Shloka 3
Chandas-Lakṣaṇa: Upacitraka, Vegavatī, Bhadravirāṭ, Viparītākhyānaka, Vaitālīya
Aparavaktra
विषमे वेगवती सा गः समे भौ भो गगौ गणाः / पादे ऽसमे तजौ रो गः समे मसौ जगौ गरुः / भवेद्भद्रविराट् केतुमती तु विषमे सजौ
viṣame vegavatī sā gaḥ same bhau bho gagau gaṇāḥ / pāde 'same tajau ro gaḥ same masau jagau garuḥ / bhavedbhadravirāṭ ketumatī tu viṣame sajau
မညီသော ပဒတွင် «Vegavatī» ဟု ခေါ်သော ပုံစံသည် «sā» နှင့် «gaḥ» ဂဏများ ပါသည်။ ညီသော ပဒတွင် «bhau», «bho», «gagau» စသော ဂဏများ ပါဝင်သည်။ ပဒ မညီလျှင် «tajau ro gaḥ» ဖြစ်ပြီး၊ ပဒ ညီလျှင် «masau jagau garuḥ» ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် «Bhadravirāṭ» မီတာ ဖြစ်လာပြီး၊ မညီသော ပဒတွင် «sajau» ဂဏဖြင့် «Ketumatī» ဟု ခေါ်သည်။
Sūta/Narrator (prosodic instruction section; chandas-lakṣaṇa style)
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
Related Themes: Garuda Purana 1.210 (metre-names: Vegavatī, Bhadravirāṭ, Ketumatī; odd/even pāda gaṇa prescriptions); Pingala/Chandas literature parallels for gaṇa-based metre identification (nomenclature may vary by tradition)
FAQs
This verse functions as a prosodic key: it teaches how to identify a metre by listing the gaṇa-sequence in odd and even pādas, helping correct recitation and textual verification.
While not a doctrinal afterlife passage, it supports accurate preservation and chanting of the Purana—meter rules help keep verses stable across oral and manuscript transmission.
Use the gaṇa-patterns to scan and verify shloka rhythm when learning, chanting, or digitizing manuscripts, reducing errors in pronunciation and line division.