Adhyaya 165

Verse 1

चतुः षष्ट्युत्तरशततमो ऽध्यायः धन्वन्तरिरुवाच / क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्यभ्यन्तरभेदतः / बहिर्मलकफासृग्विट्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः

အခန်း တစ်ရာခြောက်ဆယ့်ငါး။ ဓနွန္တရီ မိန့်တော်မူသည်– ပိုးကောင်များ (ကရိမိ) ကို အပြင်ပိုင်းနှင့် အတွင်းပိုင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ခွဲ၍ ဆိုထားသည်။ အပြင်ပိုင်းပိုးကောင်များမှာ အညစ်အကြေး၊ ချွဲ (ကဖ)၊ သွေး၊ နှင့် မစင်တို့မှ မွေးဖွားလာခြင်းအလိုက် လေးမျိုးကွဲသည်။

Verse 2

नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः / तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः

အမည်အလိုက်ဆိုလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာအညစ်အကြေးမှ ပေါက်ဖွားသော အပြင်ပိုင်းပိုးကောင်များမှာ အမျိုးအစား နှစ်ဆယ် ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် နှမ်းစေ့အရွယ်အစားရှိ၍ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရောင်လည်း ထိုအတိုင်းတူကာ ဆံပင်နှင့် အဝတ်အစားတို့တွင် ခိုလှုံနေတတ်သည်။

Verse 3

बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः / द्विधा ते कोष्ठपिडिकाः कण्डूगण्डान्प्रकुर्वते

၎င်းတို့သည် ခြေများစွာရှိ၍ အလွန်သေးငယ်ကာ အမည်အားဖြင့် ယူကာ (လိပ်) နှင့် လိက္ခာ (လိပ်ဥ) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤနှစ်မျိုးသည် အဖုအပိန်/အနာဖုများ ဖြစ်စေပြီး ယားယံခြင်းနှင့် ဖောင်းပွခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 4

कुष्ठैकहेतवो ऽन्तर्जाः श्लेष्मजा बाह्यसम्भवाः / मधुरान्नगुडक्षीरदधिमत्स्यनवौदनैः

အတွင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ ချွဲ (သလေရှ္မ) မှ မွေးဖွားကာ အပြင်သို့ ထင်ရှားလာသော ပိုးကောင်များသည် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ၏ အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ချိုသောအစားအစာများ၊ ဂုဒ် (ထန်းလျက်)၊ နို့၊ ဒဟိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်)၊ ငါး၊ နှင့် အသစ်ချက်ထားသော ထမင်းတို့က တိုးပွားစေသည်။

Verse 5

कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः / पृथुब्रध्ननिभाः केचित्केचिद्गण्डूपदोपमाः

အစာအိမ်အတွင်းရှိ ချွဲ(ကဖ)မှ ပေါက်ဖွားလာ၍ ကြီးထွားသော် အရပ်ရပ်သို့ လျှောလျှောကာ သွားကြသည်။ အချို့မှာ ကိုယ်ထူသော မြွေကဲ့သို့၊ အချို့မှာ မြေမြှား(earthworm)ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 6

रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाणवः / श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते

စပါးပင်ပေါက်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ပါးလျားသေးငယ်ကြသည်။ အချို့မှာ ဖြူရောင်၊ အချို့မှာ ကြေးနီရောင်တောက်ပသည်။ အမည်အားဖြင့် ခုနစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 7

अन्त्रादा उदरावेष्टा हृदयादा महागुदाः / च्युरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते

အချို့ကို “အူစား” ဟုခေါ်ကြပြီး၊ အချို့သည် ဝမ်းဗိုက်ကို ပတ်လည်ကွင်းကာ ချည်နှောင်တတ်သည်။ အချို့ကို “နှလုံးစား” ဟုခေါ်ကြ၍၊ အချို့မှာ အနောက်ပေါက်၌ ကြီးမားသော ပိုးများ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အရည်ယိုစီးမှုများကိုလည်း ဖြစ်စေကြသည်။ အချို့မှာ ဒರ್ಭပန်းကဲ့သို့၊ အချို့မှာ နံ့ဆိုးကြသည်။

