
Vrata-Niyama: Fasting Purity, Brahmakūrcha, Naktāhāra, and Kāla-Nirṇaya (Ritual Timing)
အာစာရအခြေပြု သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်၍ ဘြဟ္မာသည် ဗျာသအား ဗြတ (vrata) သည် ဟရိကို ပျော်ရွှင်စေသော တပစ် (tapas) ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြီး၊ ဗြတကို ရိုးရာအရ မပျက်မကွက် ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်သည့် စည်းကမ်းများ—သန္ဓျာသုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း၊ မြေပြင်ပေါ် အိပ်ခြင်း၊ အာရုံခံအင်္ဂါများကို အနိုင်ယူခြင်း၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို သတိထားခြင်း၊ မီးထဲသို့ ပဉ္စ-ရှောဓန အဟုတိ ပူဇော်ခြင်း—ကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ အစာရှောင်ခြင်းတွင် အစားအစာ၊ အသုံးအဆောင်ပန်းကန်၊ အလှဆင်မှု၊ ကိုယ်ခန္ဓာပြုပြင်မှုတို့အပေါ် ကန့်သတ်ချက်များနှင့် မနက်ပိုင်း ပဉ္စဂဝျာဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှု၊ သန့်စင်မှုကို ရှင်းလင်းသည်။ နက္တာဟာရ (ကြယ်မြင်ပြီးမှ စားခြင်း) ၏ မှန်ကန်သတ်မှတ်ချက်နှင့် မမှန်ကန်သော ညစာစားမှုအတွက် ပြစ်ဒဏ်/ပရాయရှ္စိတ္တကို သတ်မှတ်ကာ၊ ဘြဟ္မကူရ္ချ ဗြတအတွက် အတိုင်းအတာနှင့် မန္တရများကို ပေးသည်။ ထို့နောက် အဂ္နိတည်ထောင်ခြင်း၊ ဒီက္ခာ၊ ယဇ్ఞ၊ ဒါန၊ ဗြတ၊ ဝೃષોત్సರ್ಗ၊ စူဍာ၊ ဥပနယန စသည့် ရိတုအဓမ္မကို ချဲ့ထွင်ပြီး မလမားသတွင် မင်္ဂလာရိတုများကို ရှောင်ရန်၊ လ-နေရောင်-သာဝန လများ ခွဲခြားရန်နှင့် တိထိဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိန်းမရာသီလာခြင်းကြောင့် ဗြတပျက်ကွက်မှု၊ ချိုးဖောက်မှုအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ၊ မစွမ်းနိုင်သည့်အခါ ကိုယ်စားပြုလုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းကာ နောက်အခန်းများသို့ ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
सप्तविंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / व्रतानि व्यास वक्ष्यामि यैस्तुष्टः सर्वदो हरिः / शास्त्रोदितो हि नियमो व्रतं तच्च तपो मतम्
အခန်း ၁၂၈။ ဘြဟ္မာက ပြောသည်– «အို ဗျာသ၊ အရာအားလုံးကို ပေးသနားတော်မူသော ဟရိ (Hari) ပျော်ရွှင်နှစ်သက်စေသည့် သန့်ရှင်းသော ဝရတများကို ငါ ပြောကြားမည်။ ဝရတဟူသည် သာသနာကျမ်းများက ညွှန်ကြားထားသော စည်းကမ်းဖြစ်ပြီး ထိုဝရတကိုပင် တပသ (အာစတေရီ) ဟု မှတ်ယူကြသည်»။
Verse 2
नियमास्तु विशेषाः स्युः व्रतस्यास्य दमादयः / नित्यं त्रिषवणं स्नायादधः शयी जितेन्द्रियः
ဤဝရတအတွက် အထူးစည်းကမ်းများမှာ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ဒမ (အာရုံထိန်း) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ် သုံးဆန်ဓျာအချိန်တိုင်း ရေချိုးရမည်၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်ရမည်၊ အာရုံများကို အနိုင်ယူထားသူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 3
स्त्रीशूद्रपतितानां तु वर्जयेदभिभाषणम् / पवित्राणि च पञ्चैव जुहुयाच्चैव शक्तितः
ဝတ္ထုကိစ္စ အာဓိဋ္ဌာန်အတွင်း၌ မိန်းမ၊ သုဒ္ဒရနှင့် ပျက်ကