
Yājñavalkya on the Sources of Dharma and the Saṁskāras of the Twice-Born
အာစာရခဏ္ဍ၏ သာမန်ဘဝကို ဓမ္မနှင့်ညီစွာနေထိုင်ရန် ဆက်လက်ညွှန်ကြားရာတွင် မဟေရှဝရက ဟရိအား ယာဇ္ဉဝလ္က്യက အတိတ်ကာလ၌ ဓမ္မကို မည်သို့သင်ကြားခဲ့သည်ကို ပြန်လည်ပြောကြားစေသည်။ ဟရိက မိသီလာမြို့၌ ရှင်ပညာရှိများ ယာဇ္ဉဝလ္က്യထံ ချဉ်းကပ်လာ၍ ဗိဿဏုကို အာရုံပြုသည့် သမాధိအခြေအနေမှ သင်ကြားချက်များကို လက်ခံရရှိကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ယာဇ္ဉဝလ္က്യက ဓမ္မ၏ နေရာသတ်မှတ်ချက် (အနက်ရောင်သမင် လှည့်လည်နေသည့်ဒေသ) နှင့် ဓမ္မကို ပုရာဏ၊ နျာယ၊ မီမာံသာ နှင့် ဓမ္မရှာစတြာ အထောက်အကူများနှင့် တွဲဖက်နားလည်ရမည်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ဝေဒကို အခြေခံအမြစ်အဖြစ် ထားကာ ဓမ္မရှာစတြာ အာဏာပိုင်များကို စာရင်းပြု၍ မှန်ကန်သောအကျင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ဆရာ-တပည့် အစဉ်အလာအခြေပြု မူဘောင်တည်ဆောက်သည်။ ဓမ္မကို သဘောတရားရှိသော ဒါနနှင့် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု၊ အဟിംသာ စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရပြီး အမြင့်ဆုံးဓမ္မမှာ ယောဂဖြင့် အတ္တသိမြင်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ မသေချာမှုရှိလျှင် ဝေဒ-ဓမ္မ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အစည်းအဝေး သို့မဟုတ် အတ္တကို အထူးသိမြင်သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အာဏာပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝဏ္ဏအလိုက် တာဝန်များသို့ ကူးပြောင်းကာ ဝဏ္ဏလေးပါးကို သတ်မှတ်ပြီး နှစ်ကြိမ်မွေးသူများ၏ သံစ్కာရ အစဉ်ကို မိတ်ဆက်ကာ အိမ်ထောင်ရေးပွဲများ၊ တာဝန်များနှင့် အရွယ်အဆင့်လိုက် စည်းကမ်းများကို ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် အခြေခံကို ချထားသည်။
Verse 1
द्विनवतितमो ऽध्यायः महेश्वर उवाच / याज्ञवल्क्येन यत्पूर्वं धर्मं प्रोक्तं कयं हरे ! / तन्मे काथय केशिघ्न ! यथा तत्त्वेन माधव !
အခန်း ကိုးဆယ်နှစ်။ မဟေရှ္ဝရက ပြော၏— «အို ဟရိ၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യက ရှေးကာလ၌ သင်ကြားခဲ့သော ဓမ္မသည် မည်သို့နည်း။ ကေသင်ကို သတ်သူ—အို မာဓဝ—အမှန်တရားအတိုင်း ငါ့အား ပြောပြပါ»။
Verse 2
हरिरुवाच / याज्ञवल्क्यं नमस्कृत्य मिथिलायां समास्थितम् / अपृच्छन्नॄषयो गत्वा वर्णधर्माद्यशेषतः / तेभ्यः स कथयामास विष्णुं ध्यात्वा जितेन्द्रियः
ဟရိက ပြော၏— မိထိလာမြို့၌ နေထိုင်သော ယာဇ္ဉဝလ္က്യကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ ရှင်တို့သည် သူ့ထံသို့ သွားကာ လူမှုအဆင့်အတန်းတို့၏ တာဝန်ဓမ္မနှင့် ဆက်စပ်သမျှကို အပြည့်အစုံ မေးမြန်းကြ၏။ ထို့နောက် သူသည် အာရုံများကို ထိန်းချုပ်ထားလျက် ဗိဿဏုကို သမาธိဖြင့် စိတ်တည်ကာ သူတို့အား ရှင်းလင်းဟောပြ၏။
Verse 3
याज्ञवल्क्य उवाच / यस्मिन्देशे मृगः कृष्णस्तस्मिन्धर्मान्निबोधत / पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राङ्गमिश्रिताः
