Adhyaya 51

Verse 1

नाम पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / अर्थानामुचिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—ယခုမှစ၍ အထွတ်အထိပ်သော ဒါနဓမ္မကို ငါရှင်းလင်းမည်။ ထိုသည်ကား သင့်လျော်၍ ထိုက်တန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထံသို့ မိမိဥစ္စာကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်အပ်ခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 2

दानं तु कथितं तज्ज्ञैर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् / न्यायेनोपार्जयेद्वित्तं दानभोगफलं च तत्

ပညာရှိတို့က ဒါနသည် လောကီအာနန္ဒနှင့် မောက္ခဖလ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဥစ္စာကို တရားနည်းဖြင့် ရှာဖွေရမည်; ထိုအခါမှသာ ဒါနနှင့် တရားသုံးစွဲခြင်း၏ အကျိုးကို မှန်ကန်စွာ ရရှိမည်။

Verse 3

अध्यापनं याजनं च वृत्तमाहुः प्रतिग्रहम् / कुसीदं कृषिवाणिज्यं क्षत्त्रवृत्तो ऽथ वर्जयेत्

သင်ကြားပေးခြင်း၊ ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲကို ဦးဆောင်ခြင်း၊ နှင့် လက်ခံလှူဒါန်းခြင်းတို့ကို သင့်တော်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် အတိုးချေးခြင်း၊ လယ်ယာလုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရေးတို့ကို က္ଷတ္တရိယဝတ္တရှိသူသည် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 4

यद्दीयते तु पात्रेभ्यस्तद्दानं परिकीर्तितम् / नित्यं नैमित्तिकं काम्यं विमलं दानमीरितम्

ထိုက်တန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထံ ပေးအပ်သောအရာကိုသာ “ဒါန” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤသန့်ရှင်းသော ဒါနသည် သုံးမျိုးရှိသည်ဟု ဆို၏—နေ့စဉ်ပြုသော၊ အခါအလျော် (အခမ်းအနား) ပြုသော၊ နှင့် အလိုဆန္ဒအတွက် (လိုချင်သောအကျိုးရလဒ်ကို မျှော်၍) ပြုသော ဒါန ဖြစ်သည်။

Verse 5

अहन्यहनि यत्किञ्चिद्दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद्ब्राह्मणाय तु नित्यशः

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပြန်လည်အကျိုးမပေးနိုင်သူထံ ဆုလာဘ်မမျှော်ဘဲ ပေးလှူသမျှသည် အကျိုးဖလ ဖြစ်ထွန်း၏။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏာထံသို့ အမြဲတမ်း ဒါနပြုလှူသင့်၏။

Verse 6

यत्तु पापोपशान्त्यै च दीयते विदुपां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टन्दानं सद्भिरनुष्ठितम्

သို့သော် အပြစ်ကိုငြိမ်းစေခြင်းအတွက် ပညာရှိတို့၏ လက်ထဲသို့ ပေးလှူသော ဒါနကို ‘နိမိတ္တိက’ (အခါအားလျော်စွာ) ဒါနဟု ကြေညာထားပြီး သီလဝန်သူတို့က သတ်မှတ်ထားသည့် အကျင့်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत्प्रदीयते / दानं तत्काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्माचिन्तकैः

သားသမီးရခြင်း၊ အောင်မြင်ခြင်း၊ အာဏာစည်းစိမ်၊ သို့မဟုတ် ကောင်းကင်ဘုံရခြင်းအတွက် ရည်ရွယ်၍ ပေးလှူသော ဒါနကို ဓမ္မကို စဉ်းစားသုံးသပ်သော ရှင်ရသီတို့က ‘ကာမ്യ’ (ဆန္ဒမူ) ဒါနဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 8

ईश्वरप्रीणनार्थाय ब्रह्मावित्सुप्रदीयते / चेतसा सत्त्वयुक्तेन दानं तद्विमलं शिवम्

အရှင်ဘုရားကို ပီတိဖြစ်စေရန် ဘြဟ္မကို သိမြင်သူတို့ထံသို့ ရက်ရောစွာ ပေးလှူသင့်၏။ စတ္တဝါ (sattva) ဖြင့် ပြည့်ဝသော စိတ်ဖြင့် ပြုသော ဒါနသည် သန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာရှိ၏။

