ဂရုဍ၊ ထိုက်တန်သော လက်ခံသူထံ ပေးသော ဒါန၏ ကုသိုလ်သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း တိုးပွားလာသည်။ ပေးသူအတွက် ထိုပေးကမ်းခြင်းသည် အပြစ်ကင်းစင်စေပြီး၊ ပညာရှိတို့အတွက်လည်း ထိုလက်ခံခြင်းသည် အပြစ်မရှိပေ။
Verse 5
विषशीतापहो मन्त्रवह्निः किं दोषभाजनम् / दातव्यं प्रत्यहं पात्रे निमित्तेषु विशेषतः
မန္တရအားဖြင့် အင်အားပြည့်ဝသော ယဇ်မီးသည် အဆိပ်နှင့် အအေးကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်; ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အပြစ်၏ အိုးအိမ် မည်သို့ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် နေ့စဉ် အလှူကို သင့်တော်သူထံ ပေးကမ်းရမည်၊ အထူးသဖြင့် အခမ်းအနားနိမိတ်များတွင် ဖြစ်သည်။
Verse 6
नापात्रे विदुषा किञ्चिदात्मनः श्रेय इच्छता / अपात्रे जातु गौर्दत्ता दातारं नरकं नयेत्
မိမိ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို လိုလားသော ပညာရှိသည် မသင့်တော်သူထံ မည်သည့်အရာမျှ မပေးသင့်။ အမှန်တကယ် မသင့်တော်သူထံ နွားကို ပေးလှူမိလျှင် အလှူရှင်ကို နရကသို့ ဆောင်နိုင်သည်။
Verse 7
कुलैकविंशतियुतं ग्रहीतारं च पातयेत् / देहान्तरं परिप्राप्य स्वहस्तेन कृतं च यत्
သေပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာအသစ်ကို ရရှိသော်လည်း မိမိလက်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကြောင့်၊ လက်ခံသူနှင့်အတူ မိသားစုဝင် နှစ်ဆယ့်တစ်ဦးပါ တစ်ပြိုင်နက် ဒုက္ခထဲသို့ ကျရောက်စေခံရသည်။
Verse 8
धनं भूमिगतं यद्वत्स्वहस्तेन निवेशितम् / तद्वत्फलमवाप्नोति ह्यहं वच्मि खगेश्वर
မြေထဲတွင် မိမိလက်ဖြင့် မြှုပ်နှံထားသော ဥစ္စာကို ထိုလက်တည်းကသာ ပြန်လည် ထုတ်ယူနိုင်သကဲ့သို့၊ ကမ္မ၏ အကျိုးကိုလည်း မိမိ၏ လုပ်ရပ်အတိုင်းပင် ရရှိသည်ဟု ငါဆို၏၊ ငှက်တို့၏ အရှင်တော်။
Verse 9
अपुत्रो ऽपि विशेषेण क्रियां चैवान्ध्वदौहिकीम् / प्रकुर्यान्मोक्षकामश्च निर्धनश्च विशेषतः
သားမရှိသူပင်လျှင် သေပြီးနောက် လမ်းခရီးနှင့် ဆက်စပ်သော ကရိယာများနှင့် ပိတೃပူဇာ (ဘိုးဘွားပူဇာ) ကို အထူးပြု၍ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ မောက္ခကို လိုလားသူသည်—အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသူဖြစ်လျှင်—ပိုမိုဂရုစိုက်ကာ မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 10
स्वल्पेनापि हि वित्तेन स्वयं हस्तेन यत्कृतम् / अक्षयं याति तत्सर्वं यथाज्यं च हुताशने
ဥစ္စာနည်းနည်းသာရှိသော်လည်း ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဒါနနှင့်ကောင်းမှုသည် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ဖြစ်လာသည်။ ဂီ (ghee) ကို ယဇ္ဉာမီးသန့်ထဲသို့ ဆက်ကပ်သကဲ့သို့ အကျိုးမလွဲမသွေ ဖြစ်၏။
Verse 11
एका चैकस्य दातव्या शय्या कन्या पयस्विनी / सा विक्रीता वा दहत्यासप्तमं कुलम्
လက်ခံသူတစ်ဦးအတွက် အိပ်ရာတစ်လုံးတည်းကိုသာ ပေးရမည်၊ နို့ပေးနိုင်သော နွားမငယ်တစ်ကောင်နှင့်အတူ။ ထိုနွားကို ရောင်းချလျှင် မျိုးရိုးကို ခုနစ်ဆက်တိုင်တိုင် ပျက်စီးစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 12
