Adhyaya 183

Verse 1

ऽध्यायः हरिरुवाच / मरिचं शृङ्गवेरं च कुटजत्वचमेव च / पानाच्च ग्रहणी नश्येच्छशाङ्काङ्कितशेखर !

ဟရီ (ဗိဿနိုး) မိန့်တော်မူသည်– «ငရုတ်ကောင်း၊ ချင်းခြောက်နှင့် ကုဋဇပင်အခေါက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆေးရည်ကို သောက်လျှင် ဂြဟဏီ (အူလမ်းကြောင်းရောဂါ) ပျက်ကင်းသည်၊ အို လမောက်တော်ဆောင်သူ!»

Verse 2

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं तगरं वचा / देवदारुरसं पाठां क्षीरेण सह पेषयेत्

ပိပ္ပလီ၊ ပိပ္ပလီအမြစ်၊ ငရုတ်ကောင်း၊ တဂရ၊ ဝစာ၊ ဒေဝဒါရု အစေးနှင့် ပါဋ္ဌာတို့ကို နို့နှင့်အတူ ကြိတ်ညက်အောင် လုပ်ရမည်။

Verse 3

अनेनैव प्रयोगेण ह्यतिसारो विनश्यति / मरीचतिलपुष्पाभ्या मञ्जनं कामलापहम्

ဤနည်းဖြင့်ပင် ဝမ်းလျှောရောဂါ ပျောက်ကင်းသည်။ မရိချ (ငရုတ်ကောင်း) နှင့် နှမ်းပန်းတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော မျက်စိလိမ်းဆေးသည် အဝါရောင်ရောဂါကို ဖယ်ရှားသည်။

Verse 4

हरीतकी समगुडा मधुना सह योजिता / विरेचनकरी रुद्र ! भवतीति न संशयः

ဟရီတကီကို ဂုဍ (သကြားညို) နှင့် ပေါင်းစပ်၍ ပျားရည်နှင့် ရောစပ်သော်၊ အို ရုဒ္ဒရ၊ သေချာပေါက် ဝမ်းချုပ်ဖျက်ဆေး (ပုဂ္ဂလိက ဝမ်းလျှောဆေး) အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်—သံသယမရှိ။

Verse 5

त्रिफला चित्रकं चित्रं तथा कटुकरोहिणी / उरुस्तम्भहरं ह्येतदुत्तमन्तु विरेचनम्

ထရိဖလာ၊ စိတ္ရက၊ စိတ္ရာ၊ ထို့အပြင် ကတုကရိုဟိဏီ—ဤပေါင်းစပ်ဆေးသည် ပေါင်တင်းကျပ်မှု/တားဆီးမှုကို ဖယ်ရှားသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အလွန်ကောင်းသော ဝိရေစန (ပုဂ္ဂလိက ဝမ်းသန့်) ဖြစ်သည်။

Verse 6

हरीतकी शृङ्गवेरं देवदारु च चन्दनम् / क्वाथयेच्छागदुग्धेन अपामार्गस्य मूलकम् / ऊरुस्तम्भं जयन्त्या वा सप्तरात्रेण नाशयेत्

ဟရီတကီ၊ ရှೃင်္ဂဝေရ (ခြောက်သွေ့ဂျင်း)၊ ဒေဝဒါရု၊ စန္ဒန နှင့် အပာမာရ္ဂ အမြစ်ကို ဆိတ်နို့ဖြင့် ပြုတ်ရမည်။ ဂျယန္တီနှင့် တွဲသုံးလျှင် ဤဆေးသည် ဦရု-စတမ္ဘ (ပေါင်မလှုပ်နိုင်သကဲ့သို့ တင်းကျပ်မှု) ကို ခုနစ်ညအတွင်း ပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 7

अनन्ताशृङ्गवेरस्य सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् / गुग्गुलं गुडतुल्यं च गुटिकामुपयुज्यच / वायुः स्नायुगतं चैव अग्निमान्द्यं च नाशयेत्

အနန္တာနှင့် ရှೃင်္ဂဝေရ (ခြောက်သွေ့ဂျင်း) ကို အမှုန့်သေးသေးလေး ပြုလုပ်၍၊ ဂုဂ္ဂုလုကို ဂုဍ (သကြားညို) နှင့် တူညီသော ပမာဏဖြင့် ရောစပ်ကာ လုံးဆေးအဖြစ် သောက်သုံးရမည်။ ဤဆေးသည် ကြော/အာရုံကြောတွင် တည်နေသော ဝါယု (ဝါတာ) ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အဂ္နိမန်ဒျ (အစာချေမီးအားနည်းခြင်း) ကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 8

सङ्खपुष्पीन्तु पुष्पेण समुद्धृत्य सपत्रिकाम् / समूलां छागदुग्धेन अपस्मारहरं पिबेत्

သင်္ခပုပ္ပီ (śaṅkhapuṣpī) အပင်ကို ပန်းဖြင့်ဆွဲယူ၍ အရွက်နှင့် အမြစ်ပါအောင် တစ်စုတစ်စည်း ထုတ်ယူပါ; ထို့နောက် ဆိတ်နို့နှင့် ရောစပ်၍ သောက်လျှင် အပစ್ಮာရ (ဖျားတက်တုန်ခါ/အကြောတက်ကျပ်) ကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 9

अश्वगन्धाभये चैव उदकेन समं पिबेत् / रक्तपित्तं विनश्येत्तु नात्र कार्या विचारणा

အရှ္ဝဂန္ဓာ (aśvagandhā) နှင့် အဘယာ (abhayā/ဟရိတကီ) ကို ရေနှင့်အတူ ရောစပ်သောက်ပါ; ထိုအခါ ရက္တပိတ္တ (raktapitta—သွေးယို/သွေးပူရောဂါ) ပျက်ကွယ်သွားမည်—သံသယမလို။

Verse 10

हरीतकीकुष्ठचूर्णं कृत्वा आस्यं च पूरयेत् / शीतं पीत्वाथ पानीयं सर्वच्छर्दिनिवारणम्

ဟရိတကီ (harītakī) နှင့် ကုဋ္ဌ (kuṣṭha) ကို အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ပါးစပ်ကို အမှုန့်ဖြင့် ပြည့်အောင်ထားပါ; ထို့နောက် အေးသောရေကို သောက်လျှင် အန်ခြင်းအမျိုးမျိုးကို တားဆီးသော ဆေးဖြစ်သည်။

Verse 11

गडूचीपद्मकारिष्टधान्याकं रक्तचंन्दनम् / पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत् / ॐ हुं नम इति

ဂုဒူချီ (gudūcī)၊ ကြာပန်းအခြေပြု အာရိဋ္ဌ (āriṣṭa)၊ ဓာနျာက (dhānyāka/နံနံစေ့) နှင့် အနီရောင် စန္ဒန (red sandalwood) — ဤဖော်မြူလာသည် အစာချေမီးကို တောက်ပစေပြီး ပိတ္တနှင့် ရှလေရှ္မန် (kapha) မှ ဖြစ်သော ဖျားနာခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ နာကျင်မှု၊ ရေငတ်လွန်ကဲမှုတို့ကို ဖယ်ရှားသည်—မန်ထရား «အိုံ ဟုံ နမး» ဖြင့် အသုံးပြု/ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 12

श्रोत्रे बद्ध्वा शङ्खपुष्पीं ज्वरं मन्त्रेण वै हरेत् / ॐ जम्भिनी स्तम्भिनी मोहय सर्वव्याधीन्मे वज्रेण ठः ठः सर्वव्याधीन्मे वज्रेण फट् इति

သင်္ခပုပ္ပီ (śaṅkhapuṣpī) ကို နားအနီးတွင် ချည်နှောင်ပြီး ဤမန်ထရားဖြင့် ဖျားနာခြင်းကို ဖယ်ရှားပါ—«အိုံ—ဇမ္ဘိနီ၊ စ္တမ္ဘိနီ! မောဟယ သဗ္ဗဗျာဓိန်မေ ဝဇ္ရေန ဌဟ် ဌဟ်; သဗ္ဗဗျာဓိန်မေ ဝဇ္ရေန ဖတ်» ဟူ၍။

Verse 13

पुष्पमष्टशतं जप्त्वा हस्ते दत्त्वा नखं स्पृशेत् / चातुर्थिको ज्वरो रुद्र अन्ये चैव ज्वरास्तथा

ပန်းတစ်ပွင့်ပေါ်တွင် မန္တရကို အကြိမ် ၈၀၀ ရွတ်ဆိုပြီးနောက် ထိုပန်းကို လက်ထဲသို့ ထားကာ လက်သည်းဖြင့် ထိစေ။ ဤနည်းဖြင့် လေးရက်တစ်ကြိမ်ဖြစ်သော ဖျားနာမှုကို သက်သာစေသည်—အို ရုဒြာ—အခြားဖျားနာမှုများလည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 14

