Adhyaya 164

Verse 1

त्रिपष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धन्वन्तरिरुवाच / मिथ्याहारविहारेण विशेषेण विरोधिना / साधुनिन्दावधाद्युद्धहरणाद्यैश्च सेवितैः

အခန်း ၁၆၄။ ဓနွန္တရီ မိန့်တော်မူသည်—မမှန်သော အာဟာရနှင့် မသင့်လျော်သော အပြုအမူတို့ကြောင့်၊ အထူးသဖြင့် ရန်လိုမုန်းတီးသည့် ဆန့်ကျင်မှုကြောင့်၊ ထို့ပြင် သာဓုတို့ကို အပြစ်တင်စော်ကားခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ စစ်ပွဲ၊ ခိုးယူလုယက်ခြင်း စသည့် အပြစ်လုပ်ရပ်များကို ကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်သော ဝေဒနာများ၏ အကြောင်းရင်းများနှင့် ဆက်နွယ်လာသည်။

Verse 2

पाप्मभिः कर्मभिः सद्यः प्राक्तनैः प्रेरितामलाः / शिराः प्रपद्य तैर्युक्तास्त्वग्वसारक्तमामिषम्

အပြစ်ကံတို့ကြောင့်—လက်ရှိကံနှင့် အတိတ်ကံတို့က တွန်းအားပေးသဖြင့်—အညစ်အကြေးများသည် ချက်ချင်း သွေးကြော/နာဒီလမ်းကြောင်းများထဲ ဝင်ရောက်လာပြီး၊ ထိုအညစ်များနှင့် ပေါင်းစည်းကာ အသားအရေ၊ အဆီ၊ သွေးနှင့် အသားကို ထိခိုက်ဝေဒနာပေးသည်။

Verse 3

दूषयन्ति च संशोष्य निश्चरन्तस्ततो बहिः / त्वचः कुर्वान्ति वैवर्ण्यं शिष्टाः कुष्ठमुशन्तितम्

ထိုအညစ်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်များကို ပျက်စီးအညစ်အကြေးဖြစ်စေ၍ ခြောက်သွေ့စေကာ၊ ထို့နောက် အပြင်ဘက်သို့ ရွေ့လျား၍ ပေါ်ထွက်လာသည်။ အသားအရေ အရောင်ပြောင်းလဲခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး၊ ပညာရှိတို့က ထိုကို “ကုဋ္ဌ” (ပြင်းထန်သော အရေပြားရောဂါ) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 4

कालेनोपेक्षितं यत्स्यात्सर्वं कोष्ठानि तद्वपुः / प्रपद्य धातून्बाह्यान्तः सर्वान्संक्लेद्य चावहेत्

အချိန်ကြာမြင့်စွာ လျစ်လျူရှုထားသော ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတိုင်းသည် အနာအဖုနှင့် အနာပေါက်ရာ နေရာဖြစ်လာသည်။ ထိုအညစ်သည် အပြင်အတွင်းရှိ ဓာတ်တစ်လျှောက်လုံးထဲ ဝင်ရောက်ကာ စိုစွတ်ပုပ်ပွစေ၍ အားလုံးကို ပျက်စီးယိုယွင်းမှုသို့ ဆွဲခေါ်သွားသည်။

Verse 5

सस्वेदक्लेदसङ्कोचान्कृमीन् सूक्ष्मांश्चदारुणान् / लोमत्वक्स्नायुधमनीराक्रामति यथाक्रमम्

ချွေး၊ စိုစွတ်မှုနှင့် ကျစ်လစ်တင်းကျပ်မှုတို့နှင့်အတူ ကြောက်မက်ဖွယ် သေးငယ်သော ပိုးကောင်များ ပေါက်ဖွားလာပြီး၊ အစဉ်လိုက် ဆံပင်၊ အသားအရေ၊ ကြောကြိုးများနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သွေးကြော/လမ်းကြောင်းများကို ဝင်ရောက်ကျူးကျော်သည်။

Verse 6

भस्माच्छादितवत्कुर्याद्बाह्यं कुष्ठमुदाहृतम् / कुष्ठानि सप्तधा दोषैः पृथग्द्वन्द्वैः समागतैः

