
Haristuti-saṅgraha: Devatā–Ṛṣi Praṇāma, Nāma-māhātmya, and Vairāgya from Deha-āsakti
ပာဝတီနှင့်ဆက်စပ်သော ယခင်ဇာတ်ကြောင်းနောက်တွင် အိန္ဒြာက သဘောတရားကိုရှင်းလင်းသည်—ဘုရား၏ အဓိကသရုပ်ကို မသိဘဲ ချီးမွမ်းခြင်းသည် မလေးစားမှုတစ်မျိုးဖြစ်နိုင်သော်လည်း နာမတော်ကို ဦးစွာအသံထွက်ခြင်းတင်ကပင် ကုသိုလ်ရရှိစေသည်။ ထို့နောက် တေဝတားနှင့် ရှိများစွာက ဟရီအား စတုတ္ထရများဖြင့် ချီးမွမ်းကာ မိမိတို့၏ ကန့်သတ်ချက်၊ အပြစ်အနာအဆာနှင့် ကာကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် သာသနာတော်အိမ်ရာကို တောင်းခံကြသည်။ သာချီနှင့် ရတီက ပဒုမခြေတော်နှင့် ပဒုမမျက်နှာတော်ကို သတိရခြင်းကို အလေးပေးသည်။ ဒက္ခက ဂင်္ဂါမြစ်သည် ခြေတော်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းနှင့် ထိုထိတွေ့မှုကြောင့် ရုဒြာသည် ရှီဝဖြစ်လာခြင်းကို သန့်ရှင်းမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ပြောသည်။ ဗြဟ္မစပတီတို့က ဝိုင်ရာဂျာကို ဦးတည်ကာ ပျက်စီးမည့် ဆွေမျိုးပစ္စည်းများအပေါ် အလွန်အကျွံကပ်လျက်မှုကို ဖြတ်တောက်ရန် ဆိုသည်။ အနိရုဒ္ဓက ကာမကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွဲလမ်းခြင်းသည် မာယာဟု ထောက်ပြသော်လည်း ဓမ္မအခြေခံသော ဒါနကဲ့သို့ အိမ်ထောင်ရေးတာဝန်ကို လက်ခံသည်။ ဝရုဏနှင့် နာရဒက “ငါ/ငါ့ဟာ” မောဟကို ထောက်ပြပြီး နာမဇပကို အချိုမြိန်ဆုံး သစ္စာဟု မြှောက်တင်သည်။ စိတ်မွေးရှင်များ (ဝသိဋ္ဌစသည်) က ရှရဏာဂတိနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သရုပ်၏ မနက်မရှင်းနိုင်မှုကို ထပ်တလဲလဲဆိုကြပြီး ပုလဟက ဘက္တိမရှိသော ပူဇာသည် အကျိုးမရှိဟု သတိပေးသည်။ ကရတုနှင့် ဝိုင်ဝသွတက သေချိန်သတိရခြင်းနှင့် ဝိုင်ရာဂျာ၏ ထိတ်လန့်ဖွယ်နိုးကြားမှုကို အလေးပေးသည်။ အဆုံးတွင် ရှင်များကို အပြန်အလှန်တူညီဟု ခွဲခြားကာ “အနန္တမှ မွေးဖွားသော” စတုတ္ထရကို နောက်အပိုင်းသို့ ချိတ်ဆက်ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။
Verse 1
नाम षष्ठो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / पार्वत्यानन्तरोत्पन्न इन्द्रो वचनमब्रवीत् / इन्द्र उवाच / तव स्वरूपं हृदि संविजानन् समुत्सुकः स्यात्स्तवने यस्तु मूढः / अजानतः स्तवनं देवदेव तदेवाहुर्हेलनं चक्रपाणे
သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်။ ပါဝတီနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသောအကြောင်းအရာနောက်တွင် အိန္ဒြာက ဤစကားကို ပြော၏။ အိန္ဒြာက ဆိုသည်— «နှလုံးအတွင်း၌ သင်၏ အစစ်အမှန်သဘောတရားကို သိမြင်သူသည် သင့်ကို ချီးမွမ်းလိုစိတ် ပြင်းပြလာမည်။ မသိမမြင်ဘဲ ချီးမွမ်းသူမူ မိုက်မဲသူဖြစ်၏။ ဒေဝဒေဝ၊ မသိဘဲ ချီးမွမ်းခြင်းကိုပင် မလေးစားမှုဟု ခေါ်ကြ၏၊ ချက္ရပာဏိ (စက်ဝိုင်းလက်နက်ကိုင်တော်)»။
Verse 2
तथापि तद्वै तव नाम पूर्वं भवेत्तदा पुण्यकरं भवेदिति / रुद्रादि कानां स्तवने नास्ति शक्तिस्तदा वक्तव्यं मम नास्तीति किं वा
သို့ရာတွင်လည်း သင်၏ နာမတော်ကို အရင်ဆုံး ထုတ်ဖော်ခေါ်ဆိုလျှင် ထိုသည်ပင် ကုသိုလ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်လာ၏။ ရုဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကို စတုတိမဟာတေးဖြင့် ချီးမွမ်းရန် အင်အားမရှိလျှင် ဘာကို ပြောသင့်သနည်း— «ကျွန်ုပ်တွင် အစွမ်းမရှိ» ဟု ကြေညာရမလား၊ သို့မဟုတ် အခြားမည်သို့နည်း?