ज्म्बूफलं हरिद्रा च सर्पस्यैव तु कञ्चुकम् / सर्वज्वराणां धूपो ऽयं हरश्चातुर्थिकस्य च

ဇမ္ဗူသီးနှင့် နနွင်း၊ ထို့ပြင် မြွေ၏ အရေခွံကျွတ် (အပြင်အရေ) ကိုပါယူ၍ မီးခိုးသုတ်လိမ်းသကဲ့သို့ ဖျားနာမှုအမျိုးမျိုးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ ထို့အပြင် လေးရက်တစ်ကြိမ်ဖျားကိုလည်း ကုသပေးသည်။

Verse 15

करवीरं भृङ्गपत्रं लवणं कुष्ठकर्कटे / चतुर्गुणेन मूत्रेण पचेत्तैलं हरेच्च तत् / पामां विचर्चिकां कुष्ठमभ्यङ्गाद्धि व्रणानि वै

ကရဝီရ (oleander)၊ ဘೃင်္ဂရာဇ အရွက်၊ ဆား၊ ကုဋ္ဌ (costus) နှင့် ကရ္ကဋ ကိုယူ၍ ဆီးကို လေးဆအချိုးဖြင့် ထည့်ကာ ဆီအဖြစ် ချက်ပါ။ ထိုဆီကို လိမ်းနှိပ်လျှင် ယားနာ (scabies)၊ ဝိစရ္စိကာ (eczema ဆန်သော အဖုအပိန့်)၊ ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ/ကူဋ္ဌ) နှင့် အနာများကို သက်သာစေသည်။

Verse 16

पिप्पलीमधुपानाच्च तथा मधुरभोजनात् / प्लीहा विनश्यते रुद्र तथा सूरणसेवनात्

ပိပ္ပလီ (long pepper) နှင့် ပျားရည်ကို သောက်သုံးခြင်း၊ ထို့အပြင် ချိုမြိန်သော အစာကို စားသုံးခြင်းတို့ကြောင့် လိမ့်ပျက် (spleen) ရောဂါသည် ပျောက်ကင်းသည်—အို ရုဒြာ—ထို့အတူ စူရဏ (elephant-foot yam) ကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့်လည်း သက်သာစေသည်။

Verse 17

पिप्पलीञ्च हरिद्राञ्च गोमूत्रेण समन्विताम् / प्रक्षिपेच्च गुदद्वारे अर्शांसि विनिवारयेत्

ပိပ္ပလီ (long pepper) နှင့် နနွင်းကို နွားဆီးနှင့် ရောစပ်၍ အနောက်ပေါက် (anal opening) တွင် လိမ်းထည့်ပါ။ ထိုနည်းဖြင့် အရှ (hemorrhoids) ကို တားဆီး၍ သက်သာစေသည်။

Verse 18

अजादुग्धमार्द्रकञ्च पीतं प्लीहादिनाशनम् / सैन्धवञ्च विडङ्गानि सोमराजी तु सर्षपाः

ဆိတ်နို့ကို လတ်ဆတ်သော ဂျင်းနှင့်ရော၍ သောက်လျှင် ပလီဟာကြီးခြင်း စသည့်ရောဂါများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ထို့အတူ ကျောက်ဆား၊ ဗိဒင်္ဂ (vidanga)၊ အဇွိုင်န် (ajwain) နှင့် မုစတာစေ့တို့လည်း အကျိုးရှိသော ဆေးဖြစ်သည်။

Verse 19

रजनी द्वे विषञ्चैव गोमूत्रेणैव पेषयेत् / कुष्ठनाशश्च तल्लेपान्निम्बपत्रादिना तथा

ရဇနီနှစ်မျိုး (နနွင်းမျိုးနှစ်ပါး) ကို ဗိသ (အားပြင်းသော ဆေးဓာတ်) နှင့်အတူ နွားဆီးဖြင့် ကြိတ်ပွတ်ရမည်။ ထိုလိမ်းဆေးကို နိမ့်ပင်ရွက် စသဖြင့်နှင့်အတူ လိမ်းလျှင် ကုဋ္ဌ (အသားရေပြင်းထန်ရောဂါ) ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။