
रामायणकथासंक्षेपः — ब्रह्मोक्तो रामावतारवृत्तान्तः
ဓမ္မကို သမိုင်းပုံပြင်သန့်ရှင်းမှုဖြင့် ဆက်လက်ပို့ဆောင်သည့် ပုရာဏပုံစံအတိုင်း ဘြဟ္မာက ရာမာယဏကို အကျဉ်းချုပ်ပြောသည်။ ဗိဿဏု၏ နာဘီပဒုမမှ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းပြီး မရီစိ၊ ကဿယပ၊ ရဝိ၊ မနု၊ အိက္ခ္ဝာကု၊ ရဂ္ဃု၊ ဒသရထ အထိ မျိုးရိုးဆက်တင်သည်။ ရာမနှင့် ညီအစ်ကိုများ မွေးဖွားကာ ဗိශ්ဝာမိတ္တရထံမှ ဒေဝအာယုဓများ ရယူ၍ တာဋကာနှင့် သုဗာဟုကို သတ်သည်။ ဇနက၏ ယဇ္ဉပွဲတွင် စီတာနှင့် လက်ထပ်ပြီး ညီအစ်ကိုများလည်း ကုသဓွဇ၏ သမီးများနှင့် လက်ထပ်သည်။ ဒသရထ၏ ရာမကို အဘိသေကလုပ်မည့် အကြံကို ကေကေယီ၏ တောင်းဆိုမှုက ဖျက်သိမ်းကာ စီတာ၊ လက္ခ္မဏနှင့်အတူ ၁၄ နှစ် တောထွက်ရသည်။ ဒသရထ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဘရတက အာဏာလုယူခြင်းကို ငြင်းပယ်သည်။ တောတွင်းခရီးတွင် ရှူရပဏခာ၊ ခရ၏ စစ်တပ်တို့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီး မာရီစ၏ လှည့်ကွက်ကြောင့် ရာဝဏက စီတာကို ခိုးယူသည်။ ရာမက စုဂရీవနှင့် မိတ်ဖက်ကာ ဝါလိန်ကို သတ်ပြီး ရှာဖွေရေးအဖွဲ့များ ပို့သည်။ ဟနုမာန်က သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူး၍ စီတာကို တွေ့ကာ လင်္ကာကို မီးရှို့ပြီး သင်္ကေတအမှတ်တရနှင့် ပြန်လာသည်။ ဝိဘီရှဏက ခိုလှုံလာပြီး တံတားတည်ဆောက်ကာ လင်္ကာကို တိုက်ခိုက်၍ အိန္ဒြဇိတ်နှင့် ရာဝဏ ကျဆုံးသည်။ ရာမက ပုෂ္ပကယာဉ်ဖြင့် ပြန်လာကာ ကာကွယ်ရှင်ဘုရင်အဖြစ် အုပ်ချုပ်၍ ယဇ္ဉများ၊ ဂယာပိဏ္ဍကရိယာများ ပြုလုပ်ကာ ကုသနှင့် လဝကို တင်မြှောက်ပြီး နောက်ဆုံး အယောဓျာပြည်သူများနှင့်အတူ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကာ ဓမ္မနှင့် မုက္ခကို ဦးတည်သည့် ရာဇဝင်ကို ပိတ်သိမ်းသည်။
Verse 1
द्विचत्वारिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / रामायणमतो वक्ष्ये श्रुतं पापविनाशनम् / विष्णुनाभ्यब्जतो ब्रह्मा मरीचिस्तत्सुतो ऽभवत्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူ၏—ယခု ငါသည် ကြားနာခဲ့သကဲ့သို့ အပြစ်ပျက်စီးစေသော ရာမာယဏကို ဟောကြားမည်။ ဗိဿဏု၏ နာဘီမှ ပေါက်သော ကြာပန်းမှ ဗြဟ္မာ ပေါ်ထွန်း၍၊ ထို၏ သားအဖြစ် မရီချိ ပေါ်ထွန်း하였다။
Verse 2
मरीचेः कश्यपस्तस्माद्रविस्तस्मान्मनुः स्मृतः / मनोरिक्ष्वाकुरस्याभूद्वंशे राजा रघुः स्मृतः
မရီချိမှ ကശ്യပ ပေါ်ထွန်း၍၊ ထိုမှ ရဝိ (နေမင်း) ပေါ်ထွန်းသည်။ နေမင်းမှ မနုဟု မှတ်မိကြပြီး၊ မနုမှ အိက္ခဝာကု ပေါ်ထွန်းသည်။ ထိုမျိုးရိုး၌ ရာဂု မင်းကြီးသည် ထင်ရှားလှသည်။