Verse 3
गुणांशतो दशभी रुद्रतो वै सदा न्यूनो मत्समः कामदेवः / ज्ञाने बले समता सर्वदास्ति तथाः कामः किं च दूतः सदैव
ဂုဏ်အပိုင်းအခြားအရ ကာမဒေဝသည် ရုဒြာထက် အမြဲတမ်း ဆယ်ဆ နိမ့်ပါး၏။ သို့သော် သူသည် ငါနှင့် တူညီသည်ဟု ဆို၏။ ဉာဏ်နှင့် အင်အား၌ အမြဲတမ်း တန်းတူမှုရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ကာမသည်လည်း အမှန်တကယ် အစဉ်အမြဲ သံတမန်ဖြစ်၏။
Verse 4
एवं स्तुत्वा देवदेवो हरिं च तूष्णीं स्थितः प्राञ्जलिर्नम्रभूर्धा / तदनन्तरजो ब्रह्मा अहङ्कारिक ऊचिवान्
ဤသို့ ဟရိကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဒေဝဒေဝသည် လက်အုပ်ချီကာ ခေါင်းငုံ့၍ တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်နေ၏။ ထို့နောက်တွင် မွေးဖွားလာသော ဘြဟ္မာ—အဟင်္ကာရ (အတ္တစိတ်) ၏ သဘောတရား—က စကားဆို၏။
Verse 5
अहङ्कारिक उवाच / नमस्ते गणपूर्णाय नमस्ते ज्ञानमूर्तये / नमो ऽज्ञानविदूराय ब्रह्मणेनं तमूर्तये
အဟင်္ကာရိကက ဆိုသည်— «အစုအဖွဲ့အားလုံးဖြင့် ပြည့်စုံတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမസ്കာရ။ ဉာဏ်၏ ရုပ်တော်ဖြစ်တော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ အဝိဇ္ဇာမှ ဝေးကွာတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ ဗြဟ္မန်—ရိုသေခြင်း၏ ရုပ်တော်—သင့်အား နမস্কာရ»။
Verse 6
इन्द्रादहं दशगुणैः सर्वदा न्यून उक्तो न जनि त्वां सर्वदा ह्यप्रमेय / तथापि मां पाहि जगद्गुरो त्वं दत्त्वा दिव्यं ह्यायतनं च विष्णो
အိန္ဒြာနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် ငါသည် အမြဲတမ်း ဆယ်ဆတိုင်အောက်ကျဟု ဆိုကြ၏။ သို့ရာတွင် သင်သည် အတိုင်းမသိ အမေယျဖြစ်သဖြင့် ငါသည် သင်ကို အမှန်တကယ် မသိနိုင်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကမ္ဘာလောက၏ ဆရာတော်—ဗိဿ္ဏုဘုရား—ငါ့ကို ကာကွယ်၍ သန့်ရှင်းသော ဒိဗ္ဗအာဝါသကို ပေးတော်မူပါ။
Verse 7
आहङ्कारिक एवं तु स्तुत्वा तूष्णींबभूव ह / तदनन्तरजा स्तोतुं शची वचनमब्रवीत्
ထို့နောက် မာနကြီးသူသည် ချီးမွမ်းပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထိုအခါ နောက်တစ်ဖန် စချီသည် စကားကို ပြော၍ မိမိ၏ ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်လေ၏။
Verse 8
शच्युवाच / संचिन्तयामि अनिशं तव पादपद्मं वज्राङ्कुशध्वजसरोरुहलाञ्छनाढ्यम् / वागीश्वरैरपि सदा मनसापि धर्तुं नो शक्यमीश तव पादरजः स्मरामि
စချီက ပြော၏—ငါသည် အစဉ်မပြတ် သင်၏ ခြေတော်ကြာပန်းကို စဉ်းစားတော်မူ၏။ ထိုခြေတော်တွင် ဝဇ္ဇရ၊ အင်္ကုသ၊ ဓွဇ (အလံ) နှင့် ကြာပန်းတို့၏ မင်္ဂလာလက္ခဏာများ ပြည့်ဝလှ၏။ စကား၏ အရှင်များပင် စိတ်ဖြင့် အမြဲတမ်း ထိန်းမထားနိုင်ကြ; အရှင်ဘုရား၊ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်၏ ခြေမှုန်ကို သတိရပါ၏။
Verse 9
आहङ्कारिकप्राणाच्च गुणैश्च दशभिः सदा / न्यूनभूतां च मां पाहि कृपालो भक्तवत्सल
အဟင်္ကာရမှ ပေါက်ဖွားသော အသက်ရှင်အားနှင့် ငါ့အပေါ် အမြဲတမ်း သက်ရောက်နေသော ဂုဏ်ဆယ်ပါးကြောင့် ငါသည် နိမ့်ကျလဲကျ၏။ ကရုဏာရှင်၊ ဘက္တဝတ္ဆလ (ဘုရားကိုချစ်သောသူတို့၏ မေတ္တာရှင်) ဖြစ်တော်မူသော သင်သည် ငါ့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ။
Verse 10
एवं स्तुत्वा शची देवी तूष्णीं भगवती ह्यभूत् / तदनन्तरजा स्तोतुं रतिः समुपचक्रमे
ဤသို့ စချီဒေဝီသည် ချီးမွမ်းပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ရတီသည် မိမိ၏ စတုတ္ထ (ချီးမွမ်းသီချင်း) ကို စတင်လေ၏။
Verse 11
रतिरुवाच / संचिन्तयामि नृहरेर्वदनारविन्दं भृत्यानुकंपितधिया हि गृहीतमूर्तिम् / यच्छ्रीनिकेतमजरुद्ररमादिकैश्च संलालितं कुटिलङ्कुन्तलवृन्दजुष्टम्
ရတိက ပြောသည်။ ငါသည် နရဟရီ၏ ကြာပန်းမျက်နှာကို သတိစူးစိုက်၍ စိတ်တွင်တည်စေ၏။ ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်၏ အမှုထမ်းများကို ကရုဏာဖြင့် သနားကြင်နာ၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူတော်မူ၏။ သီရိ (လက္ခမီ) ၏ နေရာတော်ဖြစ်သော ထိုဘဂဝန်ကို ဘြဟ္မာ၊ ရုဒ္ရ၊ ရမာ (လက္ခမီ) စသောသူတို့က ချစ်ခင်ထိန်းသိမ်းကြပြီး လှပသော လိမ္မော်ကွေးကွေး ဆံပင်အစုများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 12
एतादृशं तव मुखं नुवितुं न शक्तिः शच्या समापि भगवन्परिपाहि नित्यम् / कृत्वा स्तुतिं रतिरियं परमादरेण तूष्णीं स्थिता भगवतश्च समीप एव
ဤသို့သော ကိုယ်တော်၏ မျက်နှာကို ချီးမွမ်းရန် မစွမ်းနိုင်ပါ—ရှာချီ (Śacī) ပင်လျှင် မပြည့်စုံနိုင်။ အို ဘဂဝန်၊ အမြဲတမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူပါ။ အလွန်အမင်း ရိုသေစွာ စတုတိကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ရတိသည် ဘဂဝန်၏ အနီး၌ တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်နေ၏။
Verse 13
रत्यनन्तरजो दक्षः स्तोतुं समुपचक्रमे
ထို့နောက် ချစ်ခြင်း၏ အမှုအပြီး ချက်ချင်း ထလာသော ဒက္ခသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင် ရွတ်ဆိုလေ၏။
Verse 14
दक्ष उवाच / संचिन्तये भगवतश्चरणोदतीर्थं भक्त्या ह्यजेन परिषिक्तमजादिवन्द्यम् / यच्छौचनिः सृतमजप्रवरावतारं गङ्गाख्यतीर्थमभवत्सरितां वरिष्ठम्
