Adhyaya 5

Verse 1

नाम चतुर्थो ऽध्यायः एतादृशे महत्तत्त्वे लक्ष्म्या सह हरिः स्वयम् / प्रविवेश महाभाग क्षोभयामास वै हरिः

«စတုတ္ထအခန်း အဆုံး»။ ထို့နောက် မဟတ္တတ္တဝ အကြီးမားသို့ ဟရီ (ဗိဿနု) ကိုယ်တိုင်သည် လက္ရှ္မီနှင့်အတူ ဝင်ရောက်တော်မူ၏၊ ကံကောင်းကြီးသူရေ။ အမှန်ပင် ဟရီသည် ထိုအရာကို လှုပ်ရှားစေ၍ လုပ်ဆောင်မှုကို စတင်စေတော်မူ၏။

Verse 2

अहन्तत्त्वमभूत्तस्माज्ज्ञानद्रव्यक्रियात्मकम् / अहङ्कारसमुत्पत्तावेकांशस्तमसि स्मृतः

ထိုမှ «အဟန္တတ္တဝ» ဟူသော ‘ငါ’ ဖြစ်ခြင်း၏ သဘောတရား ပေါ်ပေါက်လာ၍ ဉာဏ်၊ ဒြဗ္ဗ (ပစ္စည်း) နှင့် ကရိယာ (လုပ်ဆောင်မှု) သဘောတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။ အဟင်္ကာရ (အတ္တ) ပေါ်ထွန်းရာတွင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို တမစ် (အမှောင်/အင်နာရှား) နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 3

तद्दशांशाधिकरजस्तद्दशांशाधिकं प्रभो / सत्त्वमित्युच्यते सद्भिर्ह्येतदात्मा त्वहं स्मृतम्

ရဇစ်ကို တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံဖြင့် ကျော်လွန်ပြီး၊ ထပ်မံတစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံဖြင့်လည်း ကျော်လွန်သော အရာကို၊ အရှင်ရေ—ပညာရှိတို့က သတ္တဝ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုအရာပင် အတ္တမန် (အာတ္မာ) ဟူ၍ ‘သင်’ နှင့် ‘ငါ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 4

अहन्तत्त्वाभिमानी तु आदौ शेषो बभूवह / सहस्राब्दाच्च पश्चात्तौ जातौ खगहरौ द्विज

“အဟံ” တတ္တဝ (ahaṅtattva) ကို အုပ်စိုးသော အာဏာရှင်သည် အစဦး၌ Śeṣa (ရှေရှ) ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင်ကြာပြီးနောက်၊ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ထိုနှစ်ပါးသည် Garuḍa (ဂရုဍ) နှင့် Hari (ဟရီ) အဖြစ် မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 5

अहन्तत्त्वे खग ह्येषु प्रविष्टो हरिरव्ययः / क्षोभयामास भगवाल्लङ्क्ष्म्या सह हरिः स्वयम्

အို ငှက်တော် Garuḍa ရေ၊ မဖျက်မယုတ်သော Hari (အဝျယ) သည် အဟံကာရ (ahaṅkāra) တတ္တဝများအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တည်ရှိ၏။ ထို့နောက် ဘဂဝန် Hari သည် Lakṣmī (လက္ရှမီ) နှင့်အတူ ကိုယ်တိုင်ပင် ထိုအရာတို့ကို ဖန်ဆင်းရေး လှုပ်ရှားမှုဖြင့် လှုံ့ဆော်တုန်ခါစေ၏။

Verse 6

वैकारिकस्तामसश्च तैजसश्चेत्यहं त्रिधा / त्रिधा बभूव रुद्रोपि यतस्तेषां नियामकः

ငါ—ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တတ္တဝ—သည် vaikārika၊ tāmasa နှင့် taijasa ဟူ၍ သုံးမျိုးဖြစ်လာ၏။ ထို့အပြင် Rudra (ရုဒြ) လည်း သုံးမျိုးဖြစ်လာသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသုံးပါးကို ထိန်းညှိအုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

Verse 7

वैकारिकस्थितो रुद्रो वैकारिक इति स्मृतः / तामसे तु स्थितो रुद्रस्तामसो ह्यभिधीयते

vaikārika အခြေအနေ၌ တည်နေသော Rudra ကို “Vaikārika” ဟု မှတ်ယူကြ၏။ သို့ရာတွင် tāmasa အခြေအနေ၌ တည်နေသော Rudra ကို အမှန်တကယ် “Tāmasa” ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 8