အပြင်အလွှာကို ပြာဖုံးထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်စေသည်—ဤကို «အပြင်ဘက် ကုဋ္ဌ (kuṣṭha)» ဟု ခေါ်သည်။ ကုဋ္ဌသည် ဒိုးရှ (vāta, pitta, kapha) တို့မှ တစ်ခုချင်း သို့မဟုတ် နှစ်ခုတွဲ ပေါင်းစည်း၍ ဖြစ်ပေါ်သော အမျိုး ၇ မျိုးရှိသည်။

Verse 7

सर्वेष्वपि त्रिदोषेषु व्यपदेशो ऽधिकस्ततः / वातेन कुष्ठं कापालं पित्तेनौदुम्बरं कफात्

တရိဒိုးရှ (vāta, pitta, kapha) မှ ဖြစ်သော ရောဂါများအနက် ခွဲခြားဖော်ပြချက်ကို ပိုမိုအသေးစိတ်ဆိုထားသည်။ vāta မှ «kāpāla» ဟုခေါ်သော ကုဋ္ဌ ဖြစ်ပေါ်၍ pitta မှ «audumbara» ဖြစ်ပေါ်ကာ kapha မှလည်း ထိုသဘောတူ အမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 8

मण्डलाख्यं विचर्चो च ऋष्याख्यं वातपित्तजम् / चर्मैककुष्ठं किटिमं सिध्मालसविपादिकाः

«maṇḍala» နှင့် «vicarcā» ဟုခေါ်သော အမျိုးများ၊ ထို့ပြင် «ṛṣya» ဟုခေါ်သော အမျိုးသည် vāta နှင့် pitta ပေါင်းစည်းရာမှ ဖြစ်သည်။ အခြားပုံစံများမှာ carma-kuṣṭha, eka-kuṣṭha, kiṭima, sidhmā, alasā နှင့် vipādikā တို့ဖြစ်သည်။

Verse 9

वातश्लेष्मोद्भवाः श्लेष्मपित्ताद्दद्रूशतारुषी / पुण्डरीकं सविस्फोटं पामा चर्मदलं तथा

အချို့သည် vāta နှင့် kapha ပေါင်းစည်းရာမှ ဖြစ်ပြီး kapha နှင့် pitta မှ «dadrū» နှင့် «śatāruṣī» ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ပြင် puṇḍarīka, savisphoṭa, pāmā နှင့် carmadala တို့လည်း ရှိသည်။

Verse 10

सर्वेभ्यः काकणं पूर्वत्रिकं दद्रु सकाकणम् / पुण्डरीकर्यजिह्वे च महाकुष्ठानि सप्त तु

၎င်းတို့အနက် အစပထမ သုံးမျိုးမှာ «kākaṇa», «dadrū», နှင့် «sakākaṇa» ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် «puṇḍarīka» နှင့် «ṛjijihvā» ကိုလည်း (မဟာကုဋ္ဌ) အဖြစ် ရေတွက်သည်။ ထို့ကြောင့် မဟာ-ကုဋ္ဌ သည် စုစုပေါင်း ၇ မျိုးရှိသည်။

Verse 11

अतिश्लक्ष्णखरस्पर्शस्वेदास्वेदविवर्णताः / दाहः कण्डूस्त्वचि स्वापस्तोदः कोचोन्नतिस्तमः

အရေပြားထိတွေ့မှုမှာ အလွန်ချောလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် ကြမ်းတမ်းလွန်းခြင်း၊ ချွေးထွက်လွန်ကဲခြင်း သို့မဟုတ် မထွက်ခြင်း၊ အရောင်ပြောင်းခြင်း—ပူလောင်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း၊ အရေပြားမေ့မောသလို ထုံခြင်း၊ အပ်စိုက်သလို နာကျင်ခြင်း၊ ကျစ်လစ်ကပ်တင်းခြင်းနှင့် ဖောင်းပွခြင်း၊ အမဲရောင်မည်းလာခြင်း—ဤတို့သည် လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 12

