
Aśokāṣṭamī and Mahānavamī: Durgā Navamī-vrata, mantra-nyāsa, forms, weapons, and offerings
ဗြဟ္မာဦးဆောင်သော ဓမ္မနှင့် ဝတ်ပြုထုံးတမ်းညွှန်ကြားချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး၊ ဤအধ্যာယသည် အပင်အခြေပြု စိုးကနာရှန ရိတုအဖြစ် အရှိုကာဩဋ္ဌမီ (ချိုင်တြာလ၊ ပုနရဝသုနှင့်) မှ စတင်ကာ၊ ပြက္ခဒိန်အလိုက် မဟာနဝမီ (အာရှွယုဇလ၊ ဥတ္တရာရှာဍ္ဍာနှင့်) သို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနနှင့် ဆက်စပ်ကိစ္စများသည် အက္ခယ ဖြစ်ကြောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် သီးခြား နဝမီ ဥပဝါသနှင့် ဒုရ္ဂါပူဇာကို သတ်မှတ်ပြီး၊ အောင်ပွဲလိုသော မင်းများအတွက် ဇပ၊ ဟိုးမ နှင့် ကန့်သတ်ထားသော ကုမාරီကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို ထောက်ပံ့အဖြစ် ထည့်သွင်းသည်။ ဒုရ္ဂါမန္တရ၊ နှလုံးနှင့် အခြားနေရာများပေါ် နျာသ၊ လက်ချောင်းနေရာချမှုတို့ကို ဖော်ပြကာ၊ တြိရှူလ၊ ဓားမှ စာအုပ်၊ အဝတ်နှင့် မဏ္ဍလအထိ ပူဇာကိရိယာများကို ရှင်းလင်းသည်။ ပြင်းထန်သော ဒေဝီနာမများနှင့် အိုင်ကွန်အလိုက် အဝတ်အစား/အာယုဓ စုံလင်မှုကို ရေတွက်ပြီး၊ တိုင်းတာထားသော ဓားနှင့် တြိရှူလကို ပူဇာပြုနည်းကို ထပ်တိုးကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ကာလီ/ကာလိကာနှင့် အခြားသတ္တဝါများသို့ ဦးတည်ရာအလိုက် အနုပူဇာ/အော်ဖာရင်းများဖြင့် အဆုံးသတ်၍ နောက်ပိုင်းတွင် အာဏာဦးစားပေး ရိတုများသို့ ကူးပြောင်းမည်ကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 1
नाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / अशोककलिका ह्यष्टौ ये पिबन्ति पुनर्वसौ / चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः
အခန်း ၁၃၃ စတင်၏။ ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—ချိုင်တရလတွင် လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမတိထီ၊ ပုနရဝသု နက္ခတ်နေ့၌ အရှိုကပင်၏ အဖူး/အပိုင်း ရှစ်ခုကို သောက်သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းသို့ မကျရောက်ကြ။
Verse 2
त्वामशोक ! हराभीष्ट ! मधुमाससमुद्भव / पिबामि शोकसन्तप्तो मामशोकं सदा कुरु
အရှိုကရေ၊ ဟရ (ရှီဝ) နှစ်သက်တော်မူသောအရာရေ၊ မဓုလ (နွေဦး) မှ ပေါက်ဖွားသူရေ—ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပူလောင်နေသော ငါသည် သင်ကို သောက်၏။ ငါကို အမြဲတမ်း အရှိုက (မစိုးရိမ်မဝမ်းနည်း) ဖြစ်စေပါ။
Verse 3
(इत्यशोकाष्टमीव्रतम्) / ब्रह्मोवाच / शुक्लाष्टम्यामाश्वयुजे उत्तराषाढया युता / सा महानवमीत्युक्ता स्नानदानादि चाक्षयम्
(ဤသည်ကို အရှိုကအဋ္ဌမီဝရတ ဟုဆို၏) ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—အာශ්ဝယုဇလတွင် လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမတိထီသည် ဥတ္တရာရှာဍ္ဍာ နက္ခတ်နှင့် တွဲလျှင် “မဟာနဝမီ” ဟုခေါ်၏။ ထိုနေ့၌ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးသည် မကုန်ခန်း။
Verse 4
नवमी केवला चापि दुर्गां चैव तु पूजयेत् / महाव्रतं महापुण्यं शङ्कराद्यैरनुष्ठितम्
နဝမီ (၉ ရက်) တွင် နဝမီဝရတကို သီးသန့်စောင့်ထိန်း၍ ဒုရ္ဂါဒေဝီကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ဤသည်မှာ မဟာဝရတ၊ မဟာပုဏ္ဏ ဖြစ်ပြီး ရှင်ကရ (ရှီဝ) စသည့် မြတ်သောသူတို့ကပင် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
Verse 5
अयाचितादि षष्ठ्यादौ राजा शत्रुजयाया च / जपहोमसमायुक्तः कन्यां वा भोजयेत्सदा
အယာစိတာ စသည့် ဝရတများ၏ အစတွင်၊ အထူးသဖြင့် ဆဋ္ဌီ (၆ ရက်) တွင် ရန်သူကို အနိုင်ယူလိုသော မင်းသည် ဇပ (မန္တရရွတ်) နှင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ကာ၊ အမြဲတမ်း ကညာမိန်းကလေးတစ်ဦးကို ထမင်းကျွေးရမည်။
Verse 6
दुर्गेदुर्गे रक्षिणि स्वाहा मन्त्रो ऽयं पूजनादिषु / दीर्घाकारादिमात्राभिर्नव देव्यो नमो ऽन्तिकाः
«အို ဒုရ္ဂါ၊ အို ဒုရ္ဂါ၊ အို ကာကွယ်ရှင်—ဆွာဟာ» ဟူသော မန္တရသည် ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သော ကရမများတွင် အသုံးပြုရမည်။ «အာ» သရအရှည်နှင့် သတ်မှတ်ထားသော မာတြာများအတိုင်း ရွတ်ဆိုကာ အနီးကပ်ရှိသော ဒေဝီကိုးပါးအား နမസ്കာရ ပြုရမည်။
Verse 7
षड्भिः पदैर्नमः स्वाहा वषडादिहृदादिकम् / अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं न्यस्य वै पृजयेच्छिवाम्
မန္တရစကားခြောက်လုံး—«နမဟ်», «ဆွာဟာ», «ဝရှတ်» စသည်တို့ဖြင့်—နှလုံးနေရာမှစ၍ အင်္ဂနေရာများတွင် နျာသ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် လက်မမှစ၍ လက်ချောင်းအသေးဆုံးအထိ မန္တရကို တင်ထားပြီး ကောင်းမြတ်သော ဒေဝီ «ရှီဝါ» ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 8
अष्टम्यां नव गेहानि दारुजान्येकमेव वा / तस्मिन्देवी प्रकर्तव्या हैमी वाराजतापि वा
အဋ္ဌမီ (လဆန်း/လဆုတ် ၈ ရက်) တွင် သစ်သားဖြင့် အိမ်သေးသေး ၉ လုံးကို ပြင်ဆင်ရမည်၊ သို့မဟုတ် တစ်လုံးတည်းလည်း ရသည်။ ထိုအတွင်း၌ ဒေဝီ၏ ရုပ်တော်ကို ရွှေဖြင့်ဖြစ်စေ ငွေဖြင့်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 9
शूले खङ्गे पुस्तके वा पटे वा मण्डले (पे) यजेत् / कपालं खेटकं घण्टां दर्पणं तर्जनीं धनः
သုံးခွ (śūla) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ဓားပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ စာအုပ်အတွင်းဖြစ်စေ၊ ပိတ်ကားပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မဏ္ဍလ (maṇḍala) အတွင်း၌ဖြစ်စေ ပူဇော်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ခေါင်းခွံ၊ ကာကွယ်က盾၊ ခေါင်းလောင်း၊ မှန်၊ လက်ညှိုး (အညွှန်းသင်္ကေတ) နှင့် ဥစ္စာဓနကို ပူဇော်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။
Verse 10
ध्वजं डमरुकं पाशं वामहस्तेषु बिभ्रती / शक्तिं च मुद्गरं शूलं वज्रं खङ्गं तथाङ्कुशम्
နားဘက်လက်များတွင် အလံ (ဓွဇ)၊ ḍamaru ဒမရုတီး၊ နှင့် ပာရှ (ကြိုးချည်) ကို ကိုင်ဆောင်ထား၏။ ထို့ပြင် သက္တိ (လှံ)၊ မုဒ္ဂရ (တုတ်တံ)၊ သုံးခွ (śūla)၊ ဝဇ္ရ (vajra)၊ ဓား (khaṅga) နှင့် အင်္ကူရှ (ankuşa) ကိုလည်း ကိုင်ဆောင်ထား၏။
Verse 11
शरं चक्रं शलाकां च दुर्गामायुधसंयुताम् / शेषाः षोडशहस्तां स्युरञ्जनं डमरुं विना
မြား၊ စက်ဝိုင်းလက်နက် (စက္ကရ) နှင့် တုတ်ကို ကိုင်ဆောင်၍—ဒုရ္ဂါဒေဝီ၏ လက်နက်များဖြင့် တပ်ဆင်ထားသော—ကျန်သော ရုပ်ပုံများသည် လက်တစ်ဆယ်ခြောက်ပါးဟု ဆိုကြသော်လည်း အဉ္ဇန (မျက်ကွင်းဆေး) နှင့် ḍamaru စည် မပါဝင်ကြ။
Verse 12
रुद्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा चण्डनायिका / चण्डा चण्डवती चैव चण्डरूपातिचण्डिका
