Adhyaya 58

Verse 1

नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः हरिरुवाच / वक्ष्ये प्रमाणसंस्थाने सूर्यादीनां शृणुष्व मे / योजानानां सहस्राणि भास्करस्य रथो नव

ဟရိက မိန့်တော်မူသည်—“နေတော်နှင့် အခြားကောင်းကင်သတ္တဝါတို့၏ အတိုင်းအတာနှင့် စီစဉ်ပုံကို ငါရှင်းပြမည်၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့။ နေဘုရား ဘ္ဟာစ్కရ၏ ရထားသည် ယောဇန ၉,၀၀၀ ဖြစ်သည်။”

Verse 2

ईषादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो वृषभध्वज / सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतान्यधिकानि च

နွားအလံတော်ရှင် (ရှီဝ) အို၊ ထို၏ ယုတ်တံ (īṣā-daṇḍa) သည်လည်း နှစ်ဆရှည်ပြီး၊ အတိုင်းအတာမှာ ကိုဋိ ၇ နှင့် တစ်ဝက် ဖြစ်ကာ ထို့အပြင် နိယုတများလည်း ထပ်ပါသည်။

Verse 3

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् / त्रिनाभिमति पञ्चारे षण्नेमिन्यक्षयात्मके

ထို၏ အက်ဆယ်သည် ယောဇနအတိုင်း လျားထွက်ပြီး၊ ထိုအပေါ်၌ ဘီးတစ်လုံး တင်တည်ထားသည်—အလယ်ခေါင်း သုံးခု၊ စပုတ် ငါးခု၊ အနားဝိုင်း ခြောက်ခု ပါဝင်ကာ မပျက်မယွင်းသော သဘောရှိသည်ဟု ဆို၏။

Verse 4

संवत्सरमये कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम् / चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयो ऽक्षो विवस्वतः

နှစ်ဖြစ်သော စက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ကာလစက်ဝိုင်း (Kālacakra) အပြည့်အစုံ တည်ထောင်ထားသည်။ ဗိဝස්ဝန် (နေတော်) ၏ ဒုတိယအက်ဆယ်မှာ ၄၀,၀၀၀ ဖြစ်သည်။

Verse 5

पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य वृषध्वज / अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणं तु युगार्धयोः

နွားအလံတော်ရှင် (ရှီဝ) အို၊ ထိုရထားတွင် ၅ နှင့် တစ်ဝက် အတိုင်းအတာ ထပ်တိုးရှိသည်။ အက်ဆယ်၏ အတိုင်းအတာသည် နှစ်ဖက်လုံးတူညီပြီး၊ ယုတ် (yuga) ၏ တစ်ဝက်သည် ယုတ်တံ၏ အတိုင်းအတာဖြစ်သည်။

Verse 6

ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धेन ध्रुवाधारे रथस्य वै / द्वितीये ऽक्षे तु तच्चक्रं संस्थितं मानसाचले

ရထား၏ အက်ဆယ်သည် တို၍ ယိုက်၏ အလျားတစ်ဝက်သာ ဖြစ်ကာ၊ ရထား၏ မြောက်တိုင်ကို ထောက်ထားသော အခြေ၌ တည်မြဲစွာ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဒုတိယအက်ဆယ်တွင် ထိုဘီးကို မာနသာတောင်ပေါ်၌ တည်စေထားသည်။

Verse 7

गायत्त्री सबृहत्युष्णिग्जगतीत्रिष्टुबेव च / अनुष्टुप्पङ्क्तिरित्युक्ताश्छन्दांसि हरयो रवेः

ဂါယတ္တရီ၊ ဘြဟတီ၊ ဥෂ္ဏိက်၊ ဇဂတီ၊ တြိଷ္ဌုဗ္၊ အနုଷ္ဌုဗ္ နှင့် ပင်က္တိ—ဤတို့သည် နေဘုရား ရဝိနှင့် ဆက်နွယ်သော ချန္ဒသ်မီတာများဟု ကြေညာထားပြီး၊ ထိုမီတာများသည် သူ၏ မြင်းခုနစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 8

धाता क्रतुस्थला चैव पुलस्त्यो वासुकिस्तथा / रथकृद्ग्रामणीर्हेतिस्तुम्बुरुश्चैत्रमासके

ချိုင်တြ (Caitra) လတွင် အုပ်စိုးသူများမှာ ဓာတာ၊ ကရတုသ္ထလာ၊ ပုလஸ္တျ၊ ဝါဆုကိ၊ ရထကෘတ်၊ ဂြာမဏီ၊ ဟေတိ နှင့် တုမ္ဘုရု တို့ဖြစ်ကြသည်။