ဒက္ခက ပြောသည်။ ဘက္တိဖြင့် ငါသည် ဘဂဝန်၏ ခြေတော်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထကို သတိစူးစိုက်၏။ ထိုတီရ္ထကို ဘြဟ္မာက သန့်စင်အပ်နှံ၍ အဇ (မမွေးဖွားသူ) နှင့် ပထမဦးဆုံးသော သတ္တဝါတို့ပင် လေးစားကြ၏။ ထိုနေရာမှ သန့်စင်ပေးသူသည် စီးဆင်းထွက်လာကာ အမြင့်မြတ်သော အဝတားများမှ ဆင်းသက်၍ “ဂင်္ဂါ” ဟူသော တီရ္ထအဖြစ် ဖြစ်လာပြီး မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 15
रुद्रोपि तेनव विधृतेन जटाकलापपूतेन पादरजसा ह्यशिवः शिवोभूत् / एतादृशं ते चरणं करुणेश विष्णो स्तोतुं शक्तिर्मम नास्ति कृपावतार / रत्या समः श्रुतिगतो न गतोस्मि मोक्षमेतादृशं च परिपाहि निदानमूर्ते
ရုဒ္ရပင်လျှင် ကိုယ်တော်၏ ခြေတော်မှ သန့်ရှင်းသော ဖုန်မှုန့်ကို ဆောင်ထားခြင်းကြောင့်—သူ၏ ဇဋာဆံပင်အစုက သန့်စင်ပေးသဖြင့်—အမင်္ဂလာမှ မင်္ဂလာသို့ ပြောင်းလဲကာ အမှန်တကယ် ရှိဝ ဖြစ်လာ၏။ ဤသို့သော ကိုယ်တော်၏ ခြေတော်ကို၊ ကရုဏာရှင် ဗိဿနုရေ၊ ငါ မချီးမွမ်းနိုင်ပါ၊ ကျေးဇူးတော်၏ အဝတားရေ။ ငါသည် ဝေဒသဒ္ဓာန်ကို ကြားနာထားပြီး ရတိကဲ့သို့ အာနန္ဒကို ခံစားသော်လည်း မောက္ခကို မရသေး—ထို့ကြောင့် ဤအခြေအနေ၌ပင် ငါ့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ၊ အရင်းအမြစ်အကြောင်းတရား၏ ရုပ်တော်ရေ။
Verse 16
एवं स्तुत्वा स दक्षस्तु तूष्णी मेव बभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं बृहस्पतिरुपाक्रमीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဒက္ခသည် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ဗြဟ္စပတိသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်ရွတ်ဆို하였다။
Verse 17
बृहस्पतिरुवाच / संचिन्तयामि सततं तव चाननाब्जं त्वं देहि दुष्टविषयेषु विरक्तिमीश
ဗြဟ္စပတိက မိန့်တော်မူ၏—အကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော မျက်နှာတော်ကို အမြဲတမ်း စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပါ၏။ အရှင်၊ မကောင်းသော အာရုံအရာများအပေါ် မကပ်မိသော ဝိရာဂကို အကျွန်ုပ်အား ပေးသနားတော်မူပါ။
Verse 18
एतेषु शक्तिर्यदि वै स जीवो कर्ता च भोक्ता च सदा च दाता / योषां च पुत्रसुहृदौ च पशूंश्च सर्वमेवं विनश्यति यतो हि तदाशु छिन्धि
အကယ်၍ သတ္တဝါ၏ အင်အားသည် ဤလောကဆိုင်ရာ ချည်နှောင်မှုများထဲတွင် တကယ်တမ်း တည်ရှိပြီး၊ ထိုအရာများကြောင့် အမြဲတမ်း လုပ်သူ၊ ခံစားသူ၊ ပေးသူ ဖြစ်နေမည်ဆိုသော်လည်း—မယား၊ သားသမီး၊ မိတ်ဆွေ၊ နွားတိရစ္ဆာန်တို့အပါအဝင် အားလုံးသည် ဤသဘောအတိုင်း ပျက်စီးသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကပ်ငြိမှုကို အမြန် ဖြတ်တောက်လော့။
Verse 19
संसारचक्रभ्रमणेनैव देव संसारदुः खमनुभूयेहागतोस्मि / शक्तिर्न चास्ति नवने मम देवदेव सत्या समं च सततं परिपाहि नित्यम्
အို ဘုရားသခင်၊ သံသရာစက်ဝိုင်း၌ လှည့်လည်ရင်း သံသရာဒုက္ခကို ခံစားပြီး ဤနေရာသို့ ခိုလှုံရန် ရောက်လာပါ၏။ အို နတ်တို့၏နတ်၊ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အကျွန်ုပ်၌ ကိုယ်ပိုင်အင်အား မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် သစ္စာ (satya) နှင့်အတူ အကျွန်ုပ်ကို အမြဲမပြတ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူပါ။
Verse 20
एवं श्रुत्वा च परमं तूष्णीमेव स्थितो मुनिः / तदनन्तरजस्तोतुं ह्यनिरुद्धोपचक्रमे
အထွတ်အမြတ်သော သင်ခန်းစာကို ကြားပြီးနောက် မုနိသည် အပြည့်အဝ တိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထို့နောက် အနိရုဒ္ဓသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်ရွတ်ဆို하였다။
Verse 21
अनिरुद्ध उवाच / एवं हरेस्तव कथां रसिकां विहाय स्त्रीणां भगे च वदने परिमुह्य नित्यम् / विष्ठान्त्रपूरितबिले रसिको हि नित्यं स्थायी च सूकरवदेव विमूढबुद्धिः
အနိရုဒ္ဓက ဆို၏ - အို ဟရိ၊ ဤသို့လျှင် အသင်၏ အရသာရှိသော တရားစကားကို စွန့်ပယ်၍ လူသည် ကာမဂုဏ်၌ အစဉ်မပြတ် တွေဝေလျက် ရှိ၏။ မစင်နှင့် အူတို့ဖြင့် ပြည့်သော အပေါက်ကို နှစ်သက်လျက် ဝက်ကဲ့သို့ ထိုနေရာ၌ပင် စွဲမြဲနေကာ ဉာဏ်ပညာ လုံးဝ မှေးမှိန်နေတော့သည်။
Verse 22
मज्जास्थिपित्तकफरफलादिपूर्णे चर्मान्त्रवेष्टितमुखे पतितं ह पीतम् / आस्वादने मम च पापगतेर्मुरारे मायाबलं तव विभो परमं निमित्तम्
အို မုရာရိ၊ ခြင်ဆီ၊ အရိုး၊ သည်းခြေနှင့် သလိပ်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဤခန္ဓာကိုယ်သည် အရေပြားနှင့် အူတို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး အမှန်တကယ် ယုတ်ညံ့သော အရာဖြစ်သော်လည်း ၎င်းကို နှစ်သက်မက်မောကြသည်။ အပြစ်ရှိသော လမ်းခရီးသို့ ဦးတည်နေသော အကျွန်ုပ်သည် ဤခန္ဓာ၌ ပျော်မွေ့နေခြင်းမှာ အသင်၏ မာယာတန်ခိုးကြောင့် ဖြစ်ပါသည် အရှင်။
Verse 23
संसारचक्रे भ्रमतश्च नित्यं सुदुः खरूपे सुखलेशवर्जिते / मलं वमन्तं नवभिश्च द्वारैः शरीरमारुह्य सुमूढबुद्धिः
လုံးဝ တွေဝေသော စိတ်ဖြင့် သတ္တဝါသည် သံသရာစက်ဝန်း၌ အမြဲကျင်လည်သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ယူဆောင်လျက် ဆင်းရဲဒုက္ခ အတိပြီးကာ စစ်မှန်သော သုခ အနည်းငယ်မျှပင် မရှိပေ။ ဤခန္ဓာသည် တံခါးကိုးပေါက်မှတဆင့် အညစ်အကြေးများကို အမြဲစွန့်ထုတ်နေ၏။
Verse 24
नमामि नित्यं तव तत्कथामृतं विहायदेव श्रुतिमूलनाशनम् / कुटुंबपोषं च सदा च कुर्वन्दानाद्यकुर्वन्निवसन् गृहे च
အို အရှင်မြတ်၊ အသင်၏ မွန်မြတ်သော တရားစကား အမြိုက်ရည်ကို အကျွန်ုပ် အစဉ်အမြဲ ရှိခိုးပါ၏။ ဗေဒကျမ်းစာတို့၏ အရင်းအမြစ်ကို ပျက်စီးစေသော အရာများကို စွန့်လွှတ်ပါ၏။ အိမ်ရာတည်ထောင်၍ မိသားစုကို စောင့်ရှောက်နေသော်လည်း အလှူဒါနနှင့် မြင့်မြတ်သော ဝတ္တရားများကို မမေ့လျော့သင့်ပေ။