तस्मात्सर्वं प्रकुर्वीत चञ्चले जीविते सति / गृहीतदानपाथेयः सुखं याति महाध्वनि
ထို့ကြောင့် အသက်ရှိနေသေး၍ မတည်ငြိမ်သည့်အခါတွင် ဓမ္မအလုပ်အားလုံးကို ပြုလုပ်ပြီးစီးသင့်သည်။ ဒါနကို ခရီးပတ်သက်သော စားနပ်ရိက္ခာအဖြစ် ရယူထားသူသည် မဟာခရီး (သေပြီးနောက်) ကို ပျော်ရွှင်စွာ သွားရောက်နိုင်သည်။
Verse 13
अन्यथा क्लिश्यते जन्तुः पाथेयरहितः पथि / एवं ज्ञात्वा खगश्रेष्ठ वृषयज्ञं समाचरेत्
မဟုတ်လျှင် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည် လမ်းပေါ်တွင် ဒုက္ခခံရသည်၊ ခရီးစားနပ်ရိက္ခာမရှိသော ခရီးသွားကဲ့သို့။ ထိုသို့ သိရှိပြီးနောက်၊ ငှက်တို့အထွဋ်အမြတ် ဂရုဍာရေ၊ ဝೃષ-ယဇ္ဉ (Vṛṣa-yajña) ကို သင့်တော်စွာ ကျင့်ဆောင်လော့။
Verse 14
अकृत्वा म्रियते यस्तु अपुत्रो नैव मुक्तिभाक् / अपुत्रो ऽपि हि यः कुर्यात्सुखं याति महापथे
လိုအပ်သော ကိစ္စရပ်များကို မပြုလုပ်ဘဲ သေဆုံးသွားသူ၊ ထို့ပြင် သားမရှိသူသည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို မရနိုင်။ သို့သော် သားမရှိသော်လည်း ထိုကိစ္စများကို ပြုလုပ်သူသည် မဟာလမ်း (သေပြီးနောက်၏ လမ်း) ကို အေးချမ်းစွာ သွားနိုင်သည်။
Verse 15
अग्निहोत्राधिभिर्यज्ञैर्दानैश्च विविधैरपि / न तां गतिमवाप्नोति वृषोत्सर्गेण या गतिः
အဂ္နိဟောတရနှင့် အခြားယဇ္ဉပူဇာများ၊ အမျိုးမျိုးသော ဒါနများကို ပြုလုပ်သော်လည်း၊ နွားထီးလွှတ်ပူဇာ (ဝೃṣောတ္စರ್ಗ) ဖြင့် ရရှိသည့် ဂတိကို မရောက်နိုင်ပါ။
Verse 16
यज्ञानां चैव सर्वेषां वृषयज्ञस्तथोत्तमः / तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वृषयज्ञं समाचरेत्
ယဇ္ဉအားလုံးတို့အနက် ဝೃṣ-ယဇ္ဉ (ဓမ္မနှင့် သမာဓိ၏ ယဇ္ဉ) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဝೃṣ-ယဇ္ဉ ကို လိုက်နာကျင့်သုံးရမည်။
Verse 17
गरुड उवाच / कथयस्व प्रसादेन क्षयाहं चौर्ध्वदैहिकम् / कस्मिन्काले तिथौ कस्यां विधिना केन तद्भवेत्
ဂရုဍက ပြောသည်—အရှင်ဘုရား၊ ကရုဏာတော်ဖြင့် က္ෂယာဟ (နှစ်စဉ် śrāddha) နှင့် ကွယ်လွန်သူအတွက် ပြုလုပ်သော ūrdhva-daihika အထက်ကမ္မအခမ်းအနားတို့ကို ရှင်းပြပါ။ ဘယ်အချိန်၊ ဘယ်တိထိ၊ ဘယ်နည်းလမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ရပါသနည်း။
Verse 18
कृत्वा किं फलमाप्नोति एतन्मे वद साम्प्रतम् / त्वत्प्रसादेन गोविन्द मुक्ते भवति मानवः
ထိုအရာကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အကျိုးရလဒ်သည် အဘယ်နည်း။ ယခုတင်ပင် ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။ သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ ဂోవိန္ဒ၊ လူသည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိ၏။
Verse 19
श्रीकृष्ण उवाच / कार्तिकादिषु मासेषु याम्यायतगते रवौ / शुक्लपक्षे तथा पक्षिन्द्वादश्यादितिथौ शुभे
သီရိကృష్ణက ပြောသည်—ကာတ္တိကာမှ စသော လများတွင်၊ နေမင်းသည် တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းသို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါ၊ ထို့ပြင် သုက္လပက္ခ (လပြည့်ဘက်) တွင်၊ အို ငှက်ရေ၊ ဒွာဒသီ (၁၂ ရက်မြောက်) မှ စသော မင်္ဂလာတိထိများ၌။
Verse 20
शुभे लग्ने मुहूर्ते वा शुचौ देशे समाहितः / ब्राह्मणं तु समाहूय विधिज्ञं शुभलक्षणम्
