Adhyaya 216
Vaiśvadeva-Homa: Establishing Vaiśvānara, Sending Away Impurity, and the Svāhā Recipient-List
နေ့စဉ်အကျင့်အာစာရအခြေပြု သင်ကြားချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင် ဘြဟ္မာသည် Vaiśvadeva ပူဇော်မှု၏ အဓိကလက္ခဏာများကို ရှင်းလင်းသည်။ အကျင့်ပြုသူသည် သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိ၍ သန့်စင်ရန် ရေဖြန်းကာ မန္တရများကို ရွတ်ဆိုသည်။ ထိုမန္တရများသည် (က) “အညစ်အကြေး၏ စီးကြောင်း” ကို ယမ (Yama) ၏ လောကသို့ ပို့လွှတ်ခြင်းနှင့် (ခ) Jātavedas/Vaiśvānara ကို ဒေဝတို့ထံ အဟုတိများကို သိမြင်ကာ သယ်ဆောင်ပေးသော မီးအဖြစ် ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ Vaiśvānara ကို သန့်စင်ပေးသူ၊ araṇi မှ ထွက်ပေါ်လာသော မီးအဖြစ် သုံးချိန်သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်များတွင် နိုးထစေကြသည်။ ထို့နောက် svāhā အဟုတိများကို အဆင့်လိုက် လက်ခံသူများထံ ပူဇော်သည်—Prajāpati မှ Viśvedevas ထိ၊ ဘြဟ္မာ၊ ရေများ၊ ဆေးပင်နှင့် တောအုပ်အရှင်များ၊ Graha အင်အားများ၊ နှင့် အုပ်စိုးဒေဝတော်များပါသော ဒေဝများထံ။ ထို့ပြင် အိန္ဒြ (Indra) ၏ အထောက်အကူများ၊ ယမနှင့် သူ၏ သံတမန်များ၊ နေ့ခင်းလှုပ်ရှားသတ္တဝါများ၊ မြေကြီးနှင့် ဆက်နွယ်သော Pitṛ များထံ ဆက်လက်ပူဇော်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် လမ်းလွဲလျှောက်သူ၊ ဆင်းရဲသူ၊ အန္တရာယ်ပြုသတ္တဝါများအတွက်ပါ အာဟာရနှင့် ကောင်းကျိုးရစေရန် အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို သီးသန့်အပ်နှံကာ Puṣṭipati ထံ အာဟာရပေးစေကြောင်း ဆုတောင်းပြီး၊ အောက်တန်းလောကများနှင့် ကျီးကန်းများထိပါ ချဲ့ထွင်ကာ နောက်လာမည့် သာယာစေခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ဓမ္မ၏ အကျယ်ပြန့်သော လောဂစ်ကို ခင်းကျင်းပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
नाम पञ्जदशोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / वैश्वदेवं प्रवक्ष्यामि होमलक्षणमुत्तमम् / प्रज्वाल्य चाग्निं पर्युक्ष्य-ॐ क्रष्यादमग्निं प्रहिणोमि दूरं यमराज्यं गच्छतु रिप्रवाहः / इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानत् / ॐ पावक वैश्वानर इदमासनं अरणीगर्भसंस्कृततेजोरूप महाब्रह्मन् मुहूर्तास्त्रिषु वैश्वानरं प्रतिबोधयामि / ॐ वैश्वानरे न उभयं आप्रयातु परावतः अग्निर्न स्वद्युतीरूपपृष्ठो दिवि पृष्ठो ऽश्वि पृथिव्यां पृष्ठा विवेवा ओषधीचाविवेश वैश्वानरः सहसा पृष्ठो ऽग्निः नमो दिव्य स षष्ठां नक्तम्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည် - 'ငါသည် ဗိဿဝဒေဝ (မီးပူဇော်ခြင်း) ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နည်းလမ်းနှင့် လက္ခဏာများကို ရှင်းပြမည်။ မြင့်မြတ်သော မီးကို မွှေး၍ (သန့်စင်သော ရေဖြင့်) ပက်ဖြန်းပြီးနောက် ရွတ်ဆိုရမည်မှာ - အုံ၊ ဤမီးကို ငါ ဝေးရာသို့ ပို့လိုက်၏။ မသန့်ရှင်းသော အလျဉ်သည် ယမမင်း၏ တိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားပါစေ။ သို့သော် ဤအခြားသော ဇာတဝေဒ (မီးနတ်) သည် ဤနေရာ၌ တည်ရှိ၍ နတ်တို့ထံ ပူဇော်သက္ကာကို ပို့ဆောင်ပါစေ။'
Verse 2
ॐ प्रजापतये स्वाहा / ॐ सोमाय स्वाहा / ॐ बृहस्पतये स्वाहा / ॐ अग्निषोमाभ्यां स्वाहा / ॐ इन्द्राग्निभ्यां स्वाहा / ॐ द्यावापृथिवीभ्यां स्वाहा / ॐ इन्द्राय स्वाहा / ॐ विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहा / ॐ ब्रह्मणे स्वाहा / ॐ अद्भ्यः स्वाहा / ॐ ओषधिवनस्पतिभ्यः स्वाहा / ॐ ग्रह्याय स्वाहा / ॐ देवदेवताभ्यः स्वाहा / ॐ इन्द्राय स्वाहा / ॐ इन्द्रपुरुषेभ्यः स्वाहा / ॐ यमाय स्वाहा / ॐ यमपुरुषाय स्वाहा / ॐ सर्वेभ्यो भूतेभ्यो दिवाचारिभ्यः स्वाहा / ॐ वसुधापितृभ्यः स्वाहा / ॐ ये भूता प्रचरन्ति दीनाच निमिहन्तो भुवनस्य मध्ये / तेभ्यो बलिं पुष्टिकामो ददामि मयि पुष्टिं पुष्टिपतिर्ददातु / ॐ आचाण्डालपतिर्ददातु आचाण्डालपतितवायसेभ्यः
ပရာဇာပတိ၊ သောမ၊ ဗြိဟဿပတိ၊ အဂ္ဂနိနှင့် သောမ၊ ဣန္ဒြာနှင့် အဂ္ဂနိ... တို့အား 'သွာဟာ' ဖြင့် ပူဇော်သက္ကာပြု၏။ လောကအလယ်၌ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်၍ (သူတစ်ပါးကို) ညှဉ်းဆဲလျက် လှည့်လည်သွားလာသော သတ္တဝါတို့အား အာဟာရနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို အလိုရှိ၍ ဤပူဇော်သက္ကာကို ပေးလှူပါ၏။ ပုသ္တိပတိ (အာဟာရကို ပေးသနားသော အရှင်) သည် ကျွန်ုပ်အား အာဟာရကို ပေးသနားတော်မူပါ။
Frequently Asked Questions
Jātavedas is invoked as the ‘knower’ fire who remains established to convey offerings to the Devas, while Vaiśvānara is praised as the purifier and cosmic fire present in plants and herbs. Together they express Agni’s dual function: sustaining the sacrificial link upward while purifying and stabilizing life within the world.
By acknowledging Yama’s jurisdiction over impurity, death, and moral accounting, the rite ritually ‘routes’ polluting forces away from the household and pacifies liminal agencies. This is not worship of impurity but a controlled, dharmic accommodation of cosmic administration so the sacrifice remains unobstructed.
The text explicitly notes Agni’s presence in plants and herbs, implying an ecology of sacrifice: life-supporting elements are honored as divine supports of nourishment. Offering to Waters, herbs, and forest-lords integrates bodily sustenance, medicine, and environment into the daily sacred economy of the home.