Verse 3
रघोरजस्ततो जातो राजा दशरथो बली / तस्य पुत्रास्तु चत्वारो महाबलपराक्रमाः
ရာဂုမှ ထို့နောက် အင်အားကြီးသော မင်း ဒဿရထ ပေါ်ထွန်းသည်။ ထိုမင်း၏ သားတော်လေးပါးသည် အင်အားကြီးမား၍ သူရဲကောင်းသတ္တိပြည့်ဝကြသည်။
Verse 4
कौसल्यायाम भूद्रामो भरतः कैकयीसुतः / सुतौ लक्ष्मणशक्षुघ्नौ सुमित्रायां बभूवतुः
ကောသလျာမှ ရာမ ပေါ်ထွန်း၍၊ ကைகေယီ၏ သားတော် ဘရတလည်း ပေါ်ထွန်းသည်။ စုမိတ္ရာမှ လက္ခမဏနှင့် သတ္တရုဃ္န ဟူသော သားတော်နှစ်ပါး ပေါ်ထွန်းကြသည်။
Verse 5
रामो भक्तः पितुर्मातुर्विश्वामित्रादवाप्तवान् / अस्त्रग्रामं ततो यक्षीं ताटकां प्रजघान ह
ရာမသည် ဖခင်မိခင်တို့ကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သည့်သူဖြစ်၍၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရထံမှ ဒေဝအာယုဓများ အစုအဝေးကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် ယက္ခနီ တာဋကာကို သတ်ဖြတ်လေ၏။
Verse 6
विशावमित्रस्य यज्ञे वै सुबाहुं न्यवधीद्बली / जनकस्य क्रतुं गत्वा उपयेमे ऽथ जानकीम्
တန်ခိုးကြီးသောသူသည် ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ယဇ္ဉပွဲ၌ သုဗာဟုကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇနကမင်း၏ ကရတုပွဲသို့ သွားကာ ဇနကီ (စီတာ) ကို မင်္ဂလာဆောင်ယူ하였다။
Verse 7
ऊर्मिलां लक्ष्मणो वीरो भरतो माण्डवीं सुताम् / शत्रुघ्नो वै कीर्तिमतीं कुशध्वजसुते उभे
သူရဲကောင်း လက္ခ္မဏသည် ဥူර්မိလာကို မင်္ဂလာဆောင်ယူ하였다။ ဘရတသည် မာဏ္ဍဝီ (သမီး) ကို ယူ하였다။ ရှတြုဃ္နသည် ကီရ္တိမတီကို ယူ하였다—သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် ကုသဓ္ဝဇ၏ သမီးများဖြစ်သည်။
Verse 8
पित्रादिभिरयोध्यायां गत्वा रामादयः स्थिताः / युधाजितं मातुलञ्च शत्रुघ्नभरतौ गतौ
အဖေတို့နှင့် အခြားသူများနှင့်အတူ အယောဓျာသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် ရာမနှင့် အခြားသူတို့သည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဘရတနှင့် ရှတြုဃ္နတို့သည် မိခင်ဘက် ဦးလေး ယုဓာဇိတ်ထံသို့လည်း သွားကြသည်။
Verse 9
गतयोर्नृपवर्यो ऽसौ राज्यं दातुं समुद्यतः / स रामाय तत्पुत्राय कैकेय्या प्रार्थितस्तदा
အချိန်အခါနှစ်ရပ် ရောက်လာသောအခါ၊ ထိုအထူးမြတ်သော မင်းကြီးသည် မိမိသား ရာမအား နိုင်ငံတော်ကို အပ်နှံရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအချိန်တွင် ကૈကေယီက တောင်းဆိုလျှောက်ထား하였다။