ယာဇ္ဉဝလ္က്യက မိန့်တော်မူသည်—အနက်ရောင် သမင် (kṛṣṇa-mṛga) ရှိသော နိုင်ငံဒေသ၌ ဓမ္မ၏ သင်ခန်းစာများကို သိမြင်ရမည်။ ထိုဓမ္မသည် ပုရာဏ၊ နျာယ၊ မီမಾಂသာနှင့် ဓမ္မရှာස්ထရ၏ အင်္ဂများနှင့် ပေါင်းစည်းထားသော ဓမ္မဖြစ်သည်။
Verse 4
वेदाः स्थानानि विद्यानां धर्मस्य च चतुर्दश / वक्तारो धर्मशास्त्राणां मनुर्विष्णुर्यमो ऽङ्गिराः
ဝေဒများသည် ပညာရပ်အမျိုးမျိုး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မ၏ အရင်းအမြစ်များကို ဆယ့်လေးပါးဟု ဆိုကြသည်။ ဓမ္မရှာස්ထရများ၏ အာဏာရှိသော အဓိပ္ပာယ်ဖော်သူများမှာ မနု (Manu)၊ ဝိષ્ણု (Viṣṇu)၊ ယမ (Yama) နှင့် အင်္ဂိရတ် (Aṅgiras) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 5
वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः / आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्यायनबृहस्पती
ဝသಿಷ್ಠ (Vasiṣṭha)၊ ဒက္ခ (Dakṣa)၊ သံဝရ္တ (Saṃvarta)၊ ရာတာတပ (Śātātapa) နှင့် ပရာရှရ (Parāśara)၊ အာပස්တမ္ဗ (Āpastamba)၊ ဥရှနာ/ရှုကရ (Uśanā/Śukra)၊ ဗျာသ (Vyāsa)၊ ကာတျာယန (Kātyāyana) နှင့် ဗြဟ္စပတိ (Bṛhaspati)—ဤအလေးအမြတ် ရှိသော ရှင်ရသေ့နှင့် ဆရာတော်များကို အာဏာရှိသူများအဖြစ် ကိုးကားကြသည်။
Verse 6
गौतमः शङ्खलिखितो हारीतो ऽत्रिरहं तथा / एते विष्णुं समाराध्य जाता धर्मोपदेशकाः
ဂေါတမ (Gautama)၊ ရှင်ခ (Śaṅkha) နှင့် လိခိတ (Likhita)၊ ဟာရီတ (Hārīta)၊ အတြိ (Atri) နှင့် ငါလည်းပင်—ဝိષ્ણု (Viṣṇu) ကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက်—လောကကို ဓမ္မဖြင့် သင်ကြားညွှန်ပြသော ဆရာများ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 7
देशकाल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम् / पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम्
နေရာ၊ အချိန်နှင့် သင့်လျော်သော နည်းလမ်းအတိုင်း၊ ယုံကြည်သဒ္ဓာနှင့် ပြည့်စုံစွာ၊ ထိုက်တန်သော လက်ခံသူထံသို့ ပေးအပ်သော ငွေကြေးပစ္စည်း အလှူအတန်းဟူသမျှ—အကုန်လုံးသည် ဓမ္မ၏ အမှန်တကယ် လက္ခဏာဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 8
इज्याचारो दमो ऽहिंसा दानं स्वाध्यायकर्म च / अयं च परमो धर्मो यद्योगेनात्मदर्शनम्
ပူဇော်ဝတ်ပြုသည့် အကျင့်၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်မှု၊ အဟിംသာ (မထိခိုက်မပြုမှု)၊ ဒါန (လှူဒါန်းမှု) နှင့် သာသနာစာတော်များကို စွာဓျာယ (သင်ယူဖတ်ရှု) ပြုခြင်း—ဤအရာတို့လည်း ဓမ္မ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မမှာ ယောဂအားဖြင့် အတ္တမန် (အာတ್ಮ) ကို တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 9
चत्वारो वेदधर्मज्ञाः पर्षत्त्रैविद्यमेव वा / सा ब्रूते यत्स्वधर्मः स्यादेको वाध्यात्मवित्तमः
သို့မဟုတ် ဝေဒနှင့် ဓမ္မကို သိကျွမ်းသူ လေးဦး၏ စည်းဝေးပွဲ (သို့) ဝေဒသုံးပါးကို ကျွမ်းကျင်သော အဖွဲ့ကို ထားစေ။ ထိုအဖွဲ့က မိမိ၏ စွဝဓမ္မ (ကိုယ်ပိုင်တာဝန်) သည် အဘယ်နည်းဟု ကြေညာရမည်။ သို့မဟုတ် အတ္တဝိဒ္ယာ (အာဓျာတ္မ) တွင် အထူးထင်ရှားသူ တစ်ဦးတည်းကလည်း ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
Verse 10
ब्रह्मक्षात्त्रियविट्शूद्रा वर्णास्त्वाद्यास्त्रयो द्विजाः / निषेकाद्याः श्मशानान्तास्तेषां वै मन्त्रतः क्रियाः
ဝဏ္ဏ လေးပါးမှာ ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ နှင့် ရှူဒ္ရ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအထဲမှ ပထမ သုံးဝဏ္ဏသည် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဟု ခေါ်သည်။ သူတို့အတွက် သန္ဓေတည်ခြင်းမှ စ၍ သင်္ချိုင်း/မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာအဆုံး (နောက်ဆုံးကိစ္စ) ထိ သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာများကို ဝေဒမန်တရများဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည်။
Verse 11
गर्भाधानमृतौ पुंसः सवनं स्पन्दनात्पुरा / षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकर्म च
သန္ဓေတည်ရန် သင့်တော်သော အချိန်၌ ယောကျာ်းအတွက် ဂರ್ಭာဓာန (garbhādhāna) ပွဲကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် သန္ဓေသား မလှုပ်ရှားမီ စဝန (savana) ပွဲကို ပြုသည်။ ခြောက်လမြောက် သို့မဟုတ် ရှစ်လမြောက်တွင် စီမန္တ (sīmanta) ပွဲကို ပြု၍ မွေးဖွားချိန်တွင် ဇာတကမ္မ (jātakarma) ပွဲကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။
Verse 12
अहन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः / षष्ठे ऽन्नप्राशनं मासि चूडां कुर्याद्यथाकुलम्
မွေးပြီးနောက် ၁၁ ရက်မြောက်နေ့တွင် အမည်ပေးပွဲကို ပြုလုပ်ရမည်။ လေးလမြောက်တွင် ကလေးကို ပထမဆုံး အပြင်ထွက်စေ (နိෂ္က్రమ) ရမည်။ ခြောက်လမြောက်တွင် အန္နပြာရှန (အစာခဲ ပထမဆုံးကျွေးခြင်း) ကို ပြုရမည်။ ထို့ပြင် မိသားစုထုံးတမ်းအတိုင်း သင့်တော်သော လတွင် စူဍာ (ဆံပင်ဖြတ်/တုတ်ဆံ) ပွဲကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 13
एवमेनः शमं याति बीजगर्भसमुद्भवम् / तूष्ण ईमेताः क्रियाः स्त्रीणां विवाहश्च समन्त्रकः
ဤသို့ပင် မျိုးစေ့နှင့် သားအိမ်မှ ပေါက်ဖွားသော အပြစ်သည် ငြိမ်းချမ်းသွား၏။ မိန်းမတို့၏ ဤအခမ်းအနားများကို တိတ်ဆိတ်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ လက်ထပ်မင်္ဂလာလည်း သင့်လျော်သော မန္တရများဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။
It functions as a traditional marker of the land where Vedic practice is established and where Dharma teachings are culturally and ritually intelligible—signaling a normative geography for Vedic-Dharma instruction.
The text recommends either an assembly of four Veda–Dharma experts (or a council proficient in the three Vedas) to declare one’s proper duty, or, alternatively, a single person foremost in Self-knowledge to determine it.
It lists garbhādhāna (conception rite), savana/puṁsavana (before fetal stirring), sīmanta (6th or 8th month), jātakarma (at birth), nāmakaraṇa (11th day), niṣkramaṇa (4th month outing), annaprāśana (6th month first solid food), and cūḍākaraṇa (tonsure), covering conception through early childhood.