Adhyaya 220
Sapiṇḍīkaraṇa-Śrāddha Vidhi (One-Year Concluding Rite)
ရှရဒ္ဓ-ဝိဓိကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင် ဘြဟ္မာသည် တစ်နှစ်ပြည့်အဆုံး စပိဏ္ဍီကရဏ-ရှရဒ္ဓကို သတ်မှတ်၍ ကွယ်လွန်သူ၏ Pitṛ-loka သို့ ကူးပြောင်းမှုကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နေ့လယ်ပိုင်းအချိန်ကို ချမှတ်ကာ ဖခင်ဘက်မျိုးရိုးကို ကိုယ်စားပြုသော ဘြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်သည့်အစီအစဉ်၊ ထိုင်ခုံစီမံမှုနှင့် ဒေဝတားများကို အာဝါဟနာပြုခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ kuśa နှင့် အဖုံးများဖြင့် ဘိုးဘွားအိုး ၃ လုံးကို ပြင်ဆင်၍ acchidra သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် အိုးများကို အစဉ်လိုက်ဖွင့်ကာ စည်းလုံးမန်တရများကို ရွတ်ဆိုပြီး အဘိုးနှင့် အဘိုးကြီး၏ ရေ/အနှစ်ကို ဖခင်၏ Pitṛ-အိုးထဲသို့ ပေါင်းစည်းကာ စပိဏ္ဍ ဆက်စပ်မှုကို တည်ဆောက်သည်။ arghya, apośāna, vikirana၊ ကျေနပ်မှုမေးမြန်းခြင်း၊ preta ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဖခင်ထံ piṇḍa ပူဇော်ခြင်း၊ piṇḍa များကို ခွဲဝေ၍ ဘိုးဘွားအိုးများထဲ ထားခြင်းနှင့် piṇḍa-cālana ကို ဆက်လုပ်သည်။ နောက်ဆုံး anujñā၊ တောင်ဘက်သို့ ရေစီးချခြင်း၊ dakṣiṇā၊ ကောင်းချီးပေးခြင်း၊ visarjana နှင့် တရားဝင်ပယ်ဖျက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ ရှရဒ္ဓ၏ အဆုံးစွန်အတ္တသဘောသည် ဗိṣṇုနှင့် တစ်သားတည်းဟု ကြေညာသည်။
Shlokas
Verse 1
ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / सपिण्डीकरणं वक्ष्ये पूर्णे ऽब्दे तत्क्षये ऽहनि / कृतं सम्यग्यथाकाले प्रेतादेः पितृलोकदम्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– 'Sapiṇḍīkaraṇa ကျင့်စဉ်ကို ငါရှင်းပြမည်။ တစ်နှစ်ပြည့်သောအခါ၊ ထိုပြီးဆုံးသောနေ့တွင်၊ ၎င်းကို မှန်ကန်စွာနှင့် အချိန်ကိုက် ပြုလုပ်ပါက၊ ကွယ်လွန်သူ (preta) အား ဘိုးဘေးများ (Pitṛs) ၏ ဘုံသို့ ရောက်ရှိစေသည်။'
Verse 2
सपिण्डीकरणं कुर्यादपराह्ने तु पूर्ववत् / पितामहादिब्राह्मणनिमन्त्रणम् / ॐ पुरूरवार्द्रवसंज्ञकेभ्यो देवेभ्य एतदासनं नमः / वामपार्श्वे चासनदानम् / आवाहनम् / ततः पितामहप्रपितामहवृद्धप्रपितामहानां सपत्नीकानां श्राद्धमहं करिष्ये इत्यनुज्ञाग्रहणं-पात्रत्रयकरणं-पात्रोपरि कुशं दत्त्वा पात्रान्तरेण पिधाय अच्छिद्रावधारणान्तं परिसमाप्य तथैव पितुरपि सपत्नीकस्य प्रेतपदान्तनाम्ना श्राद्धकरणानुज्ञापनं देवपात्राच्छिद्रावधारणम्
