Adhyaya 186

Verse 1

ऽध्यायः हरिरुवाच / पीतः सारो गुडूच्याश्च मधुना च प्रमेहनुत् / पीतं गोहालिकामूलं तिलदध्याज्यसंयुतम्

ဟရီက မိန့်တော်မူသည်– «ဂုဍူချီ၏ အနှစ်ကို ပျားရည်နှင့်အတူ သောက်လျှင် ပရမေဟ (ဆီးနှင့်ဆိုင်သော/မက်တာဘောလစ်) ရောဂါကို သက်သာစေသည်။ ထို့အတူ ဂိုဟာလိကာ အမြစ်ကို လှော်နှမ်း၊ ဒဟိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) နှင့် ဂျီ (ghee) ဖြင့် ရောစပ်၍ သောက်လျှင်လည်း အကျိုးရှိသည်»။

Verse 2

निरुद्धमूत्रं क्वथितं निवर्तयति शङ्कर / तथा हिक्कां हरेत्पीतं सौवर्चलयुतञ्च वै

ရှင်ကရက မိန့်တော်မူသည်– «ကွာထ (ဆေးရည်ပြုတ်) ကို ပြုလုပ်၍ သောက်လျှင် ဆီးတားဆီးမှုကို ပြန်လည်သက်သာစေသည်။ ထို့အပြင် ဆော်ဝရ္ချလ (ဆားတစ်မျိုး) နှင့်အတူ သောက်လျှင် ဟစ်ကာ (အဆုတ်တက်/ဟစ်ကပ်) ကိုလည်း ဖယ်ရှားပေးသည်»။

Verse 3

गोरक्षकर्कटीमूलं पिष्टं शीतोदकेन च / पीतं दिनत्रयेणैव नाशयेद्रुद्र शर्कराम्

အို ရုဒြ၊ ဂိုရက္ရှ-ကရ္ကဋီ အမြစ်ကို ကြိတ်၍ အေးသောရေနှင့် ရောစပ်ကာ သောက်လျှင် သုံးရက်ဆက်တိုက် သောက်သဖြင့် ရုဒြ-ရှရ္ကရာ (ဆီးကျောက်/ကျောက်မှုန်ပြင်းထန်) ကို ဖျက်ဆီးပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 4

पिष्ट्वा वै मालतीमूलं ग्रीष्मकाले समाहितम् / साधितं छागदुग्धेन पतिं शर्कस्यान्वितम् / हरेन्मूत्रनिरोधञ्च हरेद्वै पाण्डुशर्कराम्

နွေရာသီတွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ မာလတီ အမြစ်ကို အမှုန့်ဖြစ်အောင် ကြိတ်ပြီး၊ ဆိတ်နို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ကာ သကြားနှင့် ရော၍ သောက်လျှင် ဆီးတားဆီးမှုကို ဖယ်ရှားပြီး ပဏ္ဍု-ရှရ္ကရာ (ဖြူဖျော့သော ဆီးကျောက်/ကျောက်မှုန်) ကိုလည်း သက်သာစေသည်။

Verse 5

द्विजयष्ट्याश्च वै मूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा / गण्डमालां हरेल्लेपादसाध्यं गलगण्डकम्

ဒွိဇယဿဋ္ဌီ၏ အမြစ်ကို ဆန်ရေဖြင့် ကြိတ်၍ လိမ်းပတ်ကပ်လျှင် လည်ပင်းအကျိတ်ရောင် (scrofula) ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ဤအပြင်လိမ်းကုသမှုကြောင့် ကုရန်ခက်သော လည်ချောင်းဂိုက်တာ (goitre) ပင် သက်သာလာသည်။

Verse 6

रसाञ्जनं हरीतक्याश्चूर्णं तेनैव गुण्ठनात् / नाशयेत्पुरुषो व्याधीन्नात्र कार्या विचारणा

ရသာဉ္ဇနကို ဟရိတကီမှုန့်နှင့် ရောနှော၍ ထိုအတိုင်းပင် ဖျော်စပ်သုံးစွဲလျှင် လူသည် ရောဂါတို့ကို ဖျက်ဆီးနိုင်၏—ဤအကြောင်း၌ သံသယမလို၊ ထပ်မံစဉ်းစားရန်မလို။

Verse 7

करवीरमूललेपाद्वै लेपात्पूगफलस्य च / पुंव्याधिर्नश्यते रुद्र योगमन्यं वदाम्यहम्

ကရဝီရအမြစ်ကို ကြိတ်၍ လိမ်းပတ်ကပ်ခြင်းနှင့် ပူဂဖလ (အရက်ကာသီး/ကွမ်းသီး) ကိုလည်း ကြိတ်၍ လိမ်းပတ်ကပ်ခြင်းကြောင့် ယောက်ျားရောဂါ (male affliction) ပျောက်ကင်းသည်။ အို ရုဒ္ဒရ၊ အခြားသော ယောဂကုထုံးတစ်ခုကို ငါ ပြောမည်။

Verse 8

दन्तीमूलं हरिद्रा च चित्रकं तस्य लेपनात् / भगन्दरविनाशः स्यादन्यं योगं वदाम्यहम् / जलौकाजग्धरक्तञ्च भगन्दरमुमापते