Verse 9

अर्यमा पुलहश्चैव रथोजाः पुञ्जिकस्थला / प्रहेतिः कच्छनीरश्च नारदश्चैव माधवे

မာဓဝ (Mādhava/ဝိုင်သာခ) လတွင် အရျမာ၊ ပုလဟ၊ ရထောဇာ၊ ပုဉ္ဇိကသ္ထလာ၊ ပရဟေတိ၊ ကချ္ချနီရ နှင့် နာရဒ တို့ကို သတိရကာ ပူဇော်အပ်သည်။

Verse 10

मित्रो ऽत्रिस्तक्षको रक्षः पौरुषेयो ऽथ मेनका / हाहा रथस्वनश्चैव ज्येष्ठे भानो रथे स्थिताः

ဇျေဋ္ဌ (Jyeṣṭha) လတွင် မိတ္တရ၊ အတြိ၊ တက္ษက၊ ရက္ခသ၊ ပေါရုရှေယ နှင့် မေနကာ၊ ထို့အပြင် ဟာဟာ နှင့် ရထသွန တို့သည် ဘာနု (နေဘုရား) ၏ ရထား၌ တည်နေကြသည်။

Verse 11

वरुणो वसिष्ठो रम्भा सहजन्या कुहूर्बुधः / रथचित्रस्तथा शुक्रो वसन्त्याषाढसंज्ञिते /

ဝရုဏနှင့် ဝသိဋ္ဌ၊ ရမ္ဘာ၊ သဟဇနျာ၊ ကုဟူ နှင့် ဗုဓ; ထို့အတူ ရထချိတြ နှင့် သုကြ—ဤတို့သည် ဝသန္တ နှင့် အာသာဍ လတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော နာမများ ဖြစ်သည်။

Verse 12

इन्द्रो विश्वावसुः स्रोत(श्रोत्र) एलापत्रस्तथाङ्गिराः / प्रम्लोचा च नभस्येते सर्पाश्चार्के तु सन्ति वै

ဣန္ဒြ၊ ဝိශ්ဝာဝသု၊ စ္ရောတ (သို့) စ္ရောတြ၊ ဧလာပတြ နှင့် အင်္ဂိရာ; ထို့ပြင် ပရမ္လောချာ—ဤတို့သည် နဘသ လတွင် အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ပြီး၊ နောက်လ အာရ္က တွင် နာဂ (မြွေဘုရားများ) အမှန်တကယ် ရှိကြသည်။

Verse 13

विवस्वानुग्रसेनश्च भृगुरापूरणस्तथा / अनुम्लोचाशङ्खपालौ व्याघ्रो भाद्रपदे तता

ဘဓ္ရပဒ လတွင် ဝိဝස්ဝာန် နှင့် ဥဂ္ရစေန၊ ထို့အတူ ဘ္ဃု နှင့် အာပူရဏ; ထို့ပြင် အနုမ္လောချာ နှင့် သင်္ခပါလ—နှင့် ဗျာဃြ လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 14

पूषा च सुरुचिर्धाता गौतमो ऽथ धनञ्जयः / सुषेणो ऽन्यो धृताची च वसन्त्याश्वयुजे रवौ

ဝသန္တ နှင့် အာශ්ဝယုဇ လများတွင် နေမင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော အဓိက နာမများမှာ ပူရှာ၊ စုရုချိ၊ ဓာတာ၊ ဂေါတမ၊ ဓနဉ္ဇယ၊ အခြားတစ်ဦး စုရှေဏ နှင့် ဓြတാചီ တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 15

विश्वावसुर्भरद्वाजः पर्जन्यैरावतौ तदा / विश्वाची सेनजिच्चापः (पि) कार्तिके चाधिकारिणः

ထိုအချိန်တွင် ဝိශ්ဝာဝသု နှင့် ဘရဒ္ဝာဇ၊ ပရ္ဇနျယ နှင့် အဲရာဝတ တို့နှင့်အတူ; ထို့ပြင် ဝိශ්ဝာချီ၊ စေနဇိတ နှင့် ချာပ—ဤတို့သည် ကာရ္တိက လတွင် အုပ်စိုးသူ အာဏာပိုင်များ ဖြစ်သည်။

Verse 16

अंशुश्च काश्यपस्तार्क्ष्यो महापद्मस्तथोर्वशी / चित्रसेनस्तथा विद्युन्मार्गशीर्षाधिकारिणः

အံရှု၊ ကာရှျပ၊ တာရ္က္ရှျ၊ မဟာပဒ္မ နှင့် ဥရ္ဝရှီ၊ ထို့ပြင် စိတ္ရစေန နှင့် ဝိဒ္ယုတ်—ဤတို့သည် မာရ္ဂရှီရ္ෂ လ၏ အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 17