ရှေးယခင်က ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း နေ့လည်ခင်းတွင် Sapiṇḍīkaraṇa (ဘိုးဘေးကန်တော့ပွဲ) ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ အဘိုးနှင့် အခြားသော ဘိုးဘေးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပုဏ္ဏားများကို ဖိတ်ကြားသင့်သည်။ (နတ်မင်းကြီးများအား နေရာထိုင်ခင်း ပေးသနားတော်မူလျက် ဤသို့ ရွတ်ဆိုပါ) "ဥုံ - ရှိခိုးပါ၏၊ ဤနေရာသည် Purūrava နှင့် Ārdrava ဟုခေါ်သော နတ်မင်းကြီးများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။" ထို့နောက် ဘယ်ဘက်တွင် နေရာပေး၍ နတ်မင်းကြီးများကို ပင့်ဖိတ်ရမည်။
Verse 3
तत्परिसमाप्य पितामहप्रपितामहवृद्धप्रपितामहक्रमेण पात्राणां मनाक् चालनम् / उद्धाटनं कृत्वा--ॐ ये समानाः समनसः पितरो यमराज्ये / तेषां लोकः स्वधा नमो यज्ञो देवेषु कल्पताम् / ॐ ये समानाः समनसो जीवा जीवेषु मामकाः / तेषां श्रीर्मयि कल्पतामस्मिन् लोके शतं समाः / एतन्मन्त्रद्वयेन पितृपात्रोदकं पितामहप्रपितामहपात्रे वृद्धप्रपितामहपात्रं परित्यज्य पितामहप्रपितामहयोरुदकं पवित्रञ्च पितृपात्रे क्षिपेत्
ထိုကိစ္စပြီးသောအခါ အဘိုး၊ အဘေးနှင့် ဘိုးဘေးအစဉ်အဆက်တို့အတွက် ရည်စူးထားသော ခွက်များကို အနည်းငယ်ရွှေ့ပြီး ဖွင့်ရမည်။ ထို့နောက် ဤသို့ ရွတ်ဆိုရမည် - "ဥုံ - ယမမင်း၏ တိုင်းနိုင်ငံ၌ တူညီသော စိတ်သဘောထားရှိကြသော ဘိုးဘေးတို့၊ သူတို့၏ ဘုံဗိမာန် တည်မြဲပါစေသတည်း။ Svadhā (ပူဇော်သက္ကာရ) ဖြစ်ပါစေသတည်း။ နတ်တို့အလယ်၌ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း ပြီးပြည့်စုံပါစေသတည်း။"
Verse 4
ततः पितृब्राह्मणहस्ते पात्रस्थपवित्रदानम् / पात्रस्थपुष्पेण शिरसः करपादार्चनं ब्राह्मणहस्ते ऽन्य जलदानं--हस्ताभ्यां पात्रमुत्थाप्य ॐ या दिव्येति पठित्वा ॐ अमुकगोत्र मत्पितामह अमुकदेवशर्मन् सपत्नीक एष ते अर्घ्यः स्वधा / पितृपात्रेणैव पितामहब्राह्मणहस्ते स्तोकमर्घ्योदकं सपवित्रङ्गृहीत्वास्तोकमुदकं पिण्डसेचनार्थं पात्रान्तरेण पिधाय पितृब्राह्मणवामपार्श्व दक्षिणाग्रकुशोपरि पितृभ्यः स्तानमसीति अधोमुखपात्रस्थपनम्
ထို့နောက် ဘိုးဘေးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပုဏ္ဏား၏ လက်ထဲသို့ ခွက်ပေါ်တွင် တင်ထားသော pavitra (သန့်ရှင်းသော မြက်လက်စွပ်) ကို ထည့်ရမည်။ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ခွက်ကို မတင်ပြီး "Oṃ yā divyā..." ဟု ရွတ်ဆိုလျက် ဤသို့ ပြောရမည် - "ဥုံ - ဤမည်သော အမျိုးအနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော၊ ဤမည်သော အမည်ရှိသော၊ ဇနီးနှင့်တကွသော အကျွန်ုပ်၏ အဘိုး - ဤ arghya (ရေစင်) သည် သင့်အတွက် ဖြစ်ပါသည်၊ Svadhā ဖြစ်ပါစေ။"
Verse 5
पितामहप्रपितामहवृद्धप्रपितामहेभ्यो गन्धादिदानमग्नौकरणम् / अवशिष्टान्नं प्रपितामहादिपात्रे क्षिपेत् / पितामहपात्राभिमन्त्रणपर्यन्तक्रमेण समाप्यापि ब्राह्मणपात्राभिमन्त्रणम् / अङ्गुष्ठनिवेशनं तिलविकरणं कृत्वा अमुकगोत्र एतत्ते अन्नं सघृतं सपानीयं सव्यञ्जनं प्रतिषिद्धवर्जितं ये चात्र त्वा मनुयाश्च त्वामनु तस्मै ते स्वधा इति