Verse 25
दूरे च संसारमलं त्विदं कुरु देहि ह्यदो दिव्यकथामृतं सदा / एतादृशोहं तव सद्गुणौघं स्तोतुं समर्थो नास्मि शचीसमश्च
ဤလောကီဘဝ၏ အညစ်အကြေးကို အကျွန်ုပ်ထံမှ ဝေးရာသို့ မောင်းထုတ်တော်မူပါ၊ ဤမြင့်မြတ်သော တရားစကား အမြိုက်ရည်ကို အကျွန်ုပ်အား အစဉ် သနားတော်မူပါ။ အကျွန်ုပ်ကဲ့သို့သော သူသည် အသင်၏ မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်တော်များကို ချီးမွမ်းရန် မစွမ်းနိုင်ပါ၊ သစိ (သိကြားမင်း၏ မိဖုရား) နှင့် တူသောသူပင်လျှင် မတတ်နိုင်ပါ။
Verse 26
एवं स्तुत्वानिरुद्धस्तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोत्रं मनः स्वायंभुवोब्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် အနိရုဒ္ဓသည် ငြိမ်သက်နေ၏၊ အို ငှက်တို့၏အရှင်။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် စွာယမ္ဘုဝ (ဗြဟ္မာ) သည် မိမိစိတ်မှ ပေါက်ဖွားသော စတုတ္တရားသီချင်းကို မိန့်ကြား၏။
Verse 27
स्वायंभुव उवाच / स्तोतुं ह्यनुप्रविशतोपि न गर्भदुः खं तस्मादहं परमपूज्यपदं गतस्ते
စွာယမ္ဘုဝ မိန့်တော်မူသည်—ဝမ်းထဲသို့ ဝင်ရောက်စဉ်ပင် ငါသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၏ ဒုက္ခကို မခံစားရခဲ့။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်နှင့်ပတ်သက်၍ အလွန်အမင်း ပူဇော်ထိုက်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့၏။
Verse 28
मनोर्भार्या मानवी च यमः संयमिनीपतिः / दिशाभिमानी चन्द्रस्तु सूर्यश्चक्षुर्नियामकः / परस्परसमा ह्येते मुक्त्वा संसारमेव च
မနု၏ ဇနီးမှာ မာနဝီ ဖြစ်၏။ ယမသည် သံယမိနီ၏ အရှင် ဖြစ်၏။ လသည် အရပ်ဒిశများကို အုပ်စိုး၏၊ နေသည် မျက်စိနှင့် မြင်နိုင်ခြင်းကို ထိန်းညှိ၏။ ဤတို့သည် တာဝန်အရာရာ၌ အပြန်အလှန် ဆင်တူကြသော်လည်း၊ အားလုံးသည် သံသရာအတွင်း၌သာ ရှိနေကြ၏။
Verse 29
प्रवाहाद्विगुणोनश्चेत्येवं जानीहि चाण्डज / सूर्यानन्तरजः स्तोतुं वरुणः संप्रचक्रमे
“ဤသို့ သိမှတ်လော့၊ အို ဥမှပေါက်ဖွားသူ (ဂရုဍ)။ ၎င်းသည် စီးဆင်းမှုထက် တိုင်းတာနှစ်ဆအလျော့ ဖြစ်၏။” ထို့နောက် နေပြီးနောက် ပေါက်ဖွားသော ဝရုဏသည် ချီးမွမ်းရန် စတင်လေ၏။
Verse 30
वरुण उवाच / त्वद्विच्छया रचिते देहगेहे पुत्त्रे कलत्रेपि धने द्रव्यजातौ / ममाहमित्यल्पधिया च मूढा संसारदुः खे विनिमज्जन्ति सर्वे
ဝရုဏ မိန့်တော်မူသည်—သင်၏ အလိုတော်ကြောင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာဟူသော “အိမ်” ကို ဖန်ဆင်းထားပြီး၊ သားသမီး၊ ဇနီးခင်ပွန်း၊ ဥစ္စာဓနနှင့် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးတို့လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ သို့သော် ဉာဏ်နည်း၍ မောဟဖြစ်ကာ “ငါ့ဟာ” “ငါ” ဟူသော အယူအဆကို ကပ်လျက်ထားသဖြင့် သတ္တဝါအားလုံး သံသရာဒုက္ခထဲသို့ နစ်မြုပ်ကြ၏။
Verse 31
अतो हरे तादृशीं मे कुबुद्धिं विनाश्य मे देहि ते पाददास्यम् / अहं मनोः पादपादार्धभूतगुणेन हीनः सर्वदा वै मुरारे
ထို့ကြောင့် ဟရီတော်၊ ကျွန်ုပ်၏ မှားယွင်းသော ဉာဏ်အမြင်ကို ဖျက်ဆီးပေး၍ သင်၏ ခြေတော်၌ အစေခံဖြစ်ခွင့်ကို ပေးသနားပါ။ အို မုရာရီ၊ ကျွန်ုပ်သည် အမြဲတမ်း ကုသိုလ်ဂုဏ်အင်အား နည်းပါး၍ အလွန်သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မပြည့်စုံပါ။
Verse 32
एवं स्तुत्वा तु वरुणः प्राञ्जलिः समुपस्थितः / वरुणानन्तरोत्पन्नो नारदो ह्यस्तुवद्धरिम्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဝရုဏသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရှေ့တွင် ရပ်တည်လေ၏။ ဝရုဏနောက်တစ်ခဏတွင် နာရဒသည် ထမြောက်လာကာ ဟရီ (ဗိဿနုသခင်) ကို ထိုနည်းတူ ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 33
नारद उवाच / यन्नामधेयश्रवणानुकीर्तनात्स्वाद्वन्यतत्त्वं मम नास्ति विष्णो / पुनीह्यतश्चैव परोवरायान्यज्जिह्वाग्रे वर्तते नाम तस्य
နာရဒက ပြောသည်—အို ဗိဿနု၊ သူ၏ နာမတော်ကို ကြားနာခြင်းနှင့် ထပ်တလဲလဲ သီဆိုအောက်မေ့ခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက် ထိုထက် ချိုမြိန်သော သစ္စာတရား မရှိတော့ပါ။ ထို့ကြောင့် အမြင့်နှင့် အနိမ့်ကို ကျော်လွန်သော အထွဋ်အမြတ်တော်၏ နာမတော်သည် ကျွန်ုပ်၏ လျှာဖျားပေါ်၌ တည်နေစေရန် ကျွန်ုပ်ကို အပြည့်အဝ သန့်စင်ပေးသနားပါ။
Verse 34
यज्जिह्वाग्रे हरिनामैव नास्ति स ब्राह्मणो नैव स एव गोखरः / अहं न जाने च तव स्वरूपं न्यूनो ह्यहं वरुणात्सर्वदैव
လျှာဖျားပေါ်တွင် ဟရီ၏ နာမတော် မရှိသူသည် အမှန်တကယ် ဘြာဟ္မဏ မဟုတ်၊ နွား သို့မဟုတ် မြည်းကဲ့သို့သာ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သင်၏ အစစ်အမှန် သဘောသဏ္ဍာန်ကို ကျွန်ုပ် မသိပါ; ကျွန်ုပ်သည် အမြဲတမ်း နိမ့်ကျ၍ ဝရုဏနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်တောင် နိမ့်ပါသည်။
Verse 35
एवं स्तुत्वा नारदो वै खगेन्द्रस्तूष्णीमभूद्देवदेवस्य चाग्रे / यो नारदानन्तरं संबभूव भृगुर्महात्मा स्तोतुमुपप्रचक्रमे
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် နာရဒသည်—အို ငှက်တို့၏ မင်းကြီး—ဒေဝဒေဝ၏ ရှေ့တွင် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ နာရဒနောက်မှ ထမြောက်လာသော မဟာအတ္တမ ဘೃဂုသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်ရွတ်ဆိုလေ၏။