क्रतुर्भर्गस्तथोर्णायुः स्फूर्जः कर्कोटकस्तथा / अरिष्टनेमिश्चैवान्या पूर्वचित्तिवर्रात्सराः / पौषमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले

ပေါုရှ လတွင် ဤခုနှစ်ပါးသည် နေရောင်ဝိုင်းအတွင်း နေထိုင်ကြသည်—ကရတု၊ ဘရ္ဂ၊ အောဏာယု၊ စဖူရ္ဇ၊ ကရ္ကောဋက၊ အရိဋ္ဌနేమိ၊ ထို့ပြင် အခြားသူများဖြစ်သော ပူရ္ဝစိတ္တိ နှင့် ဝရ္ရာတ္ဆရ။

Verse 18

त्वष्टाथ जमदग्निश्च कम्बलो ऽथ तिलोत्तमा / ब्रह्मापेतो ऽथ ऋतजिद्धृतराष्ट्रश्च सप्तमः / माघमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले

မာဃ လတွင် တ္ဝෂ္ဋာ၊ ဇမဒဂ္နိ၊ ကမ္ဗလ၊ တိလိုတ္တမာ၊ ဘြဟ္မာပေတ၊ ဠတဇိတ၊ နှင့် ခုနှစ်မြောက်အဖြစ် ဓြတရာෂ္ဋ္ရ—ဤခုနှစ်ပါးသည် နေရောင်ဝိုင်းအတွင်း နေထိုင်ကြသည်။

Verse 19

विष्णुरश्वतरो रम्भा सूर्यवर्चाश्च सत्यजित् / विश्वामित्रस्तथा रक्षो यज्ञापेतो हि फाल्गुने

ဖာလ္ဂုန လတွင် အုပ်စိုးသူအမည်များမှာ—ဝိષ્ણု၊ အရှ္ဝတရ၊ ရမ္ဘာ၊ စူရ္ယဝရ္ချာ၊ သတ္တျဇိတ၊ ထို့ပြင် ဝိශ්ဝာမိတ္ရ; ထို့အပြင် ရက္ရှ နှင့် ယဇ္ဉာပေတ တို့ဖြစ်ကြသည်။

Verse 20

सवितुर्मण्डले ब्रह्मन्विष्णुशक्त्युपबृंहिताः / स्तुवन्ति मुनयः सूर्यं गन्धर्वैर्गोयते पुरः

အို ဘြဟ္မဏ၊ စဝိတೃ၏ နေရောင်မဏ္ဍလအတွင်း၌ ဝိષ્ણု၏ သက္တိဖြင့် အားတိုးမြှင့်ခံရသော မုနိတို့သည် နေဘုရားကို ချီးမွမ်းကြ၏; ရှေ့ဘက်တွင် ဂန္ဓဗ္ဗတို့က သီဆိုကာ ဂုဏ်တော်တင်ကြ၏။

Verse 21

नृत्यन्त्यो ऽप्सरसो यान्ति सूर्यस्यानुनिशाचराः / वहन्ति पन्नगा यक्षैः क्रियते ऽभीषुसंग्रहः

ကပြနေသော အပ္ဆရာတို့သည် ရှေ့သို့သွားကြပြီး၊ ညအချိန်သတ္တဝါတို့သည် နေမင်းနောက်လိုက်ကြ၏။ နာဂတို့ကို ယက္ခတို့က သယ်ဆောင်ကြသဖြင့်—နေမင်း၏ ရောင်ခြည်များ စုဆောင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 22

बालखिल्यास्तथैवैनं परिवार्य समासते / रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः

ထိုနည်းတူ ဘာလခိလျ မုနိတို့သည် သူ့ကို ဝိုင်းရံကာ အနီးကပ်ထိုင်၍ စောင့်ရှောက်ကြ၏။ ဆိုမ၏ ရထားမှာ ဘီးသုံးဘီးရှိပြီး၊ သူ၏ မြင်းတို့သည် မယ်လီပန်းကဲ့သို့ ဖြူစင်လှ၏။

Verse 23

वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन चरत्यसौ / वार्य (य्व) ग्रनिद्रव्यसम्भूतो रथश्चन्द्रसुतस्यच

ဘယ်ညာနှစ်ဖက်တွင် မြင်းဆယ်ကောင်ကို ချည်နှောင်ယှဉ်ထား၍ ထိုမြင်းတို့ကြောင့် သူသည် သွားလာ၏။ ထို့ပြင် လမင်း၏ သား၏ ရထားလည်း ရေဓာတ်နှင့် မွှေးကြိုင်သော ပစ္စည်းတို့မှ ဖန်ဆင်းထား၏။