«ဒန္တီအမြစ်၊ နနွင်း၊ စိတ္ရက» ကို ပလတ်စတာအဖြစ် လိမ်းပတ်ကပ်လျှင် ဘဂန္ဒရ (fistula) ပျက်စီးပျောက်ကင်းမည်။ အို ဥမာ၏ အရှင်၊ အခြားယောဂတစ်ခုကိုလည်း ငါ ပြောမည်—ရေမြှား (leech) ဖြင့် စုပ်ယူထားသော သွေးသည်လည်း ဘဂန္ဒရအတွက် ကုထုံးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

Verse 9

त्रिफलाजलघृष्टञ्च मार्जारास्थि विलेपितम् / ततो न प्रस्त्रवेद्रक्तं नात्र कार्या विचारणा

ထရိဖလာရေဖြင့် ပွတ်တိုက်ပြီးနောက် ကြောင်အရိုးဖြင့် လိမ်းပတ်ကပ်လျှင် သွေးယိုခြင်း မဆက်လက်ဖြစ်တော့။ ဤအကြောင်း၌ သံသယမလို၊ ထပ်မံစဉ်းစားရန်မလို။

Verse 10

हरिद्रानेकवारञ्च स्नुहीक्षीरेण भाविता / वटिकार्ऽशोविनाशाय तल्लेपाद्वृषभध्वज / घोषाफलं सैन्धवञ्च पिष्ट्वा चार्शोहरं परम्

နုဟီ (Euphorbia) ၏ နို့ရည်ကဲ့သို့သော အရည်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စိမ့်ဝင်အောင် ပြုလုပ်ထားသော နနွင်းကို လုံးဆေးအဖြစ် ပြုလုပ်လျှင် အမြှေးအူရောင် (hemorrhoids) ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အို ဝೃಷဘဓွဇ (ရှီဝ)၊ ထိုလိမ်းဆေးကို လိမ်း၍ ဂိုရှာဖလ (ghoṣā-phala) နှင့် ကျောက်ဆားကို အတူတကွ ကြိတ်လျှင် အမြှေးအူရောင်ကို ဖယ်ရှားသော အမြင့်မြတ်သော ဆေးဝါးကို ရရှိသည်။

Verse 11

गव्याज्यं साधितं पीतं पलाशक्षारवारिणा / त्रिगुणेन त्रिकटुकं अर्शांसि क्षपयेच्छिव

နွားဂျီ (ghee) ကို ပြင်ဆင်၍ ပလာရှာ-အယ်လ်ကလီ (palāśa-alkali) ရေဖြင့် သောက်ကာ၊ ထရိကဋု (trikaṭu—စပ်သုံးမျိုး) ကို သုံးဆတိုး၍ ပေါင်းစပ်လျှင် အမြှေးအူရောင်ကို ဖျက်ဆီးသည်ဟု ဆိုကြ၏—အို ရှီဝ။

Verse 12

बिल्वस्य च फलं दग्धं रक्तार्शः प्रविनाशनम् / जग्धवा कृष्णतिलानेव नवनीतयुतानपि

ဘီလ္ဝ (bilva) သီးကို မီးကင်/မီးလောင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်မှာ သွေးယိုအမြှေးအူရောင်ကို ဖျက်ဆီးသည်။ ထို့အတူ အနက်နှမ်းစေ့ကို ထောပတ်နှင့် ရောထားသော်လည်း စားသုံးလျှင် ထိုရောဂါအတွက် အကျိုးရှိသည်။

Verse 13

शुण्ठीचूर्णं यवक्षारयुक्तं तुल्यगुडान्वितम् / अग्निवृद्धिं करोत्येव प्रत्यूषे वृषभध्वज

ခြောက်သွေ့ဂျင်းမှုန့် (śuṇṭhī) ကို ယဝက္ခ္သာရ (yavakṣāra—အယ်လ်ကလီဆား) နှင့် ရောကာ၊ ဂျက်ဂရီ (jaggery) ကို တူညီသောပမာဏဖြင့် ပေါင်းလျှင် မနက်အစောပိုင်းတွင် အစာချေမီးကို အမှန်တကယ် တိုးပွားစေသည်—အို ဝृषဘဓွဇ (ရှီဝ)။

Verse 14

शुण्ठ्या च क्वथितं वारि पीतं चाग्निं करोति वै / हरीतकीं सैन्धवञ्च चित्रकं रुद्र पिप्पली

ခြောက်ဂျင်း (śuṇṭhī) ဖြင့် ပြုတ်ထားသော ရေကို သောက်လျှင် အစာချေမီးကို အမှန်တကယ် လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ထို့အတူ ဟရိတကီ (harītakī)၊ ကျောက်ဆား၊ စိတြက (citraka) နှင့် ရုဒြ-ပိပ္ပလီ (rudra-pippalī) တို့လည်း အစာချေကို လှုံ့ဆော်သော ဆေးဝါးများ ဖြစ်သည်။

Verse 15

चूर्णमुष्णोदकेनैषां पीतं चातिक्षुधाकरम् / साज्यं सूकरमांसं वै पीतं चातिक्षुधाकरम्

သူတို့သည် အပူရေနှင့် အမှုန့်အစာကို သောက်စားလျှင် အလွန်အမင်း ဆာလောင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့အတူ ဂီ (ghee) နှင့်အတူ ဝက်သားကို စားသောက်လျှင်လည်း အလွန်ဆာလောင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။