तैजसे तु स्थितो रुद्रो लोके वै तैजसः स्मृतः / तैजसे तु ह्यहन्तत्त्वे लक्ष्म्या सह हरिः स्वयम्

taijasa အခြေအနေ၌ Rudra တည်ရှိပြီး၊ ထိုလောက၌ “Taijasa” ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထို့ပြင် taijasa အဟံတတ္တဝ (ahaṅtattva) အတွင်း၌ Hari ကိုယ်တိုင်သည် Lakṣmī (လက္ရှမီ) နှင့်အတူ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 9

विशित्वा क्षोभयामास तदासौ दशधा त्वभूत् / श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च

ထိုအရာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ လှုပ်ရှားစေသဖြင့်၊ ထို့နောက် တစ်ဆယ်မျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲလာသည်—နားကြား၊ မျက်မြင်၊ ထိတွေ့၊ အရသာခံ၊ အနံ့ခံ စသည့် အင်ဒြိယများ ဖြစ်သည်။

Verse 10

वाक्पाणिपादं पायुश्च उपस्थेति दश स्मृताः / वैकारिके ह्यहन्तत्त्वे प्रविश्य क्षोभयद्धरिः

စကားပြောနိုင်မှု၊ လက်များ၊ ခြေများ၊ အနောက်ပေါက် (ပာယု) နှင့် မျိုးပွားအင်္ဂါ (ဥပသ္ထ) — ဤတို့ကို အင်ဒြိယ ဆယ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဟရိသည် အဟင်ကာရ၏ ဝိုင်ကာရိက အစိတ်အပိုင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ ထိုကို လှုပ်ရှားစေကာ လုပ်ဆောင်မှုကို စတင်စေ하였다။

Verse 11

महत्तत्त्वादिमा अदाविन्द्रियाणां च देवताः / एकादशविधा आसन्क्रमेण तु खगेश्वर

အို ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍာ၊ မဟတ်တတ္တဝမှ စ၍ အစဉ်အလာအတိုင်း အင်ဒြိယတို့၏ အုပ်စိုးသည့် ဒေဝတာများသည် အစကတည်းက တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။

Verse 12

मनोभिमानि नी ह्यादौ वारुणी त्वभवत्तदा / अनन्तरं च सौपर्णी गौरोजापि तथैव च

အစဦးတွင် မနောဘိမာနီနှင့် နီ တို့သည် ထိုအခါ ဝါရုဏီ အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ထို့နောက် စောပဏီ နှင့် ထိုနည်းတူ ဂေါရောဇာ တို့လည်း ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။

Verse 13

शेषादनन्तरास्तासां दशवर्षादनंरम् / उत्पत्तिरिति विज्ञेयं क्रमेण तु खगेश्वर

အရင်ဖော်ပြခဲ့သော ကာလ၏ ကျန်ရှိသည့် အပိုင်းပြီးနောက်၊ သူတို့၏ နောက်ဆက်တွဲ ပေါ်ထွန်းမှုသည် ဆယ်နှစ်ပြီးနောက် အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု သိမြင်ရမည်၊ အို ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍာ။

Verse 14

मनोभिमानिनावन्याविन्द्रकामौ प्रजज्ञतुः / तार्क्ष्य ह्यनन्तरौ ज्ञेयौ मुक्तौ संसार एव च

မနောဘိမာနိနီမှ အခြားအတွဲတစ်တွဲ—အိန္ဒြာနှင့် ကာမ—မွေးဖွားလာ၏။ အို တာရ္ක්ෂျ (ဂရုဍာ)၊ ထို့နောက်ချက်ချင်း မွေးဖွားလာသော ထိုနှစ်ဦးကို လောကသံသရာအတွင်းရှိနေသော်လည်း မုက္ခဖြစ်ပြီးသားဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 15

ततस्त्वगात्मा ह्यभवत्सोहं कारिक ईरितः / ततः पाण्यात्मकाश्चैव जज्ञिरे पक्षिसत्तम

ထို့နောက် အရေပြား၏ တတ္တဝါ (ကိုယ်၏ အပြင်ဘက် အာရုံအင်္ဂါ) ပေါ်ပေါက်လာ၏—ဤသည်ကို “ငါသည် ထိုအရာ” ဟု ကြေညာထားသည်၊ အို ကာရိကာ။ ထို့နောက် အို ငှက်တို့၏ အမြတ်ဆုံး (ဂရုဍာ)၊ လက်တို့လည်း ကိုယ်တည်အင်္ဂါများအဖြစ် မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 16