व्रणानामधिकं शूलं शीघ्रोत्पत्तिश्चिरस्थितिः / रूढानामपि रूक्षत्वं निमित्ते ऽल्पे ऽतिकोपनम्

အနာများတွင် နာကျင်မှုအလွန်ပြင်းထန်၍ လျင်မြန်စွာ ပေါ်လာကာ ကြာရှည်တည်နေသည်။ ပျောက်ကင်းပြီးနောက်တောင် ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းမှု ကျန်နေပြီး၊ အကြောင်းအနည်းငယ်သာဖြစ်လျှင်ပင် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ထကြွလာသည် (သို့) စိတ်တိုလွယ်သည်။

Verse 13

रोमहर्षो ऽसृजः कार्ष्ण्यं कुष्ठलक्षणमग्रजम् / कृष्णारुणकपालाभं यद्रूक्षं परुषं तनु

အမွှေးထောင်ထခြင်း၊ သွေးရောင်ကောင်းမွန်မှုမရှိခြင်း (သို့) သွေးနည်းသလိုဖြစ်ခြင်း၊ နှင့် အမဲရောင်မည်းလာခြင်းတို့ကို ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါကြီး) ၏ အဓိကရှေ့ပြေးလက္ခဏာများဟု ဆိုကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အမဲနီရောင်ရောသော ခေါင်းခွံကဲ့သို့ မြင်ရပြီး ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းပါက ဤရောဂါ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သည်။

Verse 14

विस्तृताकृतिपर्यस्तन्दूषितैर्लोमभिश्चितम् / कापालं तोदबहुलं तत्कुष्ठं विषमं स्मृतम्

ပုံသဏ္ဌာန်ကျယ်ပြန့်၍ ပျက်ယွင်းကွေ့ကောက်သွားပြီး၊ အညစ်အကြေးပါသော အမွှေးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ၊ ခေါင်းခွံကဲ့သို့ မြင်ရပြီး၊ အပ်စိုက်သလို နာကျင်မှုများစွာ ပြည့်နှက်နေသော ကုဋ္ဌကို «မညီမညာသော» (viṣama) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 15

उदुम्बरफलाभासं कुष्ठमौदुम्बरं वदेत् / वर्तुलं बहुलकेत्युक्तं दाहरुजाधिकम्

ဥဒုမ္ဗရသီး (cluster fig) ကဲ့သို့ မြင်ရသော ကုဋ္ဌကို «အော်ဒုမ္ဗရ» ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို ဝိုင်းဝိုင်းထူထူဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး ပူလောင်ခြင်းနှင့် နာကျင်မှု အလွန်များခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။

Verse 16

असंच्छन्नमदरणं कृमिवत्स्यादुदुम्बरम् / स्थिरं सत्यानं गुरु स्निग्धं श्वेतरक्तं मलान्वितम्

«ဥဒုမ္ဗရ» ဟုခေါ်သောအခြေအနေသည် အဖုံးအကာမရှိဘဲ ဖွင့်လှစ်နေ၍ ပိုးကောင်ကဲ့သို့ မြင်ရသည်ဟုဆို၏။ ထူထဲခိုင်မာ၍ ကြာရှည်တည်တံ့ကာ လေးလံဆီပြန်၊ အဖြူနီရောင်သွေးသွင်ပြင်ရှိပြီး မသန့်စင်သောအညစ်အကြေး/ရည်ယိုနှင့် တွဲဖက်နေသည်။

Verse 17

अन्योन्यसक्तपुच्छूनबहुकण्डूस्नुतिकृमि / श्लक्ष्णपीताभासंयुक्तं मण्डलं परिकीर्तितम्

ပိုးကောင်များ အချင်းချင်းကပ်လျက်ရှိ၍ ယားယံပြင်းထန်ကာ ရည်ယိုထွက်ပြီး အပြင်မျက်နှာပြင်ချောမွေ့၍ အဝါရောင်တောက်ပမှုပါရှိသည့်အရာကို «မဏ္ဍလ» ဟုကြေညာထားသည်။

Verse 18

सकण्डूपिटिका श्यावा सक्लेदा च विचर्चिका / परुषन्तत्ररक्तान्तमन्तः श्यामं समुन्नतम्