အဘိုး၊ အဘေးနှင့် ဘိုးဘေးအစဉ်အဆက်တို့အတွက် ရနံ့သာများကို ပူဇော်ပြီး မီးထဲသို့ ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ ကျန်ရှိသော အစားအစာများကို အဘေးနှင့် အခြားသော ဘိုးဘေးများအတွက် ရည်စူးထားသော ခွက်များထဲသို့ ထည့်ရမည်။ အဘိုး၏ ခွက်အထိ အစဉ်အတိုင်း ခွက်များကို သန့်စင်ပူဇော်ပြီးနောက် ပုဏ္ဏား၏ ခွက်ကိုလည်း သန့်စင်ပူဇော်ရမည်။
Verse 6
ततो देवप्रभृतिभ्य अपोशानं दद्यात् / अतिथिप्राप्तौ अतिधिश्राद्धं कुर्यात् / अस्मिन्नवसरे विकिरणम् / पितामाहदौ प्रश्रं कृत्वा पितृब्राह्मणम् ॐ स्वदितं भवद्भिरिति प्रश्रः / ॐ अमुकगोत्र मत्पितः अमुकशर्मन् सपत्नीक एष ते पिण्डो ये चात्रत्वामनुयाश्च त्वामनु तस्मै स्वधेति पिण्डपात्रमच्छिद्रमस्तु / ततः सङ्कल्प सिद्धिवाचनं समाप्य पिण्डं द्विधा कृत्वा ये समानाः सुमनस इति मन्त्रद्वयं पठित्वा पितामहवृद्धप्रपितामहपात्रेषु क्षिपेत् / पिण्डेषु गन्धादिकं दत्त्वा पिण्डचालनम् / अतिथिब्राह्मणे स्वदितादिप्रश्रः / ब्राह्मणानामाचमनम् / भुक्तिक्रमेण ताम्बूलदानम् / सुप्रोक्षितमस्तु शिवा आपः सन्तु--वृद्धप्रपितामहक्रमेण ब्राह्मणहस्ते जलदानम् / गोत्रस्याक्षय्यमस्तु पितृब्राह्मणहस्ते उपतिष्टतामिति सतिजलदानम्
ထို့နောက် နတ်မင်းကြီးများမှ စတင်၍ ရေအလှူ (apośāna) ကို ပေးရမည်။ ဧည့်သည်ရောက်လာပါက 'ဧည့်သည်ဝတ်' (atithi-śrāddha) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဤအချိန်တွင် ကြဲဖြန့်ပူဇော်ခြင်း (vikiraṇa) ကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။ အဘိုးမှစ၍ တရားဝင် မေးမြန်းခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဘိုးဘေးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပုဏ္ဏားအား "ဥုံ - သင် စိတ်တိုင်းကျ စားသောက်ပြီးပါပြီလော" ဟု မေးမြန်းရမည်။
Verse 7
अघोराः पितरः सन्तु अस्त्वित्युक्ते स्वधां वाचयिण्य इति पितामाहदिब्राह्मणानुज्ञापनम्
«ပိတೃတို့သည် ကြောက်လန့်မှုကင်းစင်ကြပါစေ (အဃောရာḥ)၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါစေ» ဟုဆိုပြီးနောက် «စွဓာ (svadhā)» ဟူသောဝေါဟာရကို ထုတ်ဆိုစေပါရန် တိုက်တွန်းရမည်။ ဤသည်မှာ ပိတామဟာ (အကြီးဆုံး) မှစ၍ ဘြာဟ္မဏများထံမှ အခွင့်ပြုချက် (anujñā) ကို တရားဝင်တောင်းခံခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 8
ॐ वाच्यतां इत्युक्ते ॐ पितामहादिभ्यः स्वधोच्यताम् / अस्तु स्वधेत्युक्ते पितृब्राह्मण पितृभ्यः स्वधोच्यतामिति / अस्तु स्वधेत्युक्ते ॐ ऊर्जं वहन्तीरिति दक्षिणाभिमुखवारिधारात्यागः / ॐ विश्वेदेवा अस्मिन् यज्ञे प्रीयन्तामिति देवब्राह्मणहस्ते ॐ यवोदकदानम् / ॐ देवताभ्य इति त्रिर्जपः