शची रतिश्चानिरुद्धस्तथा स्वायंभुवो मनुः / बृहस्पतिस्तथा दक्ष एते पाण्यात्मकाः स्मृताः

ရှချီ၊ ရတီ၊ အနိရုဒ္ဓ၊ ဆွာယမ္ဘုဝ မနု၊ ဗြဟ္စပတိနှင့် ဒက္ရှ—ဤတို့ကို “ပါဏျာတ္မက” ဟုခေါ်သော အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သူများဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 17

दक्षस्यानन्तरं जज्ञे प्रवाहो नाम चाण्डज / स एवोक्तश्चातिंवाहो यापयत्यात्मचोदितः

ဒက္ရှနောက်တွင် ဥမှမွေးဖွားသော သတ္တဝါတစ်ဦး—ပရဝါဟ ဟုအမည်ရ—ပေါ်ထွန်းလာ၏၊ အို ချာဏ္ဍဇ။ ထိုသူကို အတိံဝါဟ ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ မိမိအတွင်းမှ လှုံ့ဆော်ချက်ကြောင့် သတ္တဝါတို့ကို သူတို့၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း ရှေ့သို့ သယ်ဆောင်ပို့ဆောင်၏။

Verse 18

हस्तादनन्तरं ज्ञेयो न तु शच्यादिवत्स्मृतः / ततोभवन्महाभाग चक्षुरिद्रियमात्मनः

လက်၏နောက်ချက်ချင်း ပေါ်ပေါက်လာမည့် အင်္ဂါကို သိမှတ်ရမည်၊ သို့သော် ရှချီတို့ကဲ့သို့ အမည်စာရင်းဖြင့် မမှတ်ယူရ။ ထို့နောက် အို မဟာဘဂ၊ ကိုယ်တည်အတ္တအတွက် မျက်စိဟူသော အင်္ဒြိယ (အာရုံအင်္ဂါ) ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 19

स्वायंभुवमनोर्भार्या शतरूपा यमस्तथा / चन्द्रसूर्यौ तु चत्त्वारश्चक्षुरिन्द्रियमानिनः

စွာယံဘူဝ မနု၏ ဇနီးသည် သတရူပါ ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ယမလည်း ရှိ၏။ လနှင့် နေ၊ ထို့ပြင် အရပ်လေးပါး၏ အုပ်ထိန်းသူလေးပါးတို့ကို မျက်စိအင်္ဒြိယ၏ အဓိပတိဒေဝတာများဟု သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 20

चन्द्रः श्रोत्राभिमानीति तथा ज्ञेयः खगेश्वर / जिह्वेन्द्रियात्मा वरुणः सूर्यस्यानन्तरोभवत्

အို ငှက်တို့၏ အရှင် (ခဂေရှဝရ)၊ လသည် နားအင်္ဒြိယကို အုပ်စိုးသော အဓိပတိဒေဝတာ ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်လော့။ နေ၏နောက်တွင် အရသာအင်္ဒြိယဖြစ်သော လျှာအတွင်း၌ တည်သော ဝရုဏသည် လာ၏။

Verse 21

वागिन्द्रियाभिमानिन्यो ह्यभवन्वरुणादनु / दक्षपत्नी प्रसूतिश्च भृगुरग्निस्तर्थव च

အမှန်တကယ်ပင်၊ ဝရုဏ၏နောက်တွင် စကားပြောအင်္ဒြိယနှင့် ဆက်နွယ်သော အဓိပတိအင်အားများ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ပြင် ဒက္ခ၏ ဇနီး ပရသူတိ၊ ထို့အတူ ဘೃဂု နှင့် အဂ္နိ တို့လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 22

तत्र वैते महात्मानो वागिन्द्रियनियामकाः / ये क्रव्यादादयश्चोक्तास्तेनन्तत्त्वनियामकाः

ထိုနေရာ၌ မဟာအတ္တမများသည် စကားနှင့် အင်္ဒြိယတို့ကို ထိန်းညှိသော အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ‘ကြဗျာဒ’ စသဖြင့် ခေါ်ဆိုထားသူတို့သည် ထို့ကြောင့်ပင် အသက်ဆုံးခါနီး အဆုံးသတ်တတ္တဝများကို ထိန်းညှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 23

साम्यत्वाच्च तथैवोक्तिर्न तु तत्त्वाभिमानितः / उपस्थमानिनो वीन्द्र बभूवुस्तदनन्तरम्