«ဝိစရ္စိကာ» သည် ယားယံသောအဖုအပိတိကာများရှိ၍ အညိုမဲရောင်ဖြစ်ကာ စိုစွတ်၍ ရည်ယိုတတ်သည်ဟုဆို၏။ မျက်နှာပြင်ကြမ်းတမ်းပြီး အနားသွေးနီကာ အတွင်းပိုင်းမဲမှောင်၍ ဖောင်းထနေသည်။

Verse 19

ऋष्यजिह्वाकृतिप्रोक्तं ऋष्यजिह्वं बहुक्रिमि / हस्तिचर्मखरस्पर्शं चर्माख्यं कुष्ठमुच्यते

ရဟန်း၏လျှာပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသည်ဟုဆိုသော ကုဋ္ဌရောဂါကို «ဣဿျဇိဟ္ဝာ» ဟုခေါ်ပြီး ပိုးကောင်များ များစွာကူးစက်နေသည်။ ထိတွေ့ရာတွင် ဆင်အရေပြားကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းခက်ခဲသော ကုဋ္ဌကို «စရ္မာချ» (အရေပြားအမျိုးအစား) ဟုခေါ်သည်။

Verse 20

अस्वेदञ्चमत्स्यशल्कसन्निभं किटिमं पुनः / रूक्षाग्निवर्णं दुः स्पर्शं कण्डूमत्परुषासितम्

အခြားတစ်မျိုးမှာ «ကိဋိမ» ဖြစ်သည်။ ချွေးမထွက်ဘဲ ငါးအခွံအလွှာကဲ့သို့ ဆင်တူသည်။ ခြောက်သွေ့၍ မီးရောင် (နီလောင်ရောင်) ဖြစ်ကာ ထိတွေ့လျှင် နာကျင်၊ ယားယံ၊ ကြမ်းတမ်းပြီး မဲမှောင်လာသည်။

Verse 21

अन्ता रूक्षं बहिः स्निग्धमन्तर्घृष्टं रजः किरेत् / श्लक्ष्णस्पर्शं तनु स्निग्धं स्वच्छमस्वेदपुष्पवत्

အတွင်းမှာ ခြောက်သွေ့သော်လည်း အပြင်ဘက်မှာ ဆီပြန်နေသည်။ အတွင်းကို ပွတ်လျှင် ဖုန်မှုန့်ကဲ့သို့ အမှုန်များ ပျံ့ကျဲထွက်သည်။ ထိတွေ့ရာတွင် နူးညံ့ချောမွေ့၍ ပါးပါး၊ အနည်းငယ် ဆီလိမ်းသကဲ့သို့၊ ကြည်လင်ကာ ချွေးမထွက်သော ပန်းကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 22

प्रायेण चोर्ध्वकार्श्यञ्च कुण्डैः कण्डूपरैश्चितम् / रक्तैरलंशुका पाणिपादे कुर्याद्विपादिका

အများအားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ်ပိုင်း ပိန်လျော့စေပြီး အရေပြားတွင် ယားယံမှုနှင့်အတူ မြင့်တက်သော အဖုများ ပေါ်လာသည်။ အနီရောင် အနာအဖုများနှင့် အက်ကွဲခြင်းတို့ဖြင့် လက်နှင့် ခြေတွင် «vipādikā» ကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 23

तीव्रार्तिं गाढकण्डूञ्च सरागपिडिकाचितम् / दीर्घप्रतानदूर्वावदतसीकुसुमच्छवि

ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုနှင့် အလွန်ယားယံမှုကို ဖြစ်စေပြီး ရောင်ရမ်းသော အနီရောင် အဖုလေးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ၎င်း၏ အရောင်အဆင်းသည် ရှည်လျားစွာ ပြန့်နှံ့သော dūrvā မြက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ atasī ပန်း၏ အရောင်တောက်ပမှုနှင့် ဆင်တူသည်။

Verse 24

उच्छूनमण्डलो दद्रुः कण्डूमानिति कथ्यते / स्थूलमूलं सदाहार्ति रक्तस्त्रावं बहुव्रणम्