Verse 9

इक्षुभिः सन्ततां भुमिं यवगोधूमशालिनीम् / ददाति वेदविदुषे स न भूयो ऽभिजायते

အမြှေးအမြှား အင်္ကျူစိုက်ပျိုးထားပြီး ယဝ၊ ဂျုံနှင့် ဆန်စပါးပေါများသော မြေယာတစ်ပိုင်းကို ဝေဒကို သိမြင်သူထံ လှူဒါန်းသူသည် ထပ်မံမွေးဖွားခြင်း မရှိတော့။

Verse 10

भूमिदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति / विद्यां दत्त्वा ब्राह्मणाय ब्रह्मलोके महीयते

မြေဒါနထက် မြတ်သောဒါနသည် အတိတ်၌လည်း မရှိခဲ့၊ အနာဂတ်၌လည်း မရှိလာမည်မဟုတ်။ ဗြာဟ္မဏအား ဗိဒ္ယာကို ပေးလှူသူသည် ဗြဟ္မလောက၌ ဂုဏ်တင်ချီးမြှောက်ခံရ၏။

Verse 11

दद्यादहरहस्तास्तु श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मस्थानमवाप्नुयात्

ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် နေ့စဉ်ပင် ဗြဟ္မစာရီ (ဗေဒကျောင်းသား၊ သီလသန့်) ထံသို့ ပေးလှူသင့်၏။ အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းပြီး ဗြဟ္မ၏ အဘိုဒ်ကို ရောက်ရှိမည်။

Verse 12

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान्सप्त पञ्च च / उपोष्याभ्यर्चयेद्विद्वान्मधुना तिलसर्पिषा

ဝိုင်သာခ လပြည့်နေ့တွင် ပညာရှိသည် အစာရှောင်ပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏ တစ်ဆယ့်နှစ်ဦးကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကာ ပျားရည်၊ နှမ်းနှင့် ဂျီ (ghee) ဖြင့် ဆက်ကပ်သင့်၏။

Verse 13

गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद्वा स्वयं वदेत् / प्रीयतां धर्मराजेति यथा मनसि वर्तते

နံ့သာစသည်တို့ဖြင့် သင့်တင့်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အခြားသူအား ဖတ်ကြားစေသော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တိုင် ဖတ်ကြားသော်လည်းကောင်း၊ “ဓမ္မရာဇာ ပျော်ရွှင်ပါစေ” ဟု စိတ်နှလုံးအလိုက် ဆိုရမည်။

Verse 14

यावज्जीवं कृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति / कृष्णाजिने तिलान्कृत्वा हिरण्यमधुसर्पिषा

ဘဝတစ်လျှောက် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အားလုံးသည် ထိုခဏတည်းက ပျက်စီးသွား၏—နှမ်းစေ့များကို အနက်ရောင် သမင်အရေပြားပေါ်တွင် တင်၍ ရွှေ၊ ပျားရည်နှင့် ဂျီ (ghee) တို့နှင့်အတူ ပြုလုပ်သောအခါ။

Verse 15

ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम् / घृतान्नमुदकं चैव वैशाख्यां च विशेषतः

ဗြာဟ္မဏအား ဒါနပြုသူသည် မကောင်းမှုအကုန်လုံးကို ကျော်လွန်နိုင်၏။ အထူးသဖြင့် ဝိုင်သာခ လတွင် ဂျီ(နွားနို့ဆီ)ဖြင့် ချက်သော အစာနှင့် ရေကို ပူဇော်ဒါနပြုခြင်းဖြင့် ဖြစ်၏။

Verse 16

निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात् / द्वादश्यामर्चयेद्विष्णुमुपोष्याघप्रणाशनम्

ဓမ္မရာဇာ (ယမ) နှင့် ဗြာဟ္မဏတို့အား သင့်တော်သကဲ့သို့ အပ်နှံပူဇော်လှူဒါန်းလျှင် ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်၏။ ဒွာဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်ကာ အပြစ်ပျက်စီးစေသော ဗိဿဏုကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 17

सर्वपापविनिर्मुक्तो नरो भवति निश्चितम् / यो हि यां देवतामिच्छेत्समाराधयितुं नरः

မည်သည့်ဒေဝတাকেမဆို စိတ်ပါလက်ပါ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လိုသောသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်လာသည်ဟု သေချာတိတိ ဖြစ်၏။