တူညီမှုကြောင့်ပင် ထိုသို့တူညီစွာ ဆိုထားခြင်းဖြစ်၍ တတ္တဝအမှန်ကို သိကြောင်း အဟံကာရဖြင့် မဟုတ်ပါ။ ထို့နောက် အို ငှက်တို့၏ အရှင်၊ လိင်အင်္ဂါကို အဟံကာရဖြင့် မာန်တက်သူတို့ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။

Verse 24

विश्वामित्रो वसिष्टोत्रिर्मरीचिः पुलहः क्रतुः / पुलस्त्योङ्गिरसश्चैव तथा वैवस्वतो मनुः

ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ အတြိ၊ မရီချိ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ပုလස්တျ၊ အင်္ဂိရသ—ထို့အပြင် ဝိုင်ဝသွဝတ မနု—တို့ကို ဤနေရာ၌ အမည်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 25

मन्वादयोनन्तसंख्या उपस्थात्मान ईरिताः / पायोश्च मानिनो वीन्द्र जज्ञिरे तदनन्तरम्

«မနုတို့နှင့် အခြား ပရဇာပတိများသည် အရေအတွက်မဆုံးနိုင်အောင် များပြား၍ မျိုးပွားအင်္ဂါမှ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်ဟု ကြေညာထား၏။ ထို့နောက် ငှက်တို့၏ အရှင် (ဂရုဍ) အို၊ မာနကြီးသူတို့သည် အနောက်ပေါက်မှ မွေးဖွားလာကြ၏»။

Verse 26

सूर्येषु द्वादशस्वेको मित्रस्तारा गुरोः प्रिया / कोणाधिपो निरृतिश्च प्रवहप्रिया

နေ၏ ပုံသဏ္ဌာန် ဆယ့်နှစ်ပါးအနက် တစ်ပါးကို မိတ္တရ ဟု ခေါ်သည်။ တာရာသည် ဂုရု (ဗృဟස්ပတိ) ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်၏။ နိရဋ္ဌိသည် မင်္ဂလာမရှိသော ထောင့်ဦးတည်ရာ၏ အရှင် ဖြစ်ပြီး၊ ပရဝဟာသည် ထိုနေရာ၌ ချစ်ခင်ခံရသူ ဖြစ်၏။

Verse 27

चत्त्वार एते पक्षीन्द्र वायुतत्त्वाभिमानिनः / घ्राणाभिमानिनः सर्वे जज्ञिरे द्विजसत्तम

ငှက်တို့၏ ဘုရင်အို၊ ဤလေးပါးသည် လေဓာတ်၏ သဘောတရားနှင့် ဆက်စပ်သူများဟု သိမှတ်ကြ၏။ သူတို့အားလုံးသည် အနံ့ခံ အာရုံကို အုပ်စိုးကြပြီး၊ အို အမြတ်ဆုံး ဒွိဇ၊ မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 28

विष्ववसेनो वायुपुत्रौ ह्यश्विनौ गणपस्तथा / वित्तपः सप्त वसव उक्तो ह्याग्निस्तथाष्टमः

ဗိශ්ဝဝသေန (ဂန္ဓဗ္ဗ)၊ လေဒေဝ ဝာယု၏ သားတော် အရှွင်နှစ်ပါး၊ ထို့အပြင် ဂဏပ၊ ဝိတ္တပ၊ နှင့် ဝသု ခုနှစ်ပါးတို့ကို ကြေညာထားပြီး—အဂ္နိကို အဋ္ဌမအဖြစ် ဆိုထားသည်။

Verse 29

सत्यानां शृणु नामानि द्रोणः प्राणो ध्रुवस्तथा / अर्के दोषस्तथा वस्कः सप्तमस्तु विभावसुः

သစ္စာရှိသူတို့၏ နာမများကို နားထောင်လော့—ဒြိုဏ၊ ပရာဏ၊ ထို့အတူ ဓြုဝ; နေမဏ္ဍလ (အရ္က) တွင် ဒိုးသ နှင့် ဝသ္က ရှိ၍၊ ခုနစ်မြောက်မှာ ဝိဘ္ဟာဝသု ဖြစ်၏။

Verse 30

दशरुद्रास्तथा ज्ञेया मूलरुद्रो भवः स्मृतः / दश रुद्रस्य नामानि शृणुष्व द्विजसत्तम