စက်ဝိုင်းပုံစံဖြစ်၍ ဖောင်းတက်ကာ ယားယံသော အဖုအနာကို «dadru» ဟု ခေါ်သည်။ အမြစ်/အခြေခံက ထူထဲပြီး အမြဲတမ်း မီးလောင်သကဲ့သို့ နာကျင်စေကာ သွေးယိုထွက်၍ အနာများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Verse 25

सादहकक्लेदरुजं प्रायशः सर्वजन्म च / रक्ताक्तमण्डलं पाण्डु कण्डूदाहरुजान्वितम्

အများအားဖြင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ နာကျင်ခြင်း၊ စိုစွတ်ယိုစိမ့်ခြင်းနှင့် နာကျင်မှုတို့နှင့် တွဲဖက်လာပြီး အကြောင်းရင်းများစွာမှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အကွက်သည် ဖြူဖျော့၍ သွေးလိမ်းထားသကဲ့သို့ စက်ဝိုင်းပုံ ရှိကာ ယားယံခြင်း၊ မီးလောင်နာကျင်ခြင်းနှင့် ကိုက်ခဲနာကျင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

Verse 26

सोत्सेधमाचितं रक्तैः कञ्जपर्णमिवाम्बुभिः / पुण्डरीकं भवेत्तद्धि चितं स्फोटैः सितारुणैः

ဤအခြေအနေသည် ဖောင်းထ၍ အနီရောင်ဖြင့် ထူထပ်စွာ ဖုံးလွှမ်းနေကာ ရေစက်များကပ်နေသော ကြာရွက်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဖြူနှင့် အနီရောင် ပူဖောင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် «ပုဏ္ဍရိက» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 27

विस्फोटपिटिका पामा कण्डूक्लेदरुजान्विताः / सूक्ष्मा श्यामारुणा रूक्षा प्रायः स्फिक्पाणिकूर्परे

«ပါမာ» သည် အဖုလေးများနှင့် ပူဖောင်းများ ပေါက်ထွက်လာခြင်းဖြစ်၍ ယားယံခြင်း၊ ရည်ယိုခြင်းနှင့် နာကျင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဖုများသည် သေးငယ်၍ အမဲနီရောင်သွေးသွေး၊ ခြောက်သွေ့ကာ များသောအားဖြင့် တင်ပါး၊ လက်နှင့် လက်မောင်းခေါက် (တံတောင်) တွင် တွေ့ရသည်။

Verse 28

सस्फोटसंस्पर्शसहं कण्डूरक्तातिदाहवत् / रक्तदलं चर्मदलं काकणं तीव्रदाहरुक्

ပူဖောင်းများ ပေါက်ထွက်လာခြင်းနှင့်အတူ ထိတွေ့လျှင် နာကျင်ကာ ယားယံခြင်း၊ အနီရောင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ပူလောင်မှုရှိ၍ အရေပြားကို အနီရောင်အကွက်များအဖြစ် ကွဲကာ အလွှာလိုက် လှဲကျသွားသော ရောဂါကို «ကာကဏ» ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်သော ပူလောင်နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 29

पूर्वरक्तञ्च कृष्णञ्च काकणं त्रिफलोपमम् / कृष्णलिङ्गैर्युतैः सर्वैः स्वस्वकारणतो भवेत्

«ကာကဏ» သည် အစတွင် အနီရောင်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမဲရောင်သို့ ပြောင်းကာ တြိဖလာ၏ အရောင်သဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသည်။ အမဲရောင်အမှတ်အသားများ အားလုံးနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ တစ်ခုချင်းစီသည် မိမိ၏ သီးခြားအကြောင်းရင်းအလိုက် ထင်ရှားလာသည်။