မင်္ဂလာလဂ္နာ သို့မဟုတ် သင့်လျော်သော မုဟူရတၱ၌၊ သန့်ရှင်းသည့် သာသနာတော်မြေ၌ စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်ကာ၊ ဝိဓိကို သိကျွမ်းပြီး မင်္ဂလာလက္ခဏာရှိသော ဗြာဟ္မဏကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 21
जपहोमैस्तथा दानैः कुर्याद्दहेस्य शोधनम् / पुण्ये ऽभिजित्सुनक्षत्रे ग्रहान्देवान्समर्चयेत्
မန္တရားဇပ၊ ဟောမပူဇာနှင့် ဒါနအလှူတို့ဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပွဲနှင့်ဆိုင်သော သန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာအခါ—အဘိဇိတ်နှင့် နေ၏ နက္ခတ်တရား အားကောင်းသည့်အချိန်—ဂြိုဟ်များနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ထိုက်တန်စွာ ပူဇော်ရမည်။
Verse 22
होमं कुर्याद्यथाशक्ति मन्त्रैश्च विविधैरपि / ग्रहाणां स्थापनं कुर्यात्पूर्वं चैव खगेश्वर
တတ်နိုင်သမျှ ဟောမကို ပြုလုပ်၍ မန္တရားအမျိုးမျိုးဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့အပြင် အို ငှက်တို့၏အရှင် ဂရုဍာ၊ အရင်ဆုံး ဂြိုဟ်ဒေဝတားများ (ဂြိုဟ်များ) ကို တည်ထောင်၍ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 23
मातॄणां पूजनं कार्यं वसोर्धारां च पातयेत् / वह्निं संस्थाप्य तत्रैव पूर्णं होमं तु कारयेत्
မాతೃဒေဝီများကို ပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဝဆိုဓာရာ—ဂျီ (ထောပတ်သန့်) ကို ဆက်တိုက်စီးဆင်းအောင် လောင်းပူဇော်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ပင် သန့်ရှင်းသော မီးကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ပြည့်စုံသော ဟောမကို ဆောင်ရွက်စေရမည်။
Verse 24
शालग्रामं च संस्थाप्य वैष्णवं श्राद्धमाचरेत् / वृषं सम्पूज्य तत्रैव वस्त्रालङ्कारभूषणैः
ရှာလဂြာမ—ဗိဿနု၏ သန့်ရှင်းသော သင်္ကေတ—ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရှရဒ္ဓကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ပင် နွားထီးကိုလည်း အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် အလင်္ကာရများဖြင့် ဂုဏ်ပြု၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 25
चतस्रो वत्सतर्यश्च पूर्वं समधिवासयेत् / प्रदक्षिणं ततः कुर्याद्धोमान्ते च विसर्जनम्
အရင်ဆုံး ‘ဝတ္စတရီ’ ပူဇော်ပစ္စည်း လေးမျိုးကို ထုံးတမ်းအတိုင်း သန့်စင်တင်မြှောက်၍ တည်စေရာ၏။ ထို့နောက် ညာဘက်လှည့် ပရဒက္ခိဏာ ပြုရမည်။ ဟိုးမ (homa) ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဝိသာဇန (visarjana) အဆုံးသတ်ပွဲကိုလည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း ပြုရမည်။
Verse 26
इमं मन्त्रं समुच्चार्य उत्तराभिमुखः स्थितः / धर्म त्वं वृषरूपेण ब्रह्मणा निर्मितः पुरा
မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ရပ်နေစဉ် ဤမန္တရကို ထင်ရှားစွာ ရွတ်ဆိုပြီး— «အို ဓမ္မ၊ သင်သည် အရင်က ဘြဟ္မာက နွားထီး (ဝೃષ) ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခဲ့၏» ဟု ကြေညာရမည်။
Verse 27
तवोत्सर्गप्रभावान्मामुद्धरस्वभवार्णावात् / अबिषिच्य शुभैर्मन्त्रैः पावनैर्विधिपूर्वकम्