ထို့ပြင် ရုဒြာ ဆယ်ပါး ရှိကြောင်း သိလော့; မူလရုဒြာကို “ဘဝ” ဟု မှတ်သားကြ၏။ အနှစ်မြောက်ဖွားတို့အထွတ်အမြတ် (ဒွိဇသတ္တမ) ရေ၊ ရုဒြာ၏ နာမ ဆယ်ပါးကို နားထောင်လော့။

Verse 31

रैवन्तेयस्तथा भीमो वामदेवो वृषाकपिः / अजैकपादहिर्वुध्न्यो बहुरूपो महानिति

“ရိုင်ဝန္တေးယ၊ ထို့အတူ ဘီမ; ဝာမဒေဝ; ဝೃષာကပိ; အဇာ-ဧကပါဒ; အဟိရ္ဗုဓ္နျ; ဘဟုရူပ; နှင့် မဟာန်”—ဤသို့ နာမများကို ရွတ်ဆိုကြ၏။

Verse 32

दश रुद्रा इति प्रोक्ताः षडादित्याञ्छृणु द्विज / उरुक्रमस्तथा शक्रो विवस्वान्वरुणस्तथा

ဤသို့ ရုဒြာ ဆယ်ပါးကို ကြေညာပြီးပြီ။ ယခု ဒွိဇရေ၊ အာဒိတျ ဆယ်မဟုတ်၊ ခြောက်ပါးကို နားထောင်လော့—ဥရုကရမ၊ သက္ကရ၊ ဝိဝသ္ဝာန်၊ နှင့် ဝရုဏ (တို့ပါဝင်၏)။

Verse 33

पर्जन्योतिबाहुरेत उक्ताः पूर्वं द्विजोत्तम / पर्जन्यव्यतिरिक्तास्तु पञ्चैवोक्ता न संशयः

ဒွိဇောတ္တမရေ၊ ပရ္ဇန္ယ ဟုခေါ်သော မိုး၊ ဥတိ၊ ဘာဟု၊ နှင့် ရေတ ကို အရင်က ဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ။ ပရ္ဇန္ယကို ချန်လျှင် အခြား ငါးမျိုးကိုသာ သင်ကြားထားသည်—သံသယ မရှိ။

Verse 34

गङ्गासमस्तु पर्जन्य इति चोक्तः खगेश्वर / सविता ह्यर्यमा धाता पूषा त्वष्टा तथा भगः

«ဂင်္ဂါမြစ်သည် မင်္ဂလာဖြစ်ပါစေ၊ မိုးနတ် ပရဇန်ယ (Parjanya) ကို ဤသို့ ကြေညာ၏» ဟု ငှက်တို့၏ အရှင်တော်။ ထို့အတူ စဝိတೃ (Savitṛ)၊ အရျမန် (Aryaman)၊ ဓာတೃ (Dhātṛ)၊ ပူෂန် (Pūṣan)၊ တွෂ္ဋೃ (Tvaṣṭṛ) နှင့် ဘဂ (Bhaga) တို့ကိုလည်း အာဝါဟန/အသိအမှတ်ပြု၏။

Verse 35

चत्वारिंशत्तथा सप्त महतः परिकीर्तिताः / द्वावुक्ताविति विज्ञेयो प्रवहोतिवहस्तथा

ထို့ကြောင့် «မဟာ» ဟုခေါ်သော (စီးကြောင်း/ခွဲခြားမှု) ၄၇ ခုကို ကြေညာထား၏။ ထို့ပြင် ထပ်မံပြောထားသော နှစ်ခုလည်း ရှိကြောင်း သိမှတ်ရမည်—ပရဝဟ (Pravaha) နှင့် အတိဝဟ (Ativaha) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

Verse 36

तथा दशविधा ज्ञेया विश्वेदेवाः खगेश्वर / शृणु नामानि तेषां तु पुरूरवार्द्रवसंज्ञकौ

ထို့အတူ ငှက်တို့၏ အရှင်တော်၊ ဝိශ්ဝေဒေဝ (Viśvedevas) တို့ကို ဆယ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ရမည်။ ယခု သူတို့၏ အမည်များကို နားထောင်လော့—ပုရူရဝသ (Purūravas) နှင့် အာဒြဝ (Ārdrava) မှ စ၍ ဖြစ်သည်။