Verse 8

हृल्लासमास्यश्रवणमविपाकमरोचकम् / मूर्छाच्छर्दिज्वरानाहकार्श्यक्षवथुपीनसान्

အန်ချင်ခြင်း၊ ပါးစပ်နှင့် နားခြောက်ခြင်း၊ အစာမကြေခြင်းနှင့် အစာမစားချင်ခြင်းတို့ကို ခံစားစေသည်။ ထို့ပြင် မူးလဲခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်တင်းကျပ်ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ကိုယ်လျော့ပိန်ခြင်း၊ နှာချေခြင်းနှင့် နှာရည်ယို(ပီနာဆ)တို့လည်း ဖြစ်စေသည်။

Verse 9

रक्तवाहिशिरास्थानरक्तजा जन्तवो ऽणवः / अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात्केचिददर्शनाः

သွေးသယ်ဆောင်သော သွေးကြောလမ်းကြောင်းများ၌ တည်ရှိသော သွေးမှ ပိုးမွှားသေးငယ်များ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ၎င်းတို့သည် ခြေမရှိ၊ ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်၍ ကြေးနီရောင်သန်းကာ၊ အလွန်သေးလွန်းသဖြင့် အချို့မှာ မမြင်နိုင်ကြ။

Verse 10

केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः / षट्ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः

ကေရှာဒါ၊ ရောမဝိဓွံသာ၊ ရောမဒွီပါ၊ ဥဒုမ္ဗရာ—ဤခြောက်ပါးသည် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုတည်းရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်၊ ကုဋ္ဌကဲ့သို့သော အရေပြားရောဂါများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရသ (အနှစ်သာရ) မှ အနန္တနည်းလမ်းများဖြင့် မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 11

पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्ते ऽथोविसर्पिणः / वृद्धास्ते स्युर्भवेयुश्च ते यदामाशयोन्मुखाः

ပက္ဝာရှယ (အူကြီး) အတွင်း၌ အညစ်အကြေးမှ မွေးဖွားသော ပိုးများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး လှုပ်ရှားလျှောက်လှမ်းကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အားကောင်းလာကြ၍၊ အာမာရှယ (အစာအိမ်) ဘက်သို့ မျက်နှာမူသောအခါ စတင်တက်ကြွကာ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 12

तदास्योद्गारनिः श्वामविड्गन्धानुविधायिनः / पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः

ထို့နောက် ပါးစပ်၏ အနံ့ဆိုး—အော်ဂါရ (အန်တက်/အော်ဟစ်) နှင့် အသက်ရှူ—တို့နှင့်အတူ၊ အညစ်အကြေးနံ့ကို သယ်ဆောင်ကာ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် ပေါ်လာကြသည်။ အကျယ်၊ အဝိုင်း၊ ပါး၊ ထူ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အမဲညို၊ အဝါ၊ အဖြူ၊ အမဲ ဟူသော အရောင်များဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ကြသည်။

Verse 13

ते पञ्चनाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः / सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि

ဤပိုးများကို အမည်ငါးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်—ကကေရုက၊ မကေရုက၊ စောစူရာဒါ၊ စရှူလာ၊ နှင့် လေလိဟာ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ် နာကျင်မှုနှင့် ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြစ်ပေါ်စေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 14

वङ्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः / रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूंर्विमार्गगाः

ဤအကျိုးဆက်များတွင် ကိုယ်အင်္ဂါများ ခွဲထွက်သကဲ့သို့ နာကျင်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ကိုလစ်နာခြင်းနှင့် ပိတ်ဆို့ခြင်း (ဝမ်းချုပ်)၊ ကိုယ်ခန္ဓာပိန်လှီခြင်း၊ အသားအရေကြမ်းတမ်းခြင်း၊ ဖြူဖျော့ခြင်း၊ အမွှေးထောင်ထခြင်း၊ မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်ခြင်း၊ ဂုဒ (အနောက်ပိုင်း) ယားယံခြင်း၊ နှင့် လှုပ်ရှားမှု/လုပ်ဆောင်မှုများ မမှန်ကန်ဘဲ လမ်းလွဲသွားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။