Verse 24

पिशङ्गेस्तुरगैर्युक्तः सो ऽष्टाभिर्वायुवेगिभिः / सवरूथः सानुकर्षो युक्तो भूमिभवैर्हयैः

သူသည် အညိုဝါရောင် မြင်းရှစ်ကောင်—လေကဲ့သို့ မြန်ဆန်သော—တို့နှင့် ယှဉ်ထား၏။ ရထားဘောင်နှင့် ချည်ကြိုးကိရိယာတို့ ပြည့်စုံပြီး၊ မြေမှ ပေါက်ဖွားသော မြင်းတို့က ဆွဲယူကြ၏။

Verse 25

सोपासंगपताकस्तु शुक्रस्यापि रथो महान् / रथो भूमिसुतस्यापि तप्तकाञ्चनसन्निभः

ထို့ပြင် သုက္ကရ (ဗီးနပ်စ်) ၏ ရထားကြီးသည်လည်း အဆင်တန်ဆာနှင့် အလံတော်ပါရှိ၏။ ထိုနည်းတူ ဘူမိသုတ (မားစ်) ၏ ရထားလည်း ပူလောင်သော ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 26

अष्टाश्वः काञ्चनः श्रीमान् भौमस्यापि रथो महान्

ဘောမ (အင်္ဂါဂြိုဟ်) သည်လည်း ရွှေရောင်တောက်ပ၍ ဂုဏ်သရေရှိသော ရထားကြီးတစ်စီးကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး မြင်းရှစ်ကောင်က ဆွဲယူသည်။

Verse 27

पद्मरागारुणैरश्वैः संयुक्तो वह्निसंभवैः / अष्टाभिः पाण्डरैर्युक्तैर्वाजिभिः काञ्चने रथे

ရွှေရထားပေါ်တွင် မီးမှပေါက်ဖွား၍ ပဒ္မရာဂ်ကျောက်ကဲ့သို့ နီရဲသော မြင်းများကို ချိတ်ဆက်ထားပြီး၊ ထို့ပြင် ဖြူဖျော့သော မြင်းရှစ်ကောင်လည်း အတူတကွ ယှဉ်တွဲထားသည်။

Verse 28

तिष्ठंस्तिष्ठति वर्षं वै राशौराशौ बृहस्पतिः / आकाशसम्भवैरश्वैः शवलैः स्यन्दनं युतम्

ဗြဟ္စပတိ (ဂုရု) သည် ရာသီခွင်တစ်ခုစီ၌ တစ်နှစ်ပြည့် တည်နေ၏။ သူ၏ရထားကို ကောင်းကင်မှ ပေါက်ဖွားသည်ဟု ဆိုသော အရောင်စုံမြင်းများက ဆွဲယူသည်။

Verse 29

समारुह्य शनैर्याति मन्दगामी शनैश्चरः / स्वर्भानोस्तुरगा ह्यष्टौ भृङ्गाभा धूसरं रथम्

ရထားပေါ်တက်၍ နှေးကွေးစွာ သွားလာသူ ရှနိုင်းရှ္စရ (စနေ) သည် တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျား၏။ သူ၏ရထားသည် မီးခိုးမဲရောင်ဖြစ်ပြီး စွဝರ್ಭာနု၏ မြင်းရှစ်ကောင်က ပျားကဲ့သို့ မဲနက်၍ ဆွဲယူသည်။

Verse 30

सकृद्यक्तास्तु भूतेशबहन्त्यविरतं शिव / तथा केतुरथस्याश्वा अष्टौ ते वातरंहसः

တစ်ကြိမ်တည်း ချိတ်ဆက်ပြီးလျှင်၊ အို ရှီဝ၊ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ သူတို့သည် မရပ်မနား ဆောင်ရွက်၍ သယ်ဆောင်ကြ၏။ ထိုနည်းတူ အလံပါသော ကေတု၏ ရထားမြင်းရှစ်ကောင်လည်း လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်။

Verse 31

पलालधूमवर्णाभा लाक्षारसनिभारुणाः / द्वीपनद्यद्रयुदन्वन्तो भुवनानिहरेस्तनुः

ကောက်ရိုးမီးလောင်သည့် မီးခိုးရောင်ကဲ့သို့၊ လက်ခါရည်ကဲ့သို့ နီမြန်းသောအရောင်ဖြင့်—ကျွန်းများ၊ မြစ်များ၊ တောင်တန်းများ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် လောကအပေါင်းတို့သည် ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ ကိုယ်တော်တည်းဟူ၏။