Verse 37

धूरिलोचनसंज्ञौ द्वौ क्रतुदक्षेतिसंज्ञकौ / द्वौ सत्यवसुसंज्ञौ च कामकालकसंज्ञकौ

ဓူရီလိုစန (Dhūriloċana) ဟူသော အမည်ရှိသူ နှစ်ပါးရှိ၏။ ထို့ပြင် ကရတု (Kratu) နှင့် ဒက္ရှ (Dakṣa) ဟူသော နှစ်ပါး၊ စတျယ (Satya) နှင့် ဝသု (Vasu) ဟူသော နှစ်ပါး၊ ထို့နောက် ကာမ (Kāma) နှင့် ကာလက (Kālaka) ဟူသော နှစ်ပါးလည်း ရှိ၏။

Verse 38

एवं दशविधा ज्ञेया विश्वेदेवाः प्रकीर्तिताः / तथा ऋभुगणश्चोक्तस्तथा च पितरस्त्रयः

ဤသို့ ဝိශ්ဝေဒေဝ (Viśvedevas) တို့ကို ဆယ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသကဲ့သို့ သိမှတ်ရမည်။ ထို့အတူ ါဘု (Ṛbhu) အဖွဲ့ကိုလည်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ပိတೃ (Pitṛs) အမျိုးအစား သုံးမျိုးကိုလည်း ဆိုထား၏။

Verse 39

द्यावा पृथिव्यौ विज्ञेयौ एते च षडशीतयः / देवाः प्रजज्ञिरे सर्वे नासिकद्रियमानिनः

ကောင်းကင် (Dyauḥ) နှင့် မြေ (Pṛthivī) ကို သိမှတ်လော့၊ ထို့ပြင် တတ္တဝါ ၈၆ ပါးကိုလည်း သိမှတ်ရမည်။ ထိုအရာတို့မှ နတ်အားလုံး ပေါ်ထွန်းလာကြပြီး—နှာခေါင်း၏ အနံ့ခံ အင်္ဒြိယကို အုပ်စိုး၍ ထိုအင်္ဒြိယနှင့် ကိုယ်ကို တူညီဟု ခံယူသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 40

आकाशस्याभिमानी तु गणपः सुदाहृतः / उभयत्राभि मानीति ज्ञेयं तत्त्वार्थवेदिभिः

အာကာသ (ākāśa) ၏ အဘိမာနီ အဟင်ကာရတရားကို «ဂဏပ» ဟု ကောင်းစွာ ခေါ်ကြသည်။ တတ္တဝါ၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို သိသူတို့သည်၊ သူသည် နှစ်ဖက်လုံး၌ “ကိုယ်ကို တူညီဟု ခံယူသူ” ဖြစ်ကြောင်း နားလည်ကြသည်။

Verse 41

विष्वक्सेनं विना सर्वे जयाद्या विष्णुपार्षदाः / अभवन्समहीनाश्च विष्वक्सेनादनन्तरम्

Viṣvaksena မရှိလျှင်၊ Jaya စသည့် ဗိṣṇု၏ ပါရိသဒ် (အမှုထမ်း) အားလုံးသည် Viṣvaksena နောက်တစ်ခဏတည်းမှာပင် မိမိတို့၏ သင့်လျော်သော အဆင့်အတန်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ဆုံးရှုံးသွားကြသည်။

Verse 42

एतेपि नासिकायाश्च अवान्तरनियामकाः / अतस्ते तत्त्वमानिभ्यो ह्यवरास्ते प्रकीर्तिताः

ဤသူတို့လည်း နှာခေါင်း၏ အတွင်းပိုင်း အုပ်ချုပ်သူ (အဝန္တရ နိယာမက) များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် တတ္တဝါဟု သတ်မှတ်ခံရသူများထက် နိမ့်ကျသူများဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 43

स्पर्शतत्त्वाभिमानी तु अपानश्चेत्युदाहृतः / रूपाभिमानी संजज्ञे व्यानो नाम महान्प्रभो

ထိတွေ့မှု၏ တတ္တဝါနှင့် အဘိမာနီဖြစ်သော အုပ်စိုးအားကို «အပာန» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ရုပ်သဏ္ဌာန်၏ တတ္တဝါနှင့် အဘိမာနမှ၊ «ဗျာန» ဟူသော မဟာပုရုသ် ပေါ်ထွန်းလာ၏၊ အို မဟာသခင်။

Verse 44

रसात्मक उदानश्च समानो गन्धनामकः / अपां नाथाश्च चत्वारो मरुतः परिकीर्तिताः

ဥဒါနသည် အရသာ (rasa) သဘောတရားဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ သမာနသည် «ဂန္ဓ» ဟူသော အမည်ဖြင့် အနံ့ကို ဆိုလိုသည်။ မရုတ် လေးပါးသည်လည်း ရေတို့၏ အရှင်များဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 45

