Adhyaya 130
Phala-Saptamī and Vijayā-Saptamī: Bhādrapada Worship, Feeding, Mantra, and Sevenfold Saptamī Restraints
အာစာရအခြေပြု သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်၍ ဘြဟ္မာသည် ဘာဒြပဒ လသည် ကာရ္တိကေယ (Skanda) ကို ပူဇော်ရန် အလွန်အင်အားကြီးသော လဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုလတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းတို့က အက္ခယ (မကုန်မခန်း) ပုဏ္ဏာကို ပေးကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သပ္တမီ ဝရတကို အဓိကထား၍ အခြားသူများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို ထမင်းစားပွဲဖြင့် ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ နေဘုရား (စူရျ) ကို မန္တရတိုတောင်းဖြင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အဋ္ဌမနေ့တွင် မရီစ (ငရုတ်ကောင်း) ဖြင့် အစာဖျက်ကာ ဝရတပြီးစီးပြီး၊ သပ္တမနေ့သည် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုး၍ နေဘုရားပူဇော်သည့်နေ့ဖြစ်သည်။ ဒိတ်သီး၊ အုန်းသီး၊ စီထရွန် စသည့် အသီးအနှံများကို မာရ္တဏ္ဍ၏ ကျေနပ်မှုနှင့် ဆန္ဒပြည့်စုံမှုအတွက် ဆုတောင်းကာ ပူဇော်ပြီး၊ ပာယသ (နို့ထမင်းချို) ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် ဒက္ခိဏာ ပေးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် ဗိဇယာ-သပ္တမီ ကို ငွေကြေးနှင့် သားရရှိရေးအတွက် ပိုမိုတင်းကျပ်သော ဝရတဟု ဆိုကာ ချက်ပြုတ်အစာကို စွန့်လွှတ်၍ အစာငတ်ခြင်းဖြင့် ဆာလောင်မှုနှင့် မာနကို အနိုင်ယူရန် အလေးပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သပ္တမီ တားမြစ်ချက် ၇ မျိုး—သီးနှံ၊ အိုးခွက်၊ အသား၊ အရက်၊ ပျားရည်၊ အလှကုန်/လိမ်းဆေး၊ နှမ်း—ကို စာရင်းပြုကာ စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းလျှင် လိုရာရလဒ်ကို ရမည်ဟု ကတိပြုသည်။
Shlokas
Verse 1
नामैकोनत्रिंशोत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / एवं भाद्रपदे मासि कार्तिकेयं प्रपूयेत् / स्नानदानादिकं सर्वमस्यामक्षय्यमुच्यते
အခန်း ၁၃၀။ ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—ထို့ကြောင့် ဘာဒြပဒ မာသ၌ ကာတိကေယ (စ్కန္ဒ) ကို သေချာစွာ ပူဇော်ရမည်။ ထိုအခါ ပြုလုပ်သော ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း စသည့် ကုသိုလ်အမှုအားလုံးသည် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ဖလကို ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 2
सप्तम्यां प्राशयेच्चपि भोज्यं विप्रान्रविं यजेत् / ॐ खखोल्कायमृतत्वं (तन्तं) प्रियसङ्गमो भव सद स्वाहा
သတ္တမီနေ့တွင် အခြားသူတို့ကိုလည်း စားသောက်စေ၍ ဗြာဟ္မဏများအား အစာပူဇော်ကာ နေမင်းကို ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက်—«အိုṁ၊ ခခိုးလ္ကာယ၊ အမရత్వကို ပေးတော်မူပါ; ချစ်မြတ်နိုးရာနှင့် အစဉ်တစိုက် ပေါင်းစည်းခြင်း ဖြစ်ပါစေ၊ ဆွာဟာ» ဟု မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 3
अष्टम्यां पारणं कुर्यान्मरीचं प्राश्य स्वर्गभाक् सप्तम्यां नियतः स्नात्वा पूजयित्वा दिवाकरम्
အဋ္ဌမီနေ့တွင် ဝရတကို အဆုံးသတ်၍ အစာဖျက်ရမည်။ မရီစ (ငရုတ်ကောင်း/မဲငရုတ်) ကို စားသုံးလျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အကျိုးကို ခံစားရသူ ဖြစ်သည်။ သတ္တမီနေ့တွင် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးပြီး နေမင်း (ဒိဝါကရ) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 4
दद्यात्फलानि विप्रेभ्यो मार्तण्डः प्रीयतामिति / खर्जूरं नारिकेलं वा प्राशयेन्मातुलुङ्गकम्