သင်၏ သန့်ရှင်းသော အုတ်ဆာရ္ဂ (အလှူပူဇော်) အာနုဘော်ကြောင့် ငါ့ကို သံသရာ၏ သမုဒ္ဒရာမှ ကယ်တင်၍ မြှောက်တင်ပါ။ မင်္ဂလာနှင့် သန့်စင်သော မန္တရများဖြင့် ထုံးတမ်းအတိုင်း ငါ့ကို အဘိသေက (သန့်ရေချ) ပြုပါ။
Verse 28
तनक्रीडन्तिमन्त्रेण वृषोत्सर्गं तु कारयेत् / अभिषिञ्चेत्ततो नीलं रुद्रकुम्भो दकेन तु
‘တနက்ரீဍန္တီ’ ဟုခေါ်သော မန္တရဖြင့် ဝೃષોત్సರ್ಗ (နွားထီးလွှတ်ပွဲ) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ရုဒ္ရကುಂಬ္ဟ (Rudra-အိုး) မှ ယူသော ရေဖြင့် အပြာရောင် သင်္ကေတ (ရုဒ္ရ/ရှီဝ၏ နိမိတ်) ကို အဘိသေက (ရေချ) ပြုရမည်။
Verse 29
नाभिमूले समास्थाय तदम्बु मूर्धनि न्यसेत् / अन्न (आत्म) श्राद्धं ततः कुर्याद्दद्याद्दानं द्विजोत्तमे
နာဘိအမြစ် (ချက်အောက်ခြေ) တွင် တည်၍ ထိုရေကို ခေါင်းပေါ်၌ တင်ရမည်။ ထို့နောက် အန္န-ရှရဒ္ဓ (အစားအစာပူဇော်သော śrāddha—မိမိ/ဝိညာဉ်အတွက်) ကို ပြုလုပ်ပြီး ဒွိဇိုတ္တမ (အထူးကောင်းသော ဘြာဟ္မဏ) ထံသို့ ဒါန (လှူဒါန်း) ပေးရမည်။
Verse 30
उदकेचैव गन्तव्यं जलं तत्र प्रदापयेत् / यदिष्टं जीवतस्त्वासीत्तच्च दद्यात्स्वशक्तितः
ရေရှိရာသို့ သွား၍ ထိုနေရာတွင် ရေကို ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ ထို့ပြင် အသက်ရှိစဉ် ကွယ်လွန်သူ ချစ်မြတ်နိုးခဲ့သမျှကိုလည်း မိမိစွမ်းအားအတိုင်း လှူဒါန်းရမည်။
Verse 31
न्यूनं संपूर्णतां याति वृषोत्सर्गे कृते सति / सुतृप्तो दुस्तरे मार्गे मृतो याति न संशयः
ချို့တဲ့နေသမျှသည် နွားထီးလွှတ်ပွဲ (ဝೃṣotsarga) ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ပြီးလျှင် ပြည့်စုံလာသည်။ ကွယ်လွန်သူသည် စိတ်ကျေနပ်ပြည့်ဝ၍ ကျော်ဖြတ်ရန်ခက်သော မရဏနောက်လမ်းကို သွားရသည်—သံသယမရှိ။
Verse 32
यमलोकं न पश्यन्ति सदा दानरता नराः / यावन्न दीयते जन्तोः श्राद्धं चैकादशाहिकम्
အမြဲတမ်း လှူဒါန်းမှု၌ စိတ်ဝင်စားသူတို့သည် ယမလောကကို မမြင်ရ—ကွယ်လွန်သူအတွက် တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက် ရှရဒ္ဓ (ekādaśāhika) ကို မပူဇော်သေးသရွေ့။
Verse 33
स्वदत्तं परदत्तं वा नेहामुत्रोपतिष्ठति / त्रयोदशा तथा सप्त पञ्च त्रीणी क्रमेण तु
မိမိပေးလှူသော်လည်းကောင်း၊ အခြားသူ၏ ပေးလှူမှုဖြင့် ပြုလုပ်သော်လည်းကောင်း၊ ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင် အကျိုးမတည်မငြိမ်—အစဉ်အတိုင်း မပြုလုပ်လျှင်၊ အစဉ်မှာ တစ်ဆယ့်သုံး၊ ထို့နောက် ခုနစ်၊ ထို့နောက် ငါး၊ နောက်ဆုံး သုံး ဖြစ်သည်။
Verse 34
पददानानि कुर्वीत श्रद्धाभक्तिसमन्वितः / तिलपात्राणि कुर्वीत सप्त पञ्च यथाक्रमम्
ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ကွယ်လွန်သူအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဒါနများကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် လှူပူဇော်ရန် နှမ်းဖြည့်ထားသော ပാത്രများကို အစဉ်အတိုင်း ခုနစ်နှင့် ငါး ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 35
ब्राह्मणान् भोजयेत्पश्चादेकां गां च प्रदापयेत् / वृषं हि शन्नोदेवीति वेदोक्तविधिना ततः
ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများကို အာဟာရကျွေးမွေးပြီး နွားမတစ်ကောင်ကို လှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် ဝေဒတွင်ညွှန်ကြားသည့်နည်းအတိုင်း «śanno devī…» ဟုအစပြုသော ဝေဒမန္တရားကို ရွတ်ဆိုကာ နွားထီးတစ်ကောင်ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 36
चतसृभिर्वत्सतरीभिः परिणयनमाचरेत् / वामे चक्रं प्रदातव्यं त्रिशूलं दक्षिणे तथा
နွားမငယ်လေး လေးကောင်ဖြင့် (အလှူ/တိရစ္ဆာန်ကို) သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း ဦးဆောင်ခေါ်ယူသည့် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဘယ်ဘက်တွင် စက်ကရ (cakra) ကို ပေးရမည်၊ ညာဘက်တွင်လည်း တြိရှူလ (triśūla) ကို ပေးရမည်။
Verse 37
मूल्यं दद्याद् वृषस्यापि तं वृषं च विसर्जयेत् / एकोद्दिष्टविधानेन स्वाहाकारेण वुद्धिमान्
ပညာရှိသူသည် နွားထီးအတွက်လည်း သင့်တော်သောတန်ဖိုးကို ပေးရမည်၊ ထို့နောက် ထိုနွားထီးကို လွတ်လပ်စွာ လွှတ်ပေးရမည်။ Ekoddiṣṭa အခမ်းအနားနည်းအတိုင်း «svāhā» ဟုဆိုကာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 38
कुर्यादेकादशाहं च द्वादशाहं च यत्नतः / सपिण्डीकरणादर्वाक्कुर्याच्छ्राद्धानि षोडश
တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက် အခမ်းအနားနှင့် တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်မြောက် အခမ်းအနားကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် sapīṇḍīkaraṇa အခမ်းအနားမတိုင်မီ śrāddha ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 39
ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु पददानानि दापयेत् / कापोसोपरि संस्थाप्य ताम्रपात्रे तथाच्युतम्
ဗြာဟ္မဏများကို အာဟာရကျွေးမွေးပြီးနောက် ခြေထောက်နှင့်ဆိုင်သော လှူဒါန်းမှု (ဖိနပ်/ခြေကာ) ကို ပေးလှူစေသင့်သည်။ ကပ်ပတ် (ဝါ) ကို အပေါ်တွင်တင်၍ အချျုတ (ဗိဿနု) အို၊ ထိုအလှူကို ကြေးအိုး (တံမရာပാത്ര) ထဲတွင်လည်း ထားရမည်။
Verse 40
वस्त्रेणाच्छाद्य तत्रस्थमर्घं दद्याच्छुभैः फलैः / नावमिक्षुमयीं कृत्वा पट्टसूत्रेण वेष्टयेत्
ထိုနေရာ၌ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းကို အဝတ်ဖြင့်ဖုံးအုပ်ပြီး မင်္ဂလာသီးနှံများနှင့်အတူ အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုရေပူဇော်) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် ကြံဖြင့် လှေငယ်တစ်စင်း ပြုလုပ်ကာ ခိုင်မာသောကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်ရမည်။
Verse 41
कांस्यपात्रे घृतं स्थाप्य वैतरण्या निमित्ततः / नावारोहणं कुर्यात्पूजयेद्गरुडध्वजम्
ဝိုင်တရဏီ (Vaitaraṇī) ကိုကူးဖြတ်ရန် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ကြေးပန်းကန်တွင် ဂျီ (ghee) ကိုထားပြီး လှေတက်ခြင်းအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ဂရုဍတံခွန်တင်သော အရှင် (Garuḍa-dhvaja) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 42
आत्मवित्तानुसारेण तच्च दानमनन्तकम् / भवसागरमग्नानां शोकतापार्तिदुः खिनाम्
မိမိ၏အင်အားနှင့် ငွေကြေးအတိုင်းအတာအရ ပေးလှူသော ဒါနသည် အကျိုးပေးခြင်း မကုန်ခန်းသော ဒါနဖြစ်လာသည်—အထူးသဖြင့် သံသရာပင်လယ်ထဲတွင် နစ်မြုပ်ကာ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ပူလောင်သောဝေဒနာ၊ အခက်အခဲနှင့် ဒုက္ခဆင်းရဲတို့ကြောင့် ပင်ပန်းနေသူများအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 43
धर्मप्लवविहीनानां तारको हि जनार्दनः / तिला लोहं हिरण्यं च कार्पासं लवणं तथा
ဓမ္မ၏လှေမရှိသူတို့အတွက် ဇနာရ္ဒန (Janārdana—ဗိဿနု) သည် အမှန်တကယ် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကွယ်လွန်သူကို ထောက်ပံ့သော အခမ်းအနားများတွင် နှမ်း၊ သံ၊ ရွှေ၊ ဝါနှင့် ဆားတို့ကိုလည်း ပူဇော်လှူဒါန်းရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 44
सप्तधान्यं क्षितिर्गावो ह्येकैकं पावनं स्मृतम् / तिलपात्राणि कुर्वीत शय्यादानं च दापयेत्
စပါးမျိုး ခုနစ်ပါး၊ မြေယာနှင့် နွား—ဤအရာတစ်ခုချင်းစီကိုပင် တစ်ခုတည်းလှူဒါန်းလျှင်လည်း သန့်စင်စေသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ နှမ်းဖြည့်ထားသော အိုးခွက်များကို ပြင်ဆင်ရမည်၊ ထို့ပြင် အိပ်ရာလှူဒါန်းခြင်းကိုလည်း ပြုစေရမည်။
Verse 45
दीनानाथविशिष्टेभ्यो दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् / एवं यः कुरुते तार्क्ष्य पुत्रवानप्यपुत्रवान्
မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဆင်းရဲသူနှင့် အားနည်းသူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလေးထားသူများထံ ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ကို ပူဇော်ပေးသင့်သည်။ အို တာရ္ကရှျ (ဂရုဍ)၊ ထိုသို့ပြုသူသည် သားရှိသော်လည်း သားမရှိသူကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မျိုးဆက်၏ အကျိုးကို မရနိုင်။
Verse 46
स सिद्धिं समवाप्नोति यथा ते ब्रह्मचारिणः / नित्यं नैमित्तिकं कुर्याद्यावज्जीवति मानवः
ထိုသူသည် စည်းကမ်းတကျနေထိုင်သော ဗြဟ္မစာရီတို့ကဲ့သို့ ဝိညာဉ်ရေးအောင်မြင်မှုကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် လူသည် အသက်ရှင်သမျှ နေ့စဉ် (နိတျယ) နှင့် အခါအားလျော်စွာ (နૈမိတ္တိက) သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကိစ္စများကို အမြဲပြုလုပ်သင့်သည်။
Verse 47
यः कश्चित्क्रियते धर्मस्तत्फलं चाक्षयं भवेत् / तीर्थयात्राव्रतादीनां श्राद्धं संवत्सरस्य हि
မည်သည့် ဓမ္မကိစ္စကို ပြုလုပ်ပါစေ ထို၏ အကျိုးသည် မပျက်မယွင်း အစဉ်တည်တံ့လာသည်။ အမှန်တကယ်ပင် တစ်နှစ်စာအတွက် ပြုလုပ်သော ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) သည် တီရ္ထယာထရာ၊ ဝရတနှင့် အခြားသော သာသနာရေးအကျင့်များ၏ အကျိုးအဖြစ် ရေတွက်ခံရသည်။
Verse 48
देवतानां गुरूणां च मातापित्रोस्तथैव च / पुण्यं देयं प्रयत्नेन प्रत्यहं वर्धते खग
ဒေဝတားတို့ထံ၊ ဆရာဂုရုတို့ထံ၊ ထို့အတူ မိဘတို့ထံလည်း ကုသိုလ်ကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ ပူဇော်ပေးသင့်သည်။ အို ငှက်တော် (ဂရုဍ)၊ ထိုကုသိုလ်သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း တိုးပွားလာသည်။
Verse 49
अस्मिन्यज्ञेः हियः कश्चिद्भूरिदानं प्रयच्छति / तत्तस्य चाक्षयं सर्वं वेदिकायां यथा किल
ဤယဇ္ဉပူဇော်ပွဲတွင် မည်သူမဆို အလွန်များပြားသော ဒါနကို ပေးအပ်လှူဒါန်းလျှင် ထိုအရာအားလုံးသည် သူ့အတွက် မပျက်မယွင်း အစဉ်တည်တံ့လာသည်ဟု ရိုးရာအဆိုအရ သန့်ရှင်းသော ဝေဒိကာ (ယဇ္ဉပလ္လင်) ပေါ်တွင် အတည်ပြုထားသည်။
Verse 50
यथा पूज्यतमा लोके यतयो ब्रह्मचारिणः / तथैव प्रतिपूज्यन्ते लोके सर्वे च नित्यशः
လောက၌ သံဃာသမဏာ ရဟန်းတော်များနှင့် ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းသော ကျောင်းသားများကို အလွန်အမင်း ဂုဏ်ပြုသကဲ့သို့၊ ထိုသို့ပင် သီလသမာဓိရှိသူတို့အားလုံးကို လောက၌ အမြဲတမ်း လေးစားဂုဏ်ပြုကြသည်။
Verse 51
वरदो ऽहं सदा तस्य चतुर्वक्त्रस्तथा हरः / ते यान्ति परमांल्लोकानिति सत्यं वचो मम
ထိုသူအတွက် ငါသည် အမြဲတမ်း ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏။ မျက်နှာလေးပါးရှိသော ဘြဟ္မာနှင့် ဟရ (ရှီဝ) လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ကြ၏။ သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော လောကများသို့ ရောက်ကြမည်—ဤသည်ကား ငါ၏ စကားအမှန် ဖြစ်၏။
Verse 52
उत्सृष्टो वृषभो यत्र पिबत्यपो जलाशये / शृङ्गेणालिखते वापि भूमिं नित्यं प्रहर्षितः
လွတ်လပ်စွာ လွှတ်ထားသော နွားထီးတစ်ကောင်သည် ရေကန်၌ ရေသောက်ပြီး၊ အမြဲပျော်ရွှင်လျက် ချိုဖြင့် မြေကိုတောင် ခြစ်နေသော နေရာ—ထိုကဲ့သို့သော နေရာကို ဤအကြောင်းအရာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 53
पितॄणामन्नपानं च प्रभूतमुपतिष्ठति / पौर्णमास्याममायां वा तिलपात्राणि दापयेत्
ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) အတွက် အစားအစာနှင့် သောက်စရာ အလွန်ပေါများစွာ ရရှိလာသည်။ ထို့ကြောင့် လပြည့်နေ့ သို့မဟုတ် လကွယ်နေ့တွင် နှမ်းပါသော ပန်းကန်/အိုးများကို ဒါနပြု၍ ပေးလှူသင့်သည်။
Verse 54
संक्रान्तीनां सहस्राणि सूर्यपर्वशतानि च / दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तद्वै नीलविसर्जने
သင်္ကြာန္တီ တစ်ထောင်ခန့်နှင့် နေ့ရက်ဆိုင်ရာ နေရောင်ပွဲတော် ရာချီတွင် ဒါနပြုခြင်းဖြင့် ရရှိသည့် အကျိုးပုဏ္ဏာ—ထိုတူညီသော ကုသိုလ်ကိုပင် «နီလာ-ဝိသဇ္ဇန» ဟုခေါ်သော ပူဇော်အပ်နှံမှုကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။
Verse 55
वत्सतर्यः प्रदातव्या ब्राह्मणेभ्यः पदानि च / तिलपात्राणि देयानि शिवभक्तद्विजेषु च
တစ်နှစ်အရွယ်နွားကလေးများကို ဗြာဟ္မဏများထံ သဒ္ဓါဖြင့် လှူဒါန်းရမည်၊ ခြေဖုံးအဝတ်/ဖိနပ်တို့နှင့်အတူ။ ထို့ပြင် နှမ်းဖြည့်ထားသော အိုးခွက်များကိုလည်း ပေးလှူရမည်၊ အထူးသဖြင့် ရှိဝဘက္တ ဒွိဇ ဗြာဟ္မဏများထံ။
Verse 56
उमामहेश्वरं चैकं परिधाप्य प्रिदापयेत् / अतसीपुष्पसङ्काशं पीतवाससमच्युतम्
အုမာ–မဟေရှဝရ (ရှိဝနှင့် အုမာ) တစ်ပါးတည်းကို သင့်တော်စွာ ဝတ်ဆင်ပေး၍ စိတ်ကျေနပ်စေပြီးနောက်၊ အတစီပန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အဝါရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်သော အချျုတ (ဗိဿနု) ကိုလည်း ပူဇော်၍ ပျော်ရွှင်စေသင့်သည်။
Verse 57
ये नमस्यन्ति गोविन्दं न तेषां विद्यते भयम् / प्रेतत्वान्मोक्षमिच्छन्तो ये करिष्यन्ति सत्क्रियाम्