जयाद्यनन्तरान्वक्ष्ये समुत्पन्नान्खगेश्वर / प्रधानाग्रे प्रथमजः पावकः समुदाहृतः

အို ငှက်တို့၏ အရှင် (ခဂေရှဝရ)၊ ယခုနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရာများကို ငါဖော်ပြမည်။ မူလ ပရဓာန (Pradhāna) ၏ အစဦး၌ ပထမမွေးဖွားသူကို ပာဝက (မီး) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 46

भृगोर्महर्षेः पुत्रश्च च्यवनः समुदाहृतः / बृहस्पतेश्च पुत्रस्तु उतथ्यः परिकीर्तितः

ချျဝနသည် မဟာရိရှီ ဘൃဂု၏ သားဖြစ်သည်ဟု ကြေညာထားပြီး၊ ဥတသျယသည် ဘృဟස්ပတိ (ဂုရု) ၏ သားဟု ကျော်ကြားသည်။

Verse 47

रैवतश्चाक्षुषश्चैव तथा स्वारोचिषः स्मृतः / उत्तमो ब्रह्मसावर्णी रुद्रसावर्णिरेव च

ရైవတနှင့် ချာက္ရှုသတို့ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့အတူ စွာရောချိသကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။ ထို့ပြင် (မနု) ဥတ္တမ၊ ဘြဟ္မ-သာဝဏ္ဏီ နှင့် ရုဒြ-သာဝဏ္ဏီ တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 48

देवसावर्णिसावर्णिरिन्द्रसावर्णिरेवच / तथैव दक्षसावर्णिर्धर्मभावर्णिरेव च

ထို့အတူ ဒေဝ-သာဝဏ္ဏီ နှင့် သာဝဏ္ဏီ၊ အိန္ဒြ-သာဝဏ္ဏီ လည်းရှိသည်။ ထို့ပြင် ထိုနည်းတူ ဒက္ခ-သာဝဏ္ဏီ နှင့် ဓမ္မဘာ-သာဝဏ္ဏီ တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 49

एकादशविधा ह्येवं मनवः परिकीर्तिताः / पितॄणां सप्तकं चैवेत्याद्याः संजज्ञिरे खग

ဤသို့ မနု (Manu) တို့ကို အမျိုးအစား ၁၁ မျိုးဟု ကြေညာထား၏။ ထို့အတူ ပိတೃ (Pitṛ) အဘိုးဘွားတို့၏ အုပ်စု ၇ မျိုးလည်း ရှိ၏။ ထိုမူလသတ္တဝါတို့မှ၊ အို ငှက်ကြီး ဂရုဍာ၊ ပထမမျိုးရိုးများ ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 50

तदनन्तरमुत्पन्नास्तेभ्यो नीचाः शृणु द्विज / वरुणस्य पत्नी गङ्गा पर्जन्याख्यो विभावसुः

ထို့နောက်၊ နားထောင်ပါ၊ အို ဒွိဇ (twice-born)၊ ထိုသူတို့မှ မွေးဖွားလာသော နောက်ပိုင်း (နိမ့်) သားစဉ်မြေးဆက်တို့ကို— ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) သည် ဝရုဏ (Varuṇa) ၏ ဇနီးဖြစ်လာ၍၊ ဝိဘ္ဟာဝသု (Vibhāvasu) ကို ပర్జန္ယ (Parjanya) ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 51

यमभार्या श्यामला तु ह्यनिरुद्धप्रिया विराट् / ब्रह्माण्डमानिनी सैव ह्युषानाम्ना सुशब्दिता

ယမ (Yama) ၏ ဇနီးမှာ ရှျာမလာ (Śyāmalā) ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အနိရုဒ္ဓ (Aniruddha) ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာလည်း ဖြစ်၍ ဝိရာဋ္ (Virāṭ) ဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။ စကြဝဠာဥ (brahmāṇḍa) ကို ဂုဏ်ယူမြတ်နိုးသူမသည် ဥရှာ (Uṣā) ဟူသော သာယာသော နာမဖြင့် ထင်ရှား၏။

Verse 52

रोहिणी चन्द्रभार्योक्ता सूर्यभार्या तु संज्ञका / एता गङ्गादिषटूसंख्या जज्ञिरे विनतासुत

ရောဟိဏီ (Rohiṇī) သည် စန္ဒြ (Candra) လ၏ ဇနီးဟု ဆိုကြပြီး၊ သံဇ္ဉာ (Saṃjñā) သည် စူရျ (Sūrya) နေ၏ ဇနီးဖြစ်၏။ ဂင်္ဂါမှ စ၍ ခြောက်ဦးအရေအတွက်ရှိသော ဤသူတို့သည် မွေးဖွားလာကြ၏၊ အို ဝိနတာ၏ သား (ဂရုဍာ)။

Verse 53

गङ्गाद्यनन्तरं जज्ञे स्वाहा वै मन्त्रदेवता / स्वाहानामाग्निभार्योक्ता गङ्गादिभ्योधमा श्रुता

ဂင်္ဂါနှင့် အခြားသူတို့နောက်တွင် စွာဟာ (Svāhā) မွေးဖွားလာ၏—မန်တရပူဇာ အဟုတိတို့ကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတားတည်း။ စွာဟာကို အဂ္နိ (Agni) ၏ ဇနီးဟု ဆိုကြပြီး၊ ဂင်္ဂါမှ စသောသူတို့အနက် အထူးမြတ်ဆုံးဟု ကြားရ၏။

Verse 54

स्वाहानन्तरजो ज्ञेयो ज्ञानात्मा बुधनामकः / बुधस्तु चन्द्रपुत्रो यः स्वाहाया अधमः स्मृतः

သွာဟာ (Svāhā) နောက်တစ်ဆက်တည်း မွေးဖွားလာသူမှာ ဗုဓ (Budha) ဖြစ်၍၊ သူ၏သဘာဝသည် ဉာဏ်ပညာတည်းဟူ၍ သိမှတ်ရမည်။ သို့ရာတွင် လမင်း၏သားဟု ခေါ်ကြသော ဗုဓကို သွာဟာ၏ သားသမီးတို့အနက် အငယ်ဆုံး (နောက်ဆုံးမွေး) ဟူ၍လည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

Verse 55

उषा नाम तथा जज्ञे बुधस्यानन्तरं खग / उषानामा भिमानी तु ह्यश्विभार्या प्रकीर्तिता

အို ငှက်တော် (ဂရုဍ) ရေ၊ ဗုဓနောက်တွင် ဥရှာ (Uṣā) ဟူသောသူ မွေးဖွားလာ၏။ ဥရှာကို ဘိမာနီ (Bhimānī) ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြပြီး၊ အရှွင် (Aśvins) တို့၏ ဇနီးဟူ၍ ချီးကျူးဖော်ပြထားသည်။

Verse 56

बुधाधमा सा विज्ञेया नात्र कार्या विचारणा / ततः शनैश्चरो जज्ञे पृथिव्यात्मेति विश्रुतः

သူမကို ဗုဓာဓမာ (Budhādhamā) ဟူ၍ သိမှတ်ရမည်၊ ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။ ထို့နောက် ရှနိုင်းရှ္စရ (Śanaiścara) မွေးဖွားလာ၍၊ မြေကြီး၏ အတ္တ (ဝိညာဉ်) ဟူ၍ ကျော်ကြားသည်။

Verse 57

उषाधमस्तु विज्ञेयस्ततो जज्ञेथ पुष्करः / कर्माभिमानी विज्ञेयः शनैश्चर इतीरितः

ဥရှာဓမ (Uṣādhama) ဟူသည်ကို ထိုသို့ပင် သိမှတ်ရမည်၊ ထို့နောက် ပုရှ္ကရ (Puṣkara) မွေးဖွားလာ၏။ ထို့ပြင် ရှနိုင်းရှ္စရ (Śanaiścara) ကို ကမ္မ (karma) နှင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အတူတကွ သတ်မှတ်နေသော အုပ်စိုးအင်အားဟူ၍ သိရမည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 58

तत्त्वाभिमानिनो देवानेवं सृष्ट्वा हरिः स्वयम् / प्रविवेश स देवेशस्तत्त्वेषु रमया सहा

ဤသို့ တတ္တဝ (tattva) များကို အုပ်စိုး၍ မိမိကိုယ်ကို ထိုတတ္တဝ များနှင့် သတ်မှတ်နေသော ဒေဝတော်တို့ကို ဟရီ (Hari) ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်တော်သည် ရမာ (Ramā—သရီ/လက္ရှ္မီ) နှင့်အတူ ထိုတတ္တဝ များအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တော်မူ၏။