Verse 30

दोषभेदाय विहितैरादिशेल्लिङ्गकर्मभिः / कुष्ठस्वदोषानुगतं सर्वदोषगतं त्यजेत्

ဒိုးရှာများကို ခွဲခြားရန် သတ်မှတ်ထားသော လက္ခဏာများနှင့် ကုထုံးလုပ်ဆောင်ချက်များအတိုင်း ညွှန်ကြားရမည်။ ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) တွင် မိမိနှင့် သက်ဆိုင်သော ဒိုးရှာအလိုက် ကုသရပြီး၊ ဒိုးရှာအားလုံးပါဝင်သည့် အမျိုးအစားကိုမူ ရှောင်ကြဉ် (သို့) ဖယ်ထားရမည်။

Verse 31

कुष्ठोक्तं यच्च यच्चास्थिमज्जाशुक्रसमाश्रयम् / कृच्छ्रं मेदोमतञ्चैव याप्यं स्नाप्वास्थिमांसगम्

အရေပြားရောဂါ «ကုဋ္ဌ» ဟုဆိုသမျှနှင့် အရိုး၊ အရိုးမြစ်၊ သုတ်ရည်တို့၌ တည်နေသမျှ—ဤသည်ကို «ကೃစ္ဆရ» ဟူ၍ ပြင်းထန်သောအဖြစ် ခေါ်သည်။ အဆီဓာတ်နှင့် ဆက်နွယ်သမျှလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။ ကြောတံ၊ အရိုးနှင့် အသားတို့အတွင်း ပျံ့နှံ့နေသမျှကို «ယာပျ» ဟူ၍ ရေရှည်ဖြစ်သော်လည်း ထိန်းချုပ်ကုသနိုင်သောအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

Verse 32

अकृच्छ्रं कफवातोत्थं त्वग्गतं त्वमलञ्च यत् / तत्र त्वचि स्थिते कष्ठे काये वैवर्ण्यरूक्षाता

မပြင်းထန်သော «အကೃစ္ဆရ» သည် ကဖနှင့် ဝါတမှ ဖြစ်ပေါ်၍ အရေပြားပေါ်တွင်သာ တည်နေသည်၊ ထို့ပြင် အရေပြားအညစ်အကြေးနှင့်လည်း ဆက်စပ်သည်။ ကုဋ္ဌသည် အရေပြား၌သာ တည်နေသော် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အရောင်ပြောင်းခြင်းနှင့် ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 33

स्वेदतापश्वयथवः शोणिते पिशिते पुनः / पाणिपादाश्रिताः स्फोटाः क्लेशात्सन्धिषु चाधिकम्

၎င်းသည် သွေးနှင့် ထို့နောက် အသားသို့ ထိရောက်လာသောအခါ ချွေးထွက်ခြင်း၊ ပူလောင်ခြင်း၊ ဖောင်းရောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ လက်နှင့် ခြေတို့၌ အထူးသဖြင့် အဖုအပွား (ဖောင်းဖု) များ ပေါ်လာပြီး အဆစ်များတွင် ဝေဒနာပို၍ ပြင်းထန်သည်။

Verse 34

दोषस्याभीक्ष्णयोगेन दलनं स्याच्च मेदसि / नातिसंज्ञास्ति मज्जास्थिनेत्रवेगस्वरक्ष्यः

ဒေါသ (doṣa) ၏ ထပ်ခါထပ်ခါ ဆက်စပ်မှုကြောင့် အထူးသဖြင့် အဆီဓာတ်၌ ပျက်စီးကွဲပြားခြင်း ဖြစ်လာသည်။ သတိဉာဏ် များစွာ မလျော့ပါသော်လည်း အရိုးမြစ်နှင့် အရိုးတို့ ချို့ယွင်းပျက်ယွင်း၍ မျက်စိအားနည်းခြင်း၊ အင်အားကျဆင်းခြင်းနှင့် အသံပျက်ယွင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 35

क्षते च क्रिमिभिः शुक्रे स्वदारापत्यबाधनम् / यथापूर्वाणि सर्वाणि स्वलिङ्गानि मृगादिषु

ထို့ပြင် သုတ်ရည်ကို ပိုးကောင်များက ဖျက်ဆီးသော် မိမိ၏ ဇနီးနှင့် သားသမီးတို့အပေါ် အခက်အခဲနှင့် ဒုက္ခရောက်သည်။ ထိုအခါ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အမှတ်အသားနှင့် လက္ခဏာအားလုံးသည် ယခင်ကဲ့သို့ နိမ့်ကျသော အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ကျရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်တို့တွင် မြင်ရသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 36