ရုဒ္ရချဏ္ဍာ၊ ပ္ရချဏ္ဍာ၊ ခဏ္ဍိုဂ္ရာ နှင့် ခဏ္ဍနာယိကာ; ခဏ္ဍာ၊ ခဏ္ဍဝတီ၊ ထို့ပြင် ခဏ္ဍရူပါ—အတိခဏ္ဍိကာ—ဤတို့သည် ကြမ်းတမ်းသော အမည်/ရုပ်ပုံများကို စာရင်းပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 13
नवमी चोग्रचण्डा च मध्यमाग्निप्रभाकृतिः / रोचना त्वरुणा कृष्णा नीलं धूम्रा च शुक्रका
ကိုးမြောက်သည် နဝမီ ဟု ခေါ်ကြ၏; ထို့ပြင် ဥဂ္ရချဏ္ဍာ; မဓျမား—မီးရောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသူ; ရောချနာ; တွရုဏာ; ကೃෂ္ဏာ; နီလာ; ဓူမ္ရာ; နှင့် သုက္ရကာ။
Verse 14
पाता च पाण्डुरा प्रोक्ता आलीढं हरितं तथा / म (मा) हिषो ऽस्य स खड्गाग्रप्रकचग्रहमुष्टिकः
‘ပာတာ’ နှင့် ‘ပာဏ္ဍုရာ’ ဟု ကြေညာကြ၏; ထို့အတူ ‘အာလီဍ္ဍ’ နှင့် ‘ဟရိတ’ လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်အတွက် ဝါဟနအဖြစ် ကျွဲကို ဆိုကြပြီး—ကြမ်းတမ်း၍ ဓားချွန်ပါးကို လက်မုဋ္ဌိတင်းတင်းဖြင့် ဆုပ်ကိုင်ထားသူ ဖြစ်သည်။
Verse 15
जप्त्वा दशाक्षरीं विद्यां नासौ केनापि बध्यते / पञ्च (ञ्चा) दशाङ्गुलं खड्गं त्रिशूलं च ततो यजेत् / लिङ्गस्यां पूजयेद्वापि पादुके ऽथ जले ऽपि वा
ဒသအက္ခရာ မန္တရဝိဒ္ယာကို ဂျပ်တော်မူပြီးနောက် ထိုသူကို မည်သူမျှ မချည်နှောင်နိုင်။ ထို့နောက် လက်ချောင်းအကျယ် ၁၅ အင်္ဂုလ အလျားရှိ ဓားနှင့် တြိရှူလကို ပူဇော်ရမည်; သို့မဟုတ် လိင်္ဂပေါ်တွင်၊ ပာဒုကာ (ခြေနင်း) ပေါ်တွင်၊ သို့မဟုတ် ရေထဲတွင်ပင် ပူဇော်နိုင်သည်။
Verse 16
विचित्रां रक्षयेत्पूजामष्टम्यामुपवासयेत् / पञ्चाब्दं महिषं बस्तं रात्रिशेषे च घातयेत्
သတ်မှတ်ထားသော အလှပပြည့်စုံသည့် ပူဇော်ပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်း၍ အဋ္ဌမီတိထီနေ့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုရမည်။ ထို့နောက် ညအဆုံးတွင် ငါးနှစ်အရွယ် ကျွဲတစ်ကောင်နှင့် ဆိတ်တစ်ကောင်ကို သတ်ရမည်။
Verse 17
विधिवत्कालिकालीति तदुत्थरुधिरादिकम् / नेरृत्यां पूतनां चैव वायव्यां पापराक्षसीम्
စည်းကမ်းတကျ ကာလိကာ (ကာလီဟု ခေါ်သော) ထံသို့ ထိုမှ ထွက်ပေါ်လာသော သွေးနှင့် အခြားပစ္စည်းများကိုပါ ပူဇော်ရမည်။ အနောက်တောင်ဘက် (နိရဿတိယာ) တွင် ပူတနာအား၊ အနောက်မြောက်ဘက် (ဝာယဝျ) တွင် အပြစ်ရှိသော ရာက္ခသစီ (ဒေဝီမ) အား ပူဇော်ရမည်။
Verse 18
दद्याच्चरक्यै चैशान्यामाग्नेय्यां च विदारिकाम्
အရှေ့မြောက်ဘက် (ဣရှာန) တွင် carakā (ဆေးဖက်ဝင် မြက်ပင်) ကို ပူဇော်၍၊ အရှေ့တောင်ဘက် (အဂ္နేయ) တွင် vidārikā ကို ပူဇော်ရမည်။
Nyāsa is presented as the ritual ‘installation’ of mantra-power into bodily loci (heart and other seats) and into the fingers (from thumb to little finger), preparing the practitioner as a fit vessel for worship and aligning body, speech, and mind with the invoked Devī.
It authorizes multiple pratimā/ālambana options—weapon, text, icon, diagram—indicating that Durgā-upāsanā can be anchored in symbolic supports suited to context, resources, and ritual intent, while preserving the core mantra and offering framework.
It explicitly links a king’s desire for victory over enemies to disciplined practice—japa, homa, and feeding a maiden—suggesting that political success is to be pursued through dhārmic restraint, propitiation of the Devī, and meritorious giving rather than mere force.