ဂိုဝိန္ဒကို ဦးညွှတ်ပူဇော်သူတို့၌ ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။ ပရေတအဖြစ်ရှိစဉ် မောက္ခကို လိုလား၍ သင့်တော်သော သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်ရေး (စတ်ကရိယာ) ကို ပြုလုပ်သူတို့သည် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိကြသည်။
Verse 58
यास्यन्ति ते परांल्लोकानिति सत्यं वचो मम / एतत्ते सर्वमाख्यातं मया चैवोर्ध्वदैहिकम्
“သူတို့သည် အမြင့်မြတ်သော လောကများသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်”—ဤသည်မှာ ငါ၏ စကားအမှန်တည်း။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်အား အရာအားလုံးကို၊ သေပြီးနောက် ဆောင်ရွက်ရသော အထက်ဒိုင်ဟိက (ūrdhva-daihika) အကျင့်နှင့် အခမ်းအနားများအပါအဝင်၊ ပြောကြားပြီးပြီ။
Verse 59
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः / श्रुत्वा महात्म्यमतुलं गरुडो हर्षमागतः / मानुषाणां हितार्थाय पुनः प्रपच्छकेशवम्
ဤကို ကြားနာသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်—ဤတွင် သံသယမရှိ။ ဤမနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မဟာတ్మျကို ကြားနာပြီးနောက် ဂရုဍသည် ဝမ်းမြောက်လာကာ၊ လူသားတို့၏ အကျိုးအတွက် ကေရှဝ (ဗိဿနု) ကို ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။
Because the text treats dāna as a dharma-act whose efficacy depends on pātratā: when offered to a qualified recipient, merit increases “day by day” and remains blameless for both giver and receiver; when given to the unworthy—especially cows—merit is said to invert into bondage and suffering, implicating the donor due to one’s own deliberate action.
The chapter explicitly ranks vṛṣotsarga/vṛṣa-yajña as the highest among sacrifices, stating that even agnihotra and varied charities do not yield the same post-mortem attainment; the bull embodies Dharma, and its ritual release—performed with mantra, homa completion, and proper śrāddha context—is presented as a concentrated, dharma-saturating act that completes deficiencies in the departed’s passage.
Key elements include choosing auspicious months/tithis (from Kārtika; bright fortnight; Dvādaśī onward), selecting a clean sacred place and proper muhurta, inviting a rite-knowing brāhmaṇa, conducting mantra-japa and homa, establishing grahas, worshiping Mātṛs and offering vasordhārā, installing Śālagrāma for Vaiṣṇava śrāddha, honoring and releasing the bull with prescribed mantras, and completing gifts such as sesame vessels, cow/bed donations, and Vaitaraṇī-related offerings.
The text analogizes the after-death route to a hard journey: without dharma-provisions (śrāddha and dāna), the embodied being suffers like a traveler without supplies; acts done ‘with one’s own hand’ are said to be imperishable and reliably fructify, functioning as karmic supports that accompany the jīva beyond death.