Verse 36
भृगुरुवाच / किमासनं ते गरुडासनाय किं भूषणं कौस्तुभभूषणाय / लक्ष्मीकलत्राय किमस्ति देयं वागीश किं ते वचनीयमस्ति / अतो न जाने तव सद्गुणांश्च ह्यहं सदा वरुणा त्पादहीनः
ဘൃဂုက ပြောသည်။ «ဂရုဍပေါ်၌ ထိုင်တော်မူသော သင့်အား မည်သို့သော အာသနကို ပူဇော်နိုင်မည်နည်း။ ကောဋ္ဌုဘ မဏိဖြင့် အလှဆင်ပြီးသား သင့်အား မည်သို့သော အလှဆင်ပစ္စည်းကို ထပ်မံဆင်ယင်နိုင်မည်နည်း။ လက္ခမီကို မဟာမိဖုရားအဖြစ် ထားတော်မူသော သင့်အား မည်သို့သော လက်ဆောင်ကို ပေးနိုင်မည်နည်း။ ဝါဂီရှာ—စကား၏ အရှင်—သင့်ထံ မည်သို့သော စကားကို ဆိုနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် သင့်၏ မြတ်သော ဂုဏ်တော်များကို မည်သို့ ချီးမွမ်းရမည်ကို အမှန်တကယ် မသိပါ၊ အကျွန်ုပ်သည် သင့်၏ ခြေတော်အနီး၌ အမြဲတမ်း ချို့တဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်»။
Verse 37
एवं स्तुत्वा हरिं देवं भृगुस्तूष्णीं बभूव ह / तदनन्तरजो ह्यग्निरस्तावीत्पुरुषोत्तमम्
ဤသို့ ဟရိ—ဒေဝအရှင်ကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဘṛဂုသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် အဂ္နိ (မီး) သည် အလှည့်ကျ မွေးဖွားလာသူအဖြစ် ပုရုရှောတ္တမ—အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။
Verse 38
अग्निरुवाच / यत्तेजसाहं सुसमिद्धतेजा हव्यं वहाम्यध्वरे आज्यसिक्तम्
အဂ္နိက ပြောသည်။ «အကြင်သူ၏ တေဇောဓာတ်ကြောင့်ပင် အကျွန်ုပ်သည် ပိုမိုတောက်ပစွာ လောင်ကျွမ်းတတ်၏။ ဂီ (ထောပတ်) ဖြင့် လိမ်းထားသော ဟဗျ (ပူဇော်ပစ္စည်း) ကို ယဇ္ဉ၌ သယ်ဆောင်၍ သန့်ရှင်းသော အဓွရအခမ်းအနားသို့ ပို့ဆောင်၏»။
Verse 39
यत्तेजसाहं जठरे संप्रविश्य पचन्नन्नं सर्वदा पूर्णशक्तिः / अतो न जाने तव सद्गुणांश्च भृगोरहं सर्वदैवं समोस्मि
ထိုတေဇောဓာတ်ကြောင့်ပင် အကျွန်ုပ်သည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ အမြဲတမ်း အင်အားပြည့်စုံလျက် အစာကို ချက်ချင်း ချေဖျက်ပေး၏။ ထို့ကြောင့် သင်၏ မြတ်သော ဂုဏ်တော်များ၏ အကျယ်အဝန်းကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်ပါ၊ အို ဘṛဂု၏ မျိုးဆက်ရေ; အရာရာတွင် အကျွန်ုပ်သည် သင်နှင့် တူညီသော တစ်ပါးတည်းသော ဒေဝသဘောတရား ဖြစ်၏။
Verse 40
तदनन्तरजा स्तोतुं प्रसूतिरुपचक्रमे
ထို့နောက် ပရသူတိသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်၍ စတုတိပြုလေ၏။
Verse 41
प्रसूतिरुवाच / यन्नामार्थविचारणेपिमुनयो मुह्यति वै सर्वदा त्वद्भीता अपि देवता ह्यविरतं स्त्रीभिः सहैव स्थिताः / मान्धातृध्रुवनारदाश्च भृगवो वैवस्वताद्याखिलाः प्रेम्णा वै प्रणमाम्यहं हितकृते तस्मै नमो विष्णवे
ပရသူတီက မိန့်တော်မူသည်။ သင်၏ နာမတော်၏ အဓိပ္ပါယ်အမှန်ကို စိစစ်ကြည့်ရာတွင် ရှင်ရသီတို့ပင် အမြဲတမ်း မောဟဖြစ်ကြသည်။ သင့်ကို ကြောက်ရွံ့လေးစားသော်လည်း ဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့၏ ဇနီးမယားများနှင့် အစဉ်မပြတ် အတူတကွ နေကြသည်။ မာန္ဓာတೃ၊ ဓ್ರုဝ၊ နာရဒ၊ ဘೃဂုတို့၊ ဝိုင်ဝသွဝတနှင့် အခြားအားလုံးကို သက်သက်လွတ်လပ်သော မေတ္တာဖြင့် အားလုံး၏ အကျိုးအတွက် ငါ ဦးညွှတ်ပူဇော်၏။ ကရုဏာရှင် ဗိဿနုဘုရားသို့ နမောနမတ်။
Verse 42
अतो न जाने तव सद्गुणान्सदा एवं विधा का मम शक्तिरस्ति / स्तुत्वा ह्येवं प्रसूतिस्तु तूष्णीमासीत्खगेश्वर
ထို့ကြောင့် သင်၏ အမြဲတမ်း အလွန်မြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများကို ငါ မသိနိုင်ပါ။ ဤသို့ ချီးမွမ်းရန် ငါ့တွင် ဘာအင်အား ရှိပါမည်နည်း။ ထိုသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် မိခင် ပရသူတီသည် တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်—အို ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍာ။
Verse 43
अग्निर्वागात्मको ब्रह्मपुत्रो भृगु ऋषिस्तथा / तद्भार्या वै प्रसूतिस्तु त्रय एते समाः स्मृताः
အဂ္နိသည် သန့်ရှင်းသော ဝါဂ် (ဝါစ) အဖြစ် သဘာဝရှိသူဖြစ်၍ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနည်းတူ ရသီ ဘೃဂုလည်း ဖြစ်သည်။ ထို၏ ဇနီးသည် ပရသူတီဖြစ်ပြီး ဤသုံးပါးကို အဆင့်အတန်းတူညီသူများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 44
वरुणात्पादहीनाश्च प्रवहाद्विगुणाधमाः / दक्षाच्छतावरा ज्ञेया मित्रात्तु द्विगुणाधिकाः
ဝရုဏ၏ အောက်တွင်ရှိသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အချို့သည် ခြေမဲ့သူများဟု ဆိုကြသည်။ ပရဝဟာဟု ခေါ်သော စီးကြောင်း/လောက၌ရှိသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နှစ်ဆ ပိုမို နိမ့်ကျဆိုးရွားကြသည်။ ဒက္ရှမှ ဖြစ်သူများသည် တစ်ရာဆ ပိုဆိုးကြောင်း သိမှတ်ရမည်။ မိတ္ရမှ ဖြစ်သူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ထပ်မံ နှစ်ဆ ပိုပြင်းထန်လွန်ကဲသည်။
Verse 45
प्रसूत्यनन्तरं जातो वसिष्ठो ब्रह्मनन्दनः / विनयावनतो भूत्वा स्तोतुं समुपचक्रमे
မွေးဖွားပြီး ချက်ချင်းပင် ဘြဟ္မာ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော သားတော် ဝသိဋ္ဌသည် ယဉ်ကျေးနှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်ကာ ချီးမွမ်းရန် စတင်လေ၏။
Verse 46
वसिष्ठ उवाच / नमोस्तु तस्मै पुरुषाय वेधसे नमोनमो ऽसद्वृजिनच्छिदे नमः / नमोनमो स्वाङ्गभवाय नित्यं नतोस्मि हेनाथ तवाङ्घ्रिपङ्कजम्