Verse 18

ब्राह्मणान्पूजयेद्दत्नाद्भोजयेद्योषितः सुरान् / सन्तानकामः सततं पूजयेद्वै पुरन्दरम्

လက်ဆောင်ဒါနဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဂုဏ်ပြုကာ မိန်းမများနှင့် ဒေဝတို့ကိုလည်း အစာကျွေးရမည်။ သားသမီးလိုသူသည် အမြဲတမ်း ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 19

ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्राह्मणान्ब्रह्मनिश्चयात् / आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम्

ဗြဟ္မတေဇနှင့် ဓမ္မပညာ၏ တောက်ပမှုကို လိုသူသည် ဗြဟ္မကို ယုံကြည်ခိုင်မာစွာဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဂုဏ်ပြုရမည်။ ကျန်းမာရေးလိုသူသည် နေမင်းကို ပူဇော်ရမည်၊ ဥစ္စာလိုသူသည် မီးဒေဝ (အဂ္နိ) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 20

कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद्वै विनायकम् / भोगकामो हि शशिनं बलकामः समीरणम्

လုပ်ငန်းများ၌ အောင်မြင်မှုကို လိုလားသူသည် အမှန်တကယ် ဗိနာယက (ဂဏေရှ) ကို ပူဇော်ရမည်။ အပျော်အပါးကို လိုလားသူသည် လကို ပူဇော်ရမည်။ အင်အားကို လိုလားသူသည် စမီရဏ (ဝါယု၊ လေဘုရား) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 21

मुमुक्षुः सर्वसंसारात्प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम् / अकामः सर्वकामो वा पूजयेत्तु गदाधरम्

သံသရာလုံးဝမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို လိုလားသူ (မုမုက္ခူ) သည် ကြိုးစားအားထုတ်၍ ဟရိကို ပူဇော်ရမည်။ ဆန္ဒမရှိသူဖြစ်စေ ဆန္ဒများပြည့်ဝသူဖြစ်စေ ဂဒါဓရ (ဗိဿနု၊ ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်သူ) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 22

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

ရေကို လှူဒါန်းသူသည် စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိသည်။ အစာကို လှူဒါန်းသူသည် မပျက်စီးသော ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိသည်။ နှမ်းကို လှူဒါန်းသူသည် လိုလားသည့် သားသမီးအဆက်အနွယ်ကို ရရှိသည်။ မီးအလင်း (မီးခွက်) ကို လှူဒါန်းသူသည် အလွန်ကောင်းသော မျက်စိအမြင်ကို ရရှိသည်။

Verse 23

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

မြေကို လှူဒါန်းသူသည် အရာအားလုံးကို ရရှိသည်။ ရွှေကို လှူဒါန်းသူသည် အသက်ရှည်မှုကို ရရှိသည်။ အိမ်ကို လှူဒါန်းသူသည် အထူးကောင်းမွန်သော နေအိမ်များကို ရရှိသည်။ ငွေကို လှူဒါန်းသူသည် အလွန်မြတ်သော အလှအပကို ရရှိသည်။

Verse 24

वासोदश्चान्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुद्दः श्रियं पुष्टां गोदो ब्रध्नस्य विष्टपम्

အဝတ်အထည်ကို လှူဒါန်းသူသည် လ၏ လောက (စန္ဒြသာလောက) ကို ရရှိသည်။ မြင်းကို လှူဒါန်းသူသည် အရှွင်နှစ်ပါး၏ လောက (အရှွိသာလောက) ကို ရရှိသည်။ နွားထီးကို လှူဒါန်းသူသည် ကြွယ်ဝတိုးပွားသော သီရိ (ကောင်းချီး) ကို ရရှိသည်။ နွားကို လှူဒါန်းသူသည် ဘြဓ္န၏ ကောင်းကင်ဘုံ (ဗိଷ္ဋပ) သို့ ရောက်သည်။

Verse 25

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शावतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म शाश्वतम्

ယာဉ်နှင့် အိပ်ရာကို ပေးလှူသူဖြစ်လာ၍၊ ဇနီး၊ စည်းစိမ်နှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်းကို ရရှိသည်။ စပါးအာဟာရကို ပေးလှူသူဖြစ်ကာ၊ ရေရှည်သော သုခကို ရရှိပြီး၊ သာသနာဉာဏ်ကို ပေးလှူခြင်းအားဖြင့် အနန္တ ဘြဟ္မန်သို့ ရောက်သည်။