Verse 10
चतुर्दशसमावासो वनेरामस्य वाञ्छितः / रामः पितृहितार्थञ्च लक्ष्मणेन च सीतया
ရာမသည် တောအုပ်၌ ဆယ့်လေးနှစ် နေထိုင်ခြင်းကို လိုလား하였다။ ထို့ပြင် ဖခင်၏ အကျိုးကောင်းအတွက် ရာမသည် လက္ခ္မဏနှင့် စီတာတို့နှင့်အတူ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 11
राज्यञ्च तृणवत्त्यक्त्वा शृङ्गवेरपुरं गतः / रथं त्यक्त्वा प्रयागञ्च चित्रकूटगिरिं गतः
နိုင်ငံတော်ကို မြက်တစ်စည်းကဲ့သို့ စွန့်လွှတ်၍ ရာမသည် သြ္ရင်္ဂဝေရပုရသို့ သွား၏။ ရထားကို စွန့်ကာ ပရယာဂသို့၊ ထို့နောက် စိတ္ရကူဋတောင်သို့ ဆက်သွား၏။
Verse 12
रामस्य तु वियोगेन राजा स्वर्गं समाश्रितः / संस्कृत्य भरतश्चागाद्राममाह बलान्वितः
ရာမနှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် ဘုရင် ဒသရထသည် လောကမှ ထွက်ခွာကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်၏။ သင်္ဂြိုဟ်ကိစ္စများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် စစ်တပ်အင်အားဖြင့် ထောက်ပံ့ခံရသော ဘရတသည် သွား၍ ရာမကို လျှောက်တင်၏။
Verse 13
अयोध्यान्तु समागत्य राज्यं कुरु महामते / स नैच्छत्पादुके दत्त्वा राज्याय भरताय तु
သူတို့က «အယောဓျာသို့ ပြန်လာ၍ နိုင်ငံတော်ကို အုပ်စိုးပါ၊ မဟာဉာဏ်ရှိသူရေ» ဟု တိုက်တွန်းကြ၏။ သို့သော် ရာမသည် မလိုလားဘဲ၊ ခြေစွပ်တစ်စုံကို ပေးကာ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဘရတထံ အပ်နှံ၏။
Verse 14
विसर्जितो ऽथ भरतो रामराज्यमपालयत् / नन्दिग्रामे स्थितो भक्तो ह्ययोध्यां नाविशद्व्रती
ထို့နောက် ပြန်လွှတ်ခံရသော ဘရတသည် ရာမ၏ နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏။ နန္ဒိဂြာမ၌ နေထိုင်ကာ ဘက္တိပြည့်ဝ၍ ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသဖြင့် အယောဓျာသို့ မဝင်ခဲ့။
Verse 15
रामो ऽपि चित्रकूटाच्च ह्यत्रेराश्रममाययौ / नत्वा सुतीक्ष्णं चागस्त्यं दण्डकारण्यमागतः
ရာမသည်လည်း စိတ္ရကူဋမှ ထွက်ခွာ၍ အတြိ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ၏။ စုတီක්ෂ္ဏနှင့် အဂஸ္တျကို ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် ဒဏ္ဍကာရဏျ တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်သွား၏။
Verse 16
तत्र शूर्पणखा नाम राक्षसी चात्तुमागता / निकृत्य कर्णो नासे च रामेणाथापवारिता