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်။ ဖန်ဆင်းရှင် အမြင့်ဆုံးပုရုရှ (ဝေဓသ) ထံသို့ နမස්ကာရ။ အဆိုးနှင့် အပြစ်ကို ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးသူထံသို့ ထပ်ထပ်နမස්ကာရ။ ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်တော်မှပင် ကိုယ်တော်ကဲ့သို့ မွေးဖွားတော်မူသော အနန္တသခင်ထံသို့ အစဉ်နမස්ကာရ။ အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ငါဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 47
मां पाहि नित्यं भगवन्वासुदेव ह्यग्नेरहं सर्वदा न्यून एव / मित्रादहं सर्वदा किञ्चिदूनः स्तुत्वा देव सोभवत्तत्र तूष्णीम्
အရှင်ဘုရား ဝါစုဒေဝ၊ အစဉ်ကာကွယ်တော်မူပါ။ အမှန်တကယ် ငါသည် အဂ္နိထက် အမြဲနိမ့်ပါ၏၊ မိတ္တရထက်လည်း အနည်းငယ်နိမ့်နေပါ၏။ ထိုသို့ ဘုရားကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် သူသည် ထိုနေရာတွင် တိတ်ဆိတ်နေ၏။
Verse 48
यो वसिष्ठानन्तरजो मरीचिर्ब्रह्मनन्दनः / हरिन्तुष्टाव परया भक्त्या नारायणं गुरुम्
ဝသိဋ္ဌနောက်မွေး မရီချိသည် ဘြဟ္မာ၏ သားဖြစ်၍၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘက္တိဖြင့် ဟရိကို ချီးမွမ်းကာ ပျော်ရွှင်စေ하였다။ သူသည် နာရာယဏကို အမှန်တကယ်သော ဂုရုအဖြစ် ကိုးကွယ်လေ၏။
Verse 49
मरीचिरुवाच / देवेन चाहं हतधीर्भवनप्रसङ्गात्सर्वाशुभोपगमनाद्विमुखेद्रियश्च / कुर्वे च नित्यं सुखलेशलवादिना त्वद्दरं मनस्त्वशुभकर्म समाचरीष्ये
မရီချိက ပြောသည်။ နတ်ဘုရား၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါ၏ ခွဲခြားသိမြင်မှု ပျက်စီးသွား၏။ လောကရေးနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်နွယ်မှုကြောင့် မကောင်းမှုအပေါင်းသို့ ငါ လှည့်သွားပြီး အင်္ဒြိယတို့လည်း လမ်းမှန်မှ မျက်နှာလွှဲသွားကြ၏။ သို့ရာတွင် အနည်းငယ်သော ပျော်ရွှင်မှုအမှုန်အမွှားများကြောင့် လှည့်စားခံရ၍ ငါသည် နေ့စဉ် ‘သင်၏ပေးကမ်းမှု’ ပေါ်သို့ စိတ်ကိုတင်ကာ မကောင်းသော ကမ္မကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေ၏။
Verse 50
एतादृशोहं भगवाननन्तः सदा वसिष्ठस्य समान एव
“ဤသို့ပင် ငါဖြစ်၏—အနန္တ၊ ဘဂဝန်—ဝသိဋ္ဌနှင့် အစဉ်တူညီလျက် (တည်ကြည်မှုနှင့် ဓမ္မအဆင့်၌) ဖြစ်၏။”
Verse 51
एवं स्तुत्वा मरीचिस्तु तूष्णीमास तदा खग / तदतन्तरजोह्यत्रिरस्तावीत्प्राञ्जलिर्हरिम्
ဤသို့ ဟရီကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် မာရီချိသည် ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်နေ၏၊ အို ငှက် (ဂရုဍ)။ ထို့နောက် ချက်ချင်း အတြိသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ သခင်ဟရီကို သီချင်းဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 52
आविर्भवज्जगत्प्रभवायावतीर्णं तद्रक्षणार्थमनवद्यञ्च तथाव्ययाय / तत्त्वार्थमूलमविकारि तव स्वरूपं ह्यानन्दसारमत एव विकारशून्यम्
သင်သည် လောက၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းအတွက်လည်းကောင်း၊ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းအတွက်လည်းကောင်း ထင်ရှားပေါ်လာ၍ ဆင်းသက်တော်မူ၏—အပြစ်ကင်းစင်၍ မပျက်မယွင်း။ သင်၏ တကယ့်သဘောသဘာဝသည် အမှန်တရားနှင့် အဓိပ္ပါယ်တို့၏ အမြစ်ဖြစ်ပြီး မပြောင်းလဲ၊ အာနန္ဒ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သဖြင့် အပြောင်းအလဲကင်းစင်၏။
Verse 53
त्रैगुण्यशून्यमखिलेषु च संविभक्तं तत्र प्रविश्य भगवन्न हि पश्यतीव / अतो मरारेस्तव सद्गुणांश्च स्तोतुं न शक्रोमि मरीचेतुल्यः
အို ဘဂဝန်၊ မူရာ၏ ရန်သူ မူရာရီရေ—သင်သည် သုံးဂုဏ် (တရိဂုဏ) ကင်းလွတ်သော်လည်း သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ ပျံ့နှံ့တည်ရှိ၏။ သင်၏ အလုံးစုံပျံ့နှံ့မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြည့်လျှင်ပင် အမှန်တကယ် မမြင်မဖမ်းဆုပ်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မူရာရီရေ၊ မာရီချိကဲ့သို့ပင် မဟုတ်သေးသော ငါသည် သင်၏ သဒ္ဂုဏ်တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုတောင် မချီးမွမ်းနိုင်ပါ—အလင်းရောင်တစ်စင်းမျှသာ ဖြစ်၏။
Verse 54
एवं स्तुत्वा ह्यत्रिरपितूष्णीमास तदा खग / तदनन्तरजः स्तोतुमङ्गिरा वाक्यमब्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် အတြိလည်း ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်နေ၏၊ အို ငှက်။ ထို့နောက် အစဉ်အတိုင်း နောက်တစ်ဦးဖြစ်သော အင်္ဂိရသသည် ချီးမွမ်းသီဆိုရန် စကားကို ပြောလေ၏။
Verse 55
अङ्गिरा उवाच / द्रष्टुं न शक्रोमि तव स्वरूपं ह्यनन्तबाहूदरमस्तकं च / अनन्तसाहस्रकिरीटजुष्टं महार्हनानाभरणैश्च शोभितम् / एतादृशं रूपमनन्तपारं स्तोतुं ह्यशक्तस्तु समोस्मि चात्रेः
အင်္ဂိရသက ပြောသည်—သင်၏ တကယ့်ရုပ်သဘောကို ငါ မမြင်နိုင်ပါ၊ လက်များလည်း အနန္တ၊ ဝမ်းလည်း အနန္တ၊ ခေါင်းများလည်း အနန္တ ဖြစ်၏။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော မကွတ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး တန်ဖိုးကြီး အလှဆင်ပစ္စည်း မျိုးစုံဖြင့် တောက်ပလှ၏။ ဤကဲ့သို့ အဆုံးမရှိ အကန့်အသတ်မရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ငါ ချီးမွမ်းရန် မစွမ်းနိုင်၊ ဤအရာ၌ ငါသည် အတြိနှင့် တူညီ၏။
Verse 56