Verse 26

वेदवित्सु ददज्ज्ञानं स्वर्गलोके महीयते / गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते

ဝေဒကို သိသူတို့အား သာသနာဉာဏ်ကို ပေးလှူသူသည် ကောင်းကင်လောက၌ ချီးမြှောက်ခံရသည်။ နွားတို့အား မြက်စာကို ပေးလှူခြင်းဖြင့်လည်း အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 27

इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः / औषधं स्नेहमाहारं रोगिरोगप्रशान्तये

လောင်စာကို ပေးလှူခြင်းဖြင့် လူ၏ အဂ္နိ (အစာချေမီး) သန်မာတောက်ပလာသည်။ ထို့အတူ နာမကျန်းသူသည် ဆေးဝါး၊ အဆီဓာတ်ဖြည့်တင်းမှုနှင့် သင့်လျော်သော အာဟာရဖြင့် ရောဂါသက်သာစေသည်။

Verse 28

ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च / असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम्

ပေးလှူသူသည် ရောဂါကင်း၍ သုခရှိကာ အသက်ရှည်သည်။ ထို့ပြင် ဓားရွက်တော အစိပတ္တရဝန (Asipatravana) သို့ ဦးတည်သော လမ်းကြမ်းကိုလည်း ဓားသွားကဲ့သို့ မျက်နှာပြင်မောင်းနှင့်အတူ ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။

Verse 29

तीक्ष्णा तपं च तरतिच्छत्रोपानत्प्रदो नरः / यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे

တင်းကျပ်သော တပသ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ထီးနှင့် ဖိနပ်ကို ပေးလှူသူသည် ကြမ်းတမ်းသော လမ်းကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။ လောက၌ အလိုအပ်ဆုံးအရာနှင့် အိမ်တွင် သူချစ်မြတ်နိုးသမျှတို့ကိုလည်း ထိုကုသိုလ်ဖြင့် ရရှိစေသည်။

Verse 30

तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता / अयेन विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः

မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်ကို လိုလားသူသည် သင့်လျော်သော ဂုဏ်သတ္တိရှိသူထံသို့ ဒါနကို ပေးလှူရမည်။ အထူးသဖြင့် အယန၊ ဗိသုဝနှင့် လ–နေ ကြတ်ချိန်တို့၌ ပေးလှူခြင်းသည် မြတ်၏။

Verse 31

संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम् / प्रयागादिषु तीर्थेषु गयायां च विशेषतः

သင်္ကရာန္တိ စသည့် အချိန်များတွင် ပေးလှူသော ဒါနသည် မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်ဖြစ်၏။ ပရယာဂ စသည့် တီရ္ထများတွင် ပေးလှူလျှင်လည်း အထူးကောင်းပြီး၊ အထူးအထူးသဖြင့် ဂယာ၌ ဖြစ်၏။

Verse 32

दानधर्मात्परो धर्मो भूतानां नहे विद्यते / स्वर्गायुर्भूतिकामेन दानं पापोपशान्तये

သတ္တဝါတို့အတွက် ဒါနဓမ္မထက် မြင့်သော ဓမ္မ မရှိ။ ကောင်းကင်ဘုံ၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် စည်းစိမ်ကို လိုလားသူအတွက် အပြစ်ကို သက်သာစေရန် ဒါနကို ပြုရသည်။

Verse 33

दीयमानं तु यो मोहाद्गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेन्नरः

သို့သော် မောဟကြောင့် နွား၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သန့်ရှင်းသော မီးနှင့် ဒေဝတားတို့ထံ ပေးလှူနေသော ဒါနကို တားဆီးသူ အပြစ်သားသည် တိရစ္ဆာန်ယောနိသို့ ကျရောက်ရ၏။

Verse 34

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्रह्महा स तु गर्हितः

သို့သော် ဒုర్భိက္ခကာလ၌ အစာအဟာရနှင့် လိုအပ်သည့်အရာများကို မပေးသူသည်—ဗြာဟ္မဏတို့ သေဆုံးနေချိန်တွင်—ဗြဟ္မဏဟာ (ဗြာဟ္မဏသတ်သူ) ဟု သတ်မှတ်ကာ ရှုတ်ချခံရ၏။