कष्ठैकसम्भवं श्वित्रं किलासं दारुणं भवेत् / निर्दिष्टमपरिस्त्रावि त्रिधातूद्भवसंश्रयम्

Śvitra ဟုခေါ်သော kilāsa သည် အကြောင်းတစ်ခုတည်း၏ ပြင်းထန်မှုမှ ပေါ်ပေါက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် အခြေအနေဖြစ်လာသည်။ ၎င်းကို အရည်မယိုသောရောဂါဟု ဖော်ပြပြီး doṣa သုံးပါး၏ ချိုးဖောက်မှုမှ အမြစ်တည်သည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 37

वाताद्रूक्षारुणं पित्तात्ताम्रं कमलपत्रवत् / सदाहं रोमविध्वंसि कफाच्छ्वेतं घन गुरु

Vāta ကြောင့် ခြောက်သွေ့၍ နီညိုရောင်ဖြစ်သည်။ Pitta ကြောင့် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ ကြေးနီရောင်ပြောင်းကာ အမြဲလောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ နာကျင်ပြီး ဆံပင်ကို ဖျက်ဆီးသည်။ Kapha ကြောင့် ဖြူ၍ ထူထဲကာ လေးလံသည်။

Verse 38

सकण्डूरं क्रमाद्रक्तमांसमेदः सु चादिशेत् / वर्णेनैवेदृगुभयं कृच्छ्रं तच्चोत्तरोत्तरम्

ယားယံမှုနှင့်အတူ ၎င်းသည် အဆင့်လိုက် သွေး၊ အသားနှင့် အဆီအလွှာတို့ကို ပါဝင်လာသည်ဟု သိရမည်။ အရောင်တစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် အမျိုးအစားနှင့် အနက်အလျားကို ခန့်မှန်းနိုင်ပြီး အဆင့်တိုးသလို ကုသရန် ပိုမိုခက်ခဲလာသည်။

Verse 39

अशुक्लरोमबहुलमसंश्लिष्टं मिथो नवम् / अनग्निदग्धजं साध्यं श्वित्रं वर्ज्यमतो ऽन्यथा

ကုသနိုင်သော śvitra သည် အသစ်ပေါ်လာပြီး အဖြူမဟုတ်သော ဆံပင်/အမွှေးများ များစွာရှိကာ အကွက်များ အချင်းချင်း မပေါင်းကပ်သေးသည့်အရာ이며 မီးလောင်ဒဏ်ကြောင့် မဖြစ်ပေါ်သောအရာဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်လျှင် (ခက်ခဲ/မကုနိုင်သဖြင့်) ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 40

गुह्यपाणितलौष्ठेषु जातमप्यचिरन्तरम् / वर्जनीयं विशेषेण किलासं सिद्धिमिच्छिता

အသစ်ပေါ်လာသော်လည်း လိင်အင်္ဂါအနီး၊ လက်ဖဝါး၊ သို့မဟုတ် နှုတ်ခမ်းပေါ်တွင် ဖြစ်သော (အဖြူရောင်) အရေပြားရောဂါ kilāsa ကို ကုသမှုအောင်မြင်လိုသူသည် အထူးသဖြင့် ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 41

स्पर्शैकाहारसंगादिसेवनात्प्रायशो गदाः / एकशय्यासनाच्चैव वस्त्रमाल्यानुलेपनात्

ရောဂါများသည် အများအားဖြင့် ထိတွေ့ခြင်း၊ အစားအစာတူတူ မျှဝေစားသုံးခြင်းနှင့် နီးကပ်ပေါင်းသင်းခြင်းတို့မှ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ ထို့အပြင် အိပ်ရာနှင့် ထိုင်ခုံတူတူ သုံးခြင်း၊ အဝတ်အစား၊ ပန်းကုံးနှင့် လိမ်းဆေး/ဆီလိမ်းတို့ကို မျှဝေသုံးခြင်းမှလည်း ဖြစ်တတ်သည်။