एवं स्तुत्वा ह्यङ्गिराश्च तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोतुं पुलस्त्यो वाक्यमव्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် အင်္ဂိရာသလည်း ငြိမ်သက်သွား၏၊ အို ငှက်တို့၏အရှင်။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက်နောက်တစ်ဦးဖြစ်သော ပုလස්တျာသည် စတုတ္ထမေတ္တာသီချင်းကို ဆိုရန် စကားပြောလေ၏။
Verse 57
पुलस्त्य उवाच / यो वा हरिस्तु भगवान्स (स्व) उपासकानां संदर्शयेद्भुवनमङ्गलमङ्गलं च / (लश्च) यस्मै नमो भगवते पुरुपाय तुभ्यं यो वाविता निरयभागगमप्रसङ्गे
ပုလස්တျာက ဆို၏—မိမိ၏ ဘက္တများအား မင်္ဂလာတရားနှင့် အလွန်မင်္ဂလာသော လောကများကို မြင်တွေ့စေတော်မူသော ဘုရားဟရီ၊ အမျိုးမျိုးသောရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် အလုံးစုံပြန့်နှံ့တော်မူသော ဘဂဝန်တော်ထံ ငါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ နရကဒုက္ခ၏ အပိုင်းအခြားသို့ သွားရမည့် အခါရောက်သော်လည်း ထိုဘုရားသည် အကာအကွယ်ပေးတော်မူ၏။
Verse 58
एतादृशांस्तव गुणान्नवितुं न शक्तं मां पाहि भगवन्सदृशो ह्यङ्गिरसा च
သင်၏ ဂုဏ်တော်အလွန်မြင့်မြတ်သကဲ့သို့ကို ငါ မဖော်ပြနိုင်ပါ။ အို ဘဂဝန်၊ ငါ့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ; အင်္ဂိရာသပင်လျှင် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်မှာ ကန့်သတ်သက်သာသာသာ ဖြစ်၏။
Verse 59
एवं स्तुत्वा पुलस्त्योपि स्तूष्णीमेव वभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं पुलहो वाक्यमब्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ပုလස්တျာလည်း ငြိမ်သက်နေ၏။ ထို့နောက် သူ့နောက်တစ်ဆက်တည်း မွေးဖွားသော ပုလဟသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်ရန် စကားပြောလေ၏။
Verse 60
पुलह उवाच / निष्कामरूपरिहितस्य समर्पितं च स्नानावरोत्तमपयः फलपुष्पभोज्यम् / आराधनं भगवतस्तव सत्क्रियाश्च व्यर्थं भवेदिति वदन्ति महानुभावाः
ပုလဟက ဆို၏—မဟာအနုဘာဝရှိသော ရှင်တော်များက ပြောကြသည်မှာ၊ ဆန္ဒကင်းသော ဘက္တိမရှိ၍ အတွင်းစိတ်အနေအထားမှန်ကန်မှု မပြည့်စုံသူက သန့်ရှင်းသော ရေချိုးရေ၊ အကောင်းဆုံး နို့၊ အသီး၊ ပန်း၊ အစာတို့ကို ပူဇော်လျှင်၊ ဘုရားသခင်အား အာရာဓနာခြင်းနှင့် သင်၏ ကုသိုလ်ကောင်း အကျင့်အရာများပင် အကျိုးမဲ့သွားတတ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 61
तस्मै सदा भगवते प्रणमामि नित्यं निष्कामया तव समर्पणमात्रवुद्ध्या / वैकुण्ठनाथ भगवन्स्तवने न शक्तिः सोहं पुलसत्यसदृशोस्मि न संशयोत्र
ထို့ကြောင့် ငါသည် အလိုဆန္ဒကင်းသော စိတ်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုသာ အပ်နှံပူဇော်လိုသော အတွေးတစ်ခုတည်းဖြင့် ထို ဘဂဝန်တော်ထံ အမြဲတမ်း နိစ္စကာလ ဦးချ၍ နမസ്കာရပြု၏။ ဗைகုဏ္ဌနာထ ဘဂဝန်တော်၊ သင့်ကို ချီးမွမ်းရန် ငါ၌ အင်အားမရှိသော်လည်း ပုလஸ္တျာကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။
Verse 62
एवं स्तुत्वा तु पुलहस्तूष्णीमास तदा खग / तदनन्तरजः स्तोतुं क्रतुः समुपचक्रमे
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ပုလဟာသည် ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်နေ၏၊ အို ငှက်ရေ။ ထို့နောက် ဆက်လက်မွေးဖွားလာသော ကရတုသည် စတုတိကို စတင်ရွတ်ဆိုချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 63
क्रतुरुवाच / प्राणप्रयाणसमये भगवंस्तवैव नामानि संसृतिजदुः खविनाशकानि / येनैकजन्मशमलं सहसैव हित्वा संयाति मुक्तिममलां तमहं प्रपद्ये
ကရတုက ပြော၏—အသက်ရှူသက်ထွက်ခွာချိန်၌၊ အို ဘဂဝန်တော်၊ သင်၏ နာမတော်များသာလျှင် သံသရာလှည့်လည်မှုမှ ပေါက်ဖွားသော ဒုက္ခများကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။ ထိုနာမတော်တို့ကြောင့် တစ်ဘဝတည်း၏ အညစ်အကြေးကိုပင် ချက်ချင်း စွန့်ပစ်ကာ အညစ်ကင်းသော မုက္ခတိသို့ ရောက်သည်။ ထိုသခင်ထံ ငါသည် အားကိုးခိုလှုံ၏။
Verse 64
ये भक्त्या विवशा विष्णो नाममात्रैकदजल्पकाः / तेपि मुक्तिं प्रयान्त्याशु किमुत ध्यायिनः सदा
အို ဗိෂ္ဏု၊ ဘက္တိကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှား၍ သင်၏ နာမတော်ကို တစ်ကြိမ်သာ ရွတ်ဆိုသူတို့ပင် မုက္ခတိသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ကြသည်; ထို့ထက်မက သင့်ကို အမြဲတမ်း သမาธိဖြင့် မှတ်တမ်းနေသူတို့က မည်မျှပိုမိုမလဲ။
Verse 65
एवं स्तुत्वा क्रतुरपि तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोतुं मनुर्वैवस्वतोब्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ကရတုလည်း တိတ်ဆိတ်သွား၏၊ အို ငှက်တို့၏ အရှင်။ ထို့နောက် သူ့နောက်မွေးဖွားလာသော ဝိုင်ဝස්ဝတ မနုသည် မိမိ၏ စတုတိကို ချီးမွမ်းရန် ရည်ရွယ်၍ ပြောဆိုလေ၏။
Verse 66
वैवलस्वत उवाच / सोहं हि कर्मकरणे निरतः सदैव स्त्रीणां भोगे च निरतश्च गुदे प्रमत्तः / जिह्वेन्द्रिये च निरतस्तव दर्शने च सम्यग्विरागसहितः परमो दरेण
ဝိုင်ဝသ္ဝတ (ယမ) မိန့်တော်မူသည်– «အကျွန်ုပ်သည် လောကီကမ္မလုပ်ငန်းများ၌ အမြဲတမ်းစွဲလမ်းနေခဲ့၏။ မိန်းမတို့၏ ကာမပျော်ရွှင်မှု၌လည်း စွဲလမ်း၍ အောက်တန်းကာမ (နောက်ပေါက်) အပေါ် မေ့လျော့ပျက်ကွက်ခဲ့၏။ လျှာနှင့် အာရုံတို့၌လည်း မူးယစ်စွဲလမ်းခဲ့သော်လည်း၊ သင့်ကို မြင်သည့်ခဏ၌ စစ်မှန်သော ဝိရာဂျ (ကင်းလွတ်ခြင်း) သည် ထွန်းပေါ်လာပြီး ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြီးလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏»။