«အိုံ ကို ထုတ်ဆိုပါစေ» ဟုဆိုလျှင် «ပိတாமဟာနှင့် အခြားပိတೃတို့အတွက် စွဓာ (svadhā) ကို ထုတ်ဆိုပါစေ» ဟုဆိုရမည်။ «အဖြစ်ပါစေ—စွဓာ» ဟုဆိုလျှင် «ပိတೃများနှင့် ပိတೃကိစ္စနှင့် ဆက်နွယ်သော ဘြာဟ္မဏများအတွက် စွဓာကို ထုတ်ဆိုပါစေ» ဟုပြန်ဆိုရမည်။ ထပ်မံ၍ «အဖြစ်ပါစေ—စွဓာ» ဟုဆိုလျှင် «oṃ ūrjaṃ vahantīḥ» ကို ရွတ်ဆိုကာ တောင်ဘက်မျက်နှာမူ၍ ရေစီးတစ်ကြောင်း လောင်းချရမည်။ «ဤယဇ్ఞ၌ ဝိශ්ဝေဒေဝတို့ ပျော်ရွှင်ကြပါစေ» ဟုဆိုပြီး ဒေဝ-ဘြာဟ္မဏ၏ လက်ထဲသို့ ယဝ-ဥဒက (မုယောနှင့်ရေ) ကို ပေးရမည်။ ထို့နောက် «oṃ devatābhyaḥ» ဖြင့် သုံးကြိမ် ဂျပ်ရမည်။
Verse 9
पिण्डपात्राणि चालयित्वा आचम्य पितामहादिभ्यो दक्षिणां दत्त्वा ततः पितृ ब्राह्मणाय आशिषो मे प्रदीयन्तामित्याशीः प्रार्थनम् / प्रतिगृह्यतामित्युक्ते दातारो नो ऽभिवर्धन्तामिति पात्रमुत्तानं कृत्वा वाजे वाजेदृविसर्जनम् / अभिरण्यतामिति पितृब्राह्मणविसर्जनम्
ပိဏ္ဍပါသော အိုးခွက်များကို နူးညံ့စွာ လှုပ်ရွှေ့ပြီး အာစမန (သန့်စင်ရန် ရေစုပ်သောက်ခြင်း) ပြုရမည်။ ထို့နောက် ပိတாமဟာမှစ၍ ပိတೃတို့အား ဒက္ခိဏာ ပေးပြီး၊ ပိတೃ-ဘြာဟ္မဏထံ «ကျွန်ုပ်အား အာသီသ် ပေးပါစေ» ဟု ကောင်းချီးတောင်းရမည်။ «လက်ခံပါစေ» ဟုဆိုလျှင် အလှူရှင်က «ကျွန်ုပ်တို့၏ အလှူရှင်များ တိုးပွားကြပါစေ» ဟုပြန်ဆိုကာ၊ အိုးကို မျက်နှာပြင်အပေါ်ဘက်သို့ လှန်၍ «vāje vāje» မန္တရဖြင့် နိဂုံးချုပ် လွှတ်ခြင်း (visarjana) ကို ပြုရမည်။ ထို့နောက် «abhiraṇyatām» ဟူသောစကားဖြင့် ပိတೃ-ဘြာဟ္မဏကို တရားဝင် ပြန်လွှတ်ရမည်။
Verse 10
सपिण्डीकरणश्राद्धं व्यासप्रोक्तं मया तव / श्राद्धं विष्णुः श्राद्धकर्ता फलं श्राद्धादिकं हरिः
ဗျာသက ကြေညာထားသကဲ့သို့ စပိဏ္ဍီကရဏ-ရှရဒ္ဓ (sapiṇḍīkaraṇa śrāddha) ကို သင့်အား ငါ သင်ကြားပြီးပြီ။ အမှန်အားဖြင့် ရှရဒ္ဓသည် ဗိဿဏု ဖြစ်၏; ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်သူလည်း ဗိဿဏု ဖြစ်၏; ရှရဒ္ဓနှင့် ဆက်စပ်သော အကျိုးဖလအားလုံး၏ အဆုံးသတ်သည် ဟရိ တစ်ပါးတည်း ဖြစ်၏။
Frequently Asked Questions
After affirming fulfillment of the saṅkalpa, the chapter directs the piṇḍa to be divided and, with the ‘ye samānāḥ sumanasaḥ’ mantra-pair, placed into specific ancestor vessels in sequence. This functions as the ritual mechanism of integration—redistributing the offering so the departed is ritually aligned within the established ancestral chain.
Anujñā is the formal request for permission/assent from the brāhmaṇas representing the Pitṛs, culminating in prompting ‘svadhā.’ In śrāddha grammar, this assent seals the offering’s acceptance and marks the transition from offering-actions to concluding rites such as south-facing water-stream, dakṣiṇā, blessings, and visarjana.