ဗြာဟ္မဏများအား အသီးအနှံများကို ပေးလှူ၍ «မာရ္တဏ္ဍ (နေမင်း) ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ» ဟု ဆိုရမည်။ ချာဇူး (ဒိတ်သီး) သို့မဟုတ် အုန်းသီး သို့မဟုတ် မာတုလုင်္ဂ (စီထရွန်) ကို စားသုံးစေ၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 5
सर्वे भवन्तु सफला मम कामाः समन्ततः / (इति फलसप्तमी) संपूज्य देवं सप्तम्यां पायसेनाथ भोजयेत्
«ကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒအားလုံးသည် အရပ်ရပ်၌ ပြည့်စုံအောင်မြင်ပါစေ» ဟု ဆုတောင်း၏။ ထို့သို့ ဖလ-သတ္တမီ ဝရတကို ဆောင်ရွက်ကာ ဒေဝတাকে ပြည့်ဝစွာ ပူဇော်ပြီး သတ္တမီနေ့တွင် ပာယသ (နို့ဆန်ချို) ဖြင့် အစာကျွေးပူဇော်ရမည်။
Verse 6
विप्रांश्च दक्षिणां दत्त्वा स्वयं चाथ पयः पिबेत् / भक्ष्यं चोष्यं तथा लेह्यं ओदनं चेति कीर्तितम्
ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒက္ခိဏာ (လှူဒါန်းခ) ကို ပေးအပ်ပြီးနောက် မိမိကလည်း နို့ကို သောက်၍၊ ကိုက်စားရသော အစာ၊ စုပ်စားရသော အစာ၊ လျက်စားရသော အစာနှင့် ချက်ထားသော ထမင်းတို့ကို ပြင်ဆင်/ပူဇော်ရမည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 7
धनपुत्रादिकामस्तु त्यजेदेतदनोदनः वाय्वाशी विजयेत्क्षुच्च कुर्याद्विजयसप्तमीम् / अद्यादर्कं च कामेच्छुरुपवासे तरेन्मदम्
ဓန၊ သားသမီး စသည်တို့ကို လိုလားသူသည် ချက်ထားသော ထမင်းကို စွန့်လွှတ်ရမည်။ လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ထား၍ ဆာလောင်မှုကို အနိုင်ယူကာ Vijayā-saptamī ဝရတကို ကျင့်ရမည်။ ထို့ပြင် လိုရာအကျိုးကို ရှာဖွေသူသည် arka (အခမ်းအနားအစာ) ကို စားသုံး၍ အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် မူးယစ်မှုကဲ့သို့သော မာနနှင့် လောဘကို ကျော်လွှားရမည်။
Verse 8
गोधूममाषयवषष्टिककांस्यपात्रं पाषाणपिष्टमधुमैषुनमद्यमांसम् / अभ्यञ्जनाञ्जनतिलांश्च विवर्जयेद्यः तस्येषितं भवति सप्तसु सप्तमीषु
Saptamī ခုနှစ်ရက်တွင် ဂျုံ၊ မတ်ပဲ (black gram)၊ မုယော (barley)၊ ṣaṣṭika ဆန်၊ ကံစျ (bell-metal) ပန်းကန်ဖြင့် စားခြင်း၊ ကျောက်ပေါ်တွင် ကြိတ်ထားသော အစာ၊ ပျားရည်၊ ကျွဲသား၊ အရက်နှင့် အသားတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ ထို့ပြင် ဆီလိမ်းနှိပ်နယ်ခြင်း၊ အန်ဇန (collyrium) လိမ်းခြင်းနှင့် နှမ်းကိုပါ ရှောင်သူသည် ထို Saptamī ခုနှစ်ရက်တွင် လိုရာအကျိုးကို ရရှိမည်။
Frequently Asked Questions
Phala-saptamī is a Saptamī-centered solar observance that includes bathing, Sūrya-pūjā, feeding others and brāhmaṇas, offering fruits (e.g., dates/coconut/citron) with a prayer for Mārtaṇḍa’s pleasure, and arranging a sweet-rice (pāyasa) feeding. The practitioner gives dakṣiṇā, then partakes in a regulated meal (including milk and categorized foods), and completes the fast by breaking it on the eighth day.
Vijayā-saptamī is presented as more austere and goal-oriented for prosperity and progeny. It emphasizes renunciation of cooked food and intensified fasting—symbolically ‘conquering hunger’ and overcoming inner intoxication/pride—whereas Phala-saptamī emphasizes fruit-offerings, communal feeding, and a structured completion with specific foods and dakṣiṇā.
The text lists abstentions from wheat, black gram, barley, ṣaṣṭika rice, eating from bell-metal, food ground on stone, honey, buffalo-meat, liquor, and meat; and also avoiding oil-massage, collyrium, and sesame. These function as niyamas that standardize purity and restraint across repeated Saptamīs, making the vrata a sustained discipline rather than a one-day ritual, and are promised to yield the desired result when consistently observed.