Verse 67
मांसास्थिमज्जरुधिरैः सहिते च देहे भक्तिं सदैव भगवन्नपि तस्करे च / गुर्वग्निबाडबगवादिषु सत्सु दुः खात्सम्यग्विरक्तिमुपयामि सहस्व नित्यम्
အို ဘုရားရှင်၊ အသား၊ အရိုး၊ အရိုးမြစ်၊ သွေးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤကိုယ်ခန္ဓာ၌ နေထိုင်ရသော်လည်း၊ သူခိုးများနှင့် အန္တရာယ်အမျိုးမျိုးကြား၌ပင် သင့်အပေါ် ဘက္တိကို အမြဲတမ်း ထိန်းသိမ်းလိုပါ၏။ ဆရာတို့၏ တင်းကြပ်မှုကြောင့် ဖြစ်သောဒုက္ခ၊ မီး၊ ပင်လယ်အောက်မီး (ဗာဍဗာနလ)၊ နွားတို့စသည့် အန္တရာယ်များကြောင့် ဖြစ်သောဒုက္ခမှ လွတ်ကင်း၍ စစ်မှန်သော ဝိရာဂျကို ရပါစေ—အမြဲတမ်း သည်းခံကာ ကာကွယ်ပေးတော်မူပါ။
Verse 68
लोकानुवादश्रवणे परमा च शक्तिर्नारायणस्य नमने न च मेस्ति शक्तिः / लोकानुयानकरणे परमा च शक्तिः क्षेत्रादिमार्गगमने परमा ह्यशक्तिः
လောကီစကားနှင့် အပြောအဆို (အတင်းအဖျင်း) ကို နားထောင်ရာတွင် အကျွန်ုပ်၌ အင်အားကြီးလှ၏။ သို့သော် နာရာယဏကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ရန် အင်အားမရှိပါ။ လူတို့နောက်လိုက်၍ ပြေးလွှားရာတွင် အင်အားကြီးလှ၏။ သို့သော် သန့်ရှင်းသောလမ်း—တီर्थ (သန့်မြတ်ရာနေရာ) သို့သွားရာလမ်း—ကို လျှောက်ရန် အလွန်အမင်း မစွမ်းနိုင်ပါ။
Verse 69
वैश्यादिकेषु धनिकेषु परा च शक्तिः सद्ब्राह्मणेष्वपि न शक्तिरहो मुरारे
ဝိုင်ရှျယတို့ကဲ့သို့ ငွေကြေးချမ်းသာသူများအကြား၌ အင်အားအာဏာကြီးလှ၏။ သို့သော် သီလသမာဓိရှိသော ဘြာဟ္မဏတို့အကြား၌ပင် ထိုကဲ့သို့သော အင်အားမရှိပါ—အို မုရာရီ (ဗိဿနု) ရေ၊ အလွန်ဝမ်းနည်းဖွယ်ပါ!
Verse 70
वैवस्वतमनुर्देवं स्तुत्वा तूष्णीं बभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं विश्वामित्रोपचक्रमे
ဒေဝတော် ဝိုင်ဝသ္ဝတ မနုကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် သူသည် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထို့နောက် သူ့နောက်တစ်ဦးဖြစ်သော ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ချီးမွမ်းသီချင်းကို စတင်ရွတ်ဆိုလေ၏။
Verse 71
विश्वामित्र उवाच / न ध्याते चरणांबुजे भगवतो संध्यापि नानुष्ठिता ज्ञानद्वारकपाटपाटनपटुर्धर्मोपिनोपार्जितः / अन्तर्व्याफमलाभिघातकरणे पट्वी श्रुता ते कथा नो देव श्रवणेन पाहि भगवन्मामत्रितुल्यं सदा
ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ပြောသည်—အရှင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မေတ္တာသမาธိမပြုခဲ့၊ နေ့စဉ် သန္ဓျာဝန္ဒနာကိုလည်း မကျင့်ခဲ့။ သစ္စာဉာဏ်၏ တံခါးပိတ်တံခါးကို ဖောက်ဖွင့်နိုင်သော ဓမ္မကိုလည်း မစုဆောင်းနိုင်ခဲ့။ သို့သော် အတွင်းစိတ်ကို ဖုံးလွှမ်းသော အညစ်အကြေးကို ထိုးဖျက်နိုင်သည့် သင်၏ ပဝိသုဒ္ဓ ကထာကို ငါကြားနာခဲ့သည်။ အို ဒေဝ—ဤကြားနာခြင်းတည်းဟူသော ကုသိုလ်ဖြင့် ငါကို ကာကွယ်ပါ၊ အို ဘဂဝန်၊ အတရီမုနိကဲ့သို့ အမြဲဖြစ်စေပါ။
Verse 72
विश्वामित्रऋषिस्त्वेवं स्तुत्वा तूष्णीं बभूव ह / भृगुनारदक्षांश्च विहाय ब्रह्मपुत्रकाः
ဤသို့ပင် ရှင်ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ထိုနည်းဖြင့် ချီးမွမ်းပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ဘൃဂု၊ နာရဒ၊ ဒက္ရှတို့ကို ချန်လှပ်ထား၍ ဗြဟ္မာ၏ သားတော်များ (စိတ်မှ ပေါက်ဖွားသော ပုထုဇန) တို့လည်း ထိုအတိုင်းရှိကြ၏။
Verse 73
सप्तसंख्या वसिष्ठाद्या विश्वामित्रस्तथैव च / वैवस्वतमनुस्त्वेते परस्परसमाः स्मृताः
သူတို့ကို ခုနစ်ပါးဟု ရေတွက်ကြသည်—ဝသိဋ္ဌမှ စ၍ ဝိශ්ဝာမိတ္တရလည်း ပါဝင်ပြီး၊ ဝိုင်ဝස්ဝတ မနုလည်း ထိုအထဲတွင် ပါသည်။ ထိုသူတို့သည် အဆင့်အတန်းအားဖြင့် အပြန်အလှန် တူညီကြသည်ဟု မှတ်သားကြ၏။
Verse 74
वह्नेरप्यवरा नित्यं किञ्चिन्मित्राद्गुणाधिकाः / तदनन्तजस्तोत्रं वक्ष्ये शृणु खगेश्वर
မီးအဂ္ဂိထက် နိမ့်သူတို့ပင်လျှင် မိတ္တရထက် အချို့အတိုင်းအတာဖြင့် အမြဲတမ်း ဂုဏ်သတ္တိပိုမိုရှိကြသည်။ ယခု အနန္တမှ ပေါက်ဖွားသော စတုတ္တရကို ငါကြေညာမည်—နားထောင်ပါ၊ အို ငှက်တို့၏ အရှင်။
Because stuti becomes performative when it lacks recognition of the Lord’s svarūpa; such speech can inflate the speaker’s ego and misrepresent the divine, thereby functioning as subtle aparādha rather than reverent worship.
It teaches that nāma has intrinsic purifying power: even if one cannot compose hymns, uttering the Name first produces merit; at death, the Names are said to destroy saṃsāric sorrow and can confer liberation even when spoken once with devotion.
As a sacred tīrtha originating from the Lord’s feet, consecrated by Brahmā and revered by primordial beings; its descent becomes the foremost purifier among rivers, linking cosmology to devotional sanctity.
Inner disposition (bhāva) and desireless devotion: without niṣkāma-bhakti, even pure water, milk, fruits, flowers, and food do not yield spiritual fruit.
It shocks the listener out of sensual glamour by describing the body’s constituents (bones, bile, phlegm; nine-gated impurity) and identifying obsessive lust as māyā-driven delusion, redirecting taste toward ‘nectar’ of divine discourse.