ထိုနေရာတွင် သူပနခါအမည်ရှိ ဘီလူးမသည် စားသောက်ရန် ရောက်လာ၏။ ရာမမင်းသားသည် သူမ၏ နားနှင့်နှာခေါင်းကို ဖြတ်၍ မောင်းထုတ်လိုက်လေသည်။
Verse 17
तत्प्रेरितः खरश्चागाद्दूषणस्त्रिशिरास्तथा / चतुर्दशसहस्रेण रक्षसान्तु बलेन च
သူမ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ခရ၊ ဒူသန နှင့် တြိသီရ တို့သည် ဘီလူးစစ်သည် တစ်သောင်းလေးထောင်နှင့်အတူ ချီတက်လာကြ၏။
Verse 18
रामो ऽपि प्रेषयामास बाणैर्यमपुरञ्च तान् / राक्षस्या प्रेरितो ऽभ्यागाद्रावणो हरणाय हि
ရာမမင်းသားသည် မြားတော်များဖြင့် ၎င်းတို့အား ယမမင်းထံသို့ ပို့လိုက်၏။ ထို့နောက် ဘီလူးမ၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် ရာဝဏသည် ਸੀတာဒေဝီကို ခိုးယူရန် ရောက်လာလေသည်။
Verse 19
मृगरूपं स मारीचं कृत्वाग्रे ऽथ त्रिदण्डधृक् / सीतया प्रेरितो रामो मारीचं निजघान ह
ထိုအခါ မာရီစသည် သမင်အသွင်ဖန်ဆင်း၍ ရှေ့သို့ရောက်လာ၏။ ਸੀတာဒေဝီ၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် ရာမမင်းသားသည် မာရီစကို ပစ်ခတ်လေသည်။
Verse 20
म्रियमाणः स च प्राह हा सीते ! लक्ष्मणोति च / सीतोक्तो लक्ष्मणो ऽथागाद्रामश्चानुददर्श तम्
သေလုဆဲဆဲတွင် သူက "အို... ਸੀတာ၊ လက်ခဏ" ဟု အော်ဟစ်လေသည်။ ਸੀတာဒေဝီ စေလွှတ်လိုက်သဖြင့် လက်ခဏ သွားရောက်ရာ ရာမမင်းသားက သူ့ကို မြင်လေသည်။
Verse 21
उवाच राक्षसी माया नूनं सीता हृतेति सः / रावणो ऽन्तरमासाद्य ह्यङ्केनादाय जानकीम्
သူက “ဤသည်မှာ ရက္ခသီ၏ မာယာပင်—စီတာကို အမှန်တကယ် ခိုးယူသွားပြီ” ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် ရာဝဏသည် အခွင့်အလမ်းကို တွေ့၍ ဇာနကီကို ပေါင်ပေါ်တင်ကာ ခေါ်ဆောင်သွား၏။
Verse 22
जटायुषं विनिर्भिद्य ययौ लङ्कां ततो बली / अशोकवृक्षच्छायायां रक्षितां तामधारयत्
ထို့နောက် အင်အားကြီးသူသည် ဇဋာယုကို ထိုးဖောက်ကျော်လွှားပြီး လင်္ကာသို့ သွား၏။ အရှိုကပင်အရိပ်အောက်တွင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားကာ သူမကို ထိုနေရာ၌ ထားရှိ၏။
Verse 23
आगत्य रामः सून्याञ्च पर्णशालां ददर्श ह / शोकं कृत्वाथ जानक्या मार्गणं कृतवान्प्रभुः
ရာမသည် ရောက်လာသောအခါ ရွက်တဲကို အလွတ်ဖြစ်နေသည်ကို မြင်၏။ ဇာနကီအတွက် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ သခင်သည် ထို့နောက် ရှာဖွေရန် စတင်၏။
Verse 24
जटायुषञ्च संस्कृत्य तदुक्तो दक्षिणां दिशम् / गत्वा सख्यं ततश्चक्रे सुग्रीवेण च राघवः
ဇဋာယုအတွက် သင်္ဂြိုဟ်အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သူပြောကြားထားသည့်အတိုင်း ရာဃဝသည် တောင်ဘက်သို့ သွား၏။ ထို့နောက် သုဂ္ဂရီဝနှင့် မိတ်သဟာယအဖြစ် မဟာမိတ်ဖွဲ့၏။
Verse 25
सप्त तालान्विनिर्भिद्य शरेणानतपर्वणा / वालिनञ्च विनिर्भिद्य किष्किन्धायां हरीश्वरम्
အဆစ်မကွေးသော မြားတစ်စင်းဖြင့် တာလာပင် ခုနစ်ပင်ကို ထိုးဖောက်ကာ၊ ကိෂ్కင်ဓာတွင် မျောက်တို့၏ အရှင် ဝါလိန်ကိုလည်း ထိုးဖောက်သတ်၏။
Verse 26
सुग्रीवं कृतवान्राम ऋश्यमूके स्वयं स्थितः / सुग्रीवः प्रेषयामास वानरान्पर्वतोपमान्
ရာမသည် ကိုယ်တိုင် ရှျမ်မူကာ၌ နေထိုင်လျက် စုဂရీవနှင့် မိတ်ဖွဲ့သဘောတူခဲ့သည်။ ထို့နောက် စုဂရీవသည် တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားသော ဝါနရစစ်သည်များကို စေလွှတ်하였다။
Verse 27
सीताया मार्गणं कर्तुं पूर्वाद्याशासु सोत्सवान् / प्रतीचीमुत्तरां प्राचीं दिशं गत्वा समागताः
စီတာကို ရှာဖွေရန် သူတို့သည် အရှေ့ဘက်နှင့် အခြားအရပ်များသို့ စိတ်အားထက်သန်စွာ ထွက်ခွာကြသည်။ အနောက်၊ မြောက်၊ အရှေ့ အရပ်များသို့ သွားပြီးနောက် ပြန်လည်ရောက်လာကာ စုဝေးကြ하였다။
Verse 28
दक्षिणान्तु दिशं ये च मार्गयन्तो ऽथ जानकीम् / वनानि पर्वतान्द्वीपान्नदीनां पुलिनानि च
တောင်ဘက်အရပ်တွင် ဇာနကီကို ရှာဖွေနေသူတို့သည် တောအုပ်များ၊ တောင်တန်းများ၊ ကျွန်းများနှင့် မြစ်ကမ်းသဲပြင်များကိုပါ လှည့်လည်ရှာဖွေ하였다။
Verse 29
जानकीन्ते ह्यपश्यन्तो मरणे कृतनिश्चयाः / सम्पातिवचनाज्ज्ञात्वा हनूमान्कपिकुञ्जरः
ဇာနကီကို မမြင်ရသဖြင့် သူတို့သည် သေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားကြသည်။ သို့သော် စမ္ပာတီ၏ စကားမှ အမှန်ကို သိလာသောအခါ ဝါနရတို့အနက် ဆင်တော်ကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော ဟနုမာန်က ဦးဆောင်하였다။
Verse 30
शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे मकरालयम् / अपश्यज्जानकीं तत्र ह्यशोकवनिकास्थिताम्
ဟနုမာန်သည် မကရာတို့ နေရာဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာကို ယောဇန တစ်ရာအကျယ် ဖြတ်ကျော်ကာ ခုန်လွှားသွားသည်။ ထိုနေရာတွင် အရှိုကဝနိကာ၌ နေထိုင်သော ဇာနကီကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 31
भर्त्सितां राक्षसीभिश्च रावणेन च रक्षसा / भव भार्येति वदता चिन्तयन्तीञ्च राघवम्
ရက္ခသီမများနှင့် ရက္ခသ ရာဝဏက «ငါ့မယားဖြစ်လော့» ဟု အမြဲပြောကာ နှိပ်စက်သော်လည်း၊ သူမသည် ရာဃဝ (ရာမ) ကိုသာ စိတ်ထဲတွင် မပြတ်သတိရနေ하였다။
Verse 32
अङ्गुलीयं कपिर्दत्त्वा सीतां कौशल्यमब्रवीत् / रामस्य तस्य दूतो ऽहं शोकं मा कुरु मैथिलि
မျောက်က လက်စွပ်ကို ပေးအပ်ပြီး စီတာကို သက်သာစေကာ ပြောသည်—«မိသီလာမင်းသမီးရေ၊ ငါသည် အဲဒီ ရာမ၏ တမန်တော်ပင်၊ စိတ်မပူမနာပါနှင့်»။
Verse 33
स्वाभिज्ञानञ्च मे देहि येन रामः स्मरिष्यति / तच्छ्रुत्वा प्रददौ सीता वेणीरत्नं हनूमते
«ရာမက ငါ့ကို မှတ်မိအောင် သက်သေတစ်ခု ပေးပါ» ဟုဆိုသော်၊ ထိုစကားကြားသဖြင့် စီတာသည် မိမိဆံပင်ချည်မှ ရတနာကို ဟနုမာန်အား ပေးအပ်하였다။
Verse 34
यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा वाच्यं त्वया कपे / तथेत्युक्त्वा तु हनुमान्वनं दिव्यं बभञ्ज ह
«မျောက်ရေ၊ ရာမက အမြန်ဆုံး လှုပ်ရှားနိုင်အောင် သင်ပြောရမည်» ဟုဆိုသော်၊ ဟနုမာန်က «အဲဒီလိုပဲ» ဟုတုံ့ပြန်ပြီး ထူးမြတ်သော ဥယျာဉ်တောကို ချိုးဖျက်ပျက်စီးစေ하였다။
Verse 35
हत्वाक्षं राक्षसांश्चान्यान्बन्धनं स्वयमागतः / सर्वैरिन्द्रजितो बाणैर्दृष्ट्वा रावणमब्रवीत्
အက္ရှကိုနှင့် အခြားရက္ခသများကို သတ်ပြီးနောက်၊ ကိုယ်တိုင် ဆက်ကပ်ကာ ဖမ်းဆီးခံရသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ အင်ဒြဇစ်၏ မြားများက အရပ်ရပ်မှ ထိုးနှက်ထားစဉ် ရာဝဏကို မြင်၍ သူက ပြောဆို하였다။
Verse 36
रामदूतो ऽस्मि हनुमान्देहि रामाय मैथिलीम् / एतच्छ्रुत्वा प्रकुपितो दीपयामास पुच्छकम्
«ငါသည် ဟနုမာန်၊ ရာမ၏ သံတမန်ဖြစ်သည်—မိုင်သီလီ (စီတာ) ကို ရာမထံ အပ်နှံလော့» ဟုဆို၏။ ထိုစကားကြားသော် သူသည် ဒေါသထွက်ကာ ဟနုမာန်၏ အမြီးကို မီးတင်လောင်စေ၏။
Verse 37
कपिर्ज्वलितलाङ्गूलो लङ्कां देहेऽ महाबलः / दग्ध्वा लङ्कां समायातो रामपार्श्वं स वानरः
အမြီးမီးလောင်နေသော အင်အားကြီး ကပိသည် လင်္ကာကို မီးရှို့လောင်ကျွမ်းစေ၏။ လင်္ကာကို လောင်ကျွမ်းပြီးနောက် ထိုဝါနရသည် ပြန်လာကာ ရာမ၏ အနားသို့ ရောက်၏။
Verse 38
जग्ध्वा फलं मधुवने दृष्टा सीतत्यवेदयत् / वेणीरत्नञ्च रामाय रामो लङ्कापुर्री ययौ
ဟနုမာန်သည် မဓုဝန၌ အသီးကို စားပြီး စီတာကို တွေ့မြင်ကာ သတင်းကို ပြောကြား၏။ ထို့နောက် ဆံပင်ကြိုး၏ ရတနာကို ရာမထံ ဆက်ကပ်လျက် ရာမသည် လင်္ကာမြို့သို့ ချီတက်သွား၏။
Verse 39
ससुग्रीवः स हनुमान्सांगदश्च सलक्ष्मणः / विभीषणो ऽपि सम्प्राप्तः शरणं राघवं प्रति
သုဂရီဝနှင့်အတူ၊ ဟနုမာန်နှင့်အတူ၊ အင်္ဂဒနှင့်အတူ၊ လက္ခ္မဏနှင့်အတူ—ဝိဘီရှဏလည်း ရာဃဝ (ရာမ) ထံ၌ ခိုလှုံရန် ရောက်လာ၏။
Verse 40
लङ्कैश्वर्येष्वभ्यषिञ्चद्रामस्तं रावणानुजम् / रामो नलेन सेतुञ्च कृत्वाब्धौ चोत्ततार तम्
ရာမသည် ရာဝဏ၏ ညီတော်ကို လင်္ကာ၏ အာဏာပိုင်အဖြစ် အဘိသေက ပြု၏။ ထို့နောက် ရာမသည် နလအား ပင်လယ်ပေါ် တံတားကို ဆောက်စေပြီး ထိုတံတားဖြင့် ကူးလွန်သွား၏။
Verse 41
सुवेलावस्थितश्चैव पुरीं लङ्कां ददर्शह / अथ ते वानरा वीरा नीलाङ्गदनलादयः
သူသည် စုဝေလာတောင်ပေါ်၌ တည်နေစဉ် လင်္ကာမြို့ကို မြင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် နီလာ၊ အင်္ဂဒ၊ နလာ စသော ဝါနရသူရဲကောင်းများသည် အဆင်သင့် ရပ်တည်ကြ၏။
Verse 42
धूम्रधूम्राक्षवीरेन्द्रा जाम्बवत्प्रमुखास्तदा / मैन्दद्विविदमुख्यास्ते पुरीं लङ्कां बभञ्जिरे
ထို့နောက် ဓူမ္ရ၊ ဓူမ္ရာက္ခ စသော သူရဲကောင်းခေါင်းဆောင်များသည် ဇာမ္ဘဝန် ဦးဆောင်၍ မိုင်န္ဒနှင့် ဒွိဝိဒတို့ကို ရှေ့တန်းထားကာ လင်္ကာမြို့ကို ချေမှုန်းကြ၏။
Verse 43
राक्षसांश्च महाकायान्कालाञ्जनचयोपमान् / रामः सलक्ष्मणो हत्वा सकपिः सर्वराक्षसान्
ရာမသည် လက္ခမဏနှင့်အတူ မျောက်တပ်၏ အကူအညီဖြင့် ရက္ခသများအားလုံးကို သတ်ဖြတ်တော်မူ၏—ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမား၍ ကာဇလ်အစုကဲ့သို့ မှောင်မိုက်သူတို့ကို။
Verse 44
विद्युज्जिह्वञ्च धूम्राक्षं देवान्तकनरान्त कौ / महोदरमहापार्श्वावतिकायं महाबलम्
ထို့ပြင် ဝိဒ္ယုဇ္ဇိဟ္ဝနှင့် ဓူမ္ရာက္ခ၊ ဒေဝါန္တကနှင့် နရာန္တက၊ ထို့အတူ မဟောဒရနှင့် မဟာပါရ္ရှဝ၊ အဝတိကာယလည်း ပါဝင်၍ အားလုံး အလွန်တန်ခိုးကြီးကြ၏။
Verse 45
कुम्भं निकुम्भं मत्तञ्च मकराक्षं ह्यकम्पनम् / प्रहस्तं वीरमुन्मत्तं कुम्भकर्णं महाबलम्
ကುಂಬ္ဘ၊ နိကುಂಬ္ဘ၊ မတ္တ၊ မကရာက္ခ၊ အကမ္ပန; ထို့ပြင် သူရဲကောင်း ပရဟස්တ—ဦန္မတ္တဟု ခေါ်သူ—နှင့် အလွန်တန်ခိုးကြီးသော ကುಂಬ္ဘကဏ္ဏလည်း ရှိ၏။
Verse 46
रावणिं लक्ष्मणो ऽच्छिन्त ह्यस्त्राद्यै राघवो बली / निकृत्य बाहुचक्राणि रावणन्तु न्यपातयन्
လက္ခမဏသည် ရာဝဏိ (အိန္ဒြဇိတ်) ကို နတ်ဘုရားဆန်သော လက်နက်မြားများဖြင့် ထိုးနှက်၍ ကျဆုံးစေ၏။ အင်အားကြီး ရာဃဝ (ရာမ) သည် ရာဝဏ၏ လက်ဝိုင်းများကို ဖြတ်တောက်ကာ ရာဝဏကိုလည်း မြေပြင်သို့ လဲကျစေ၏။
Verse 47
सीतां शुद्धां गृहीत्वाथ विमाने पुष्पके स्थितः / सवानरः समायातो ह्ययोध्यां प्रवरां पुरीम्
ထို့နောက် သန့်ရှင်းကြောင်း အတည်ပြုခံရသော စီတာကို ခေါ်ယူ၍ ပုෂ္ပက ဝိမာနပေါ်၌ ထိုင်လျက်၊ ဝါနရတပ်များနှင့်အတူ မြို့များထဲတွင် အမြတ်ဆုံး အယောဓျာသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 48
तत्र राज्यं चकाराथ पुत्त्रवत्पालयन्प्रजाः / दशाश्वमेधानाहृत्य गयाशिरसि पातनम्
ထိုနေရာ၌ ဘုရင်အဖြစ် အုပ်ချုပ်၍ ပြည်သူတို့ကို မိမိ၏ သားသမီးကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်၏။ အရှွမေဓ ယဇ္ဈပူဇာ ဆယ်ကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ဂယာရှီရသို့ ယဇ္ဈအပ်နှံမှုကို ယူဆောင်ကာ သတ်မှတ်ထားသည့် ပူဇာကို ဆောင်ရွက်၏။
Verse 49
पिण्डानां विधिवत्कृत्वा दत्त्वा दानानि राघवः / पुत्रौ कुशलवौ दृष्ट्वा तौ च राज्ये ऽभ्यषेचयत्
ရာဃဝ (ရာမ) သည် ပိဏ္ဍာများကို ဓမ္မနည်းအတိုင်း ပြုလုပ်၍ ဒါနများကို ပေးလှူပြီးနောက်၊ သားနှစ်ယောက် ကုရှနှင့် လဝကို တွေ့မြင်သဖြင့် ထိုသူတို့ကို နန်းတင် အဘိသေက ပြုလုပ်ပေး၏။
Verse 50
एकादशसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् / शत्रुघ्नो लवणं जघ्ने शैलूषं भतस्ततः
ရာမသည် နန်းတော်ကို တစ်သောင်းတစ်ထောင်နှစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့၏။ ထို့နောက် စတရုဃ္နသည် တောင်တန်းတွင် နေထိုင်သော လဝဏကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက်တဖန် ဖြစ်၏။
Verse 51
अगस्त्यादीन्मुनीन्नत्वा श्रुत्वोत्पत्तिञ्च रक्षसाम् / स्वर्गं गतो जनैः सार्धमयोध्यास्थैः कृतार्थकः
အဂஸ္တျာ စသည့် မုနိမြတ်တို့အား ဦးချကန်တော့၍ ရက္ခသတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံသူသည် အယောဓျာမြို့သူမြို့သားတို့နှင့်အတူ သွာဂ္ဂသို့ တက်ရောက်သွား하였다။
It symbolizes anāyāsa-tyāga and rājyadharma without ambition: Bharata governs as a trustee (adhikāri) of Rama’s rightful sovereignty, preserving legitimacy through humility and vow-steadfastness.
Hanūmān embodies bhakti as effective agency: devotion becomes the means of crossing the ‘ocean’ of impossibility, delivering assurance to Sītā, and catalyzing the restoration of dharma through truthful messaging and courageous action.
It establishes the Purāṇic ethic that śaraṇāgati (seeking refuge) overrides prior affiliation: righteousness and alignment with dharma qualify one for protection and rightful authority, hence his anointment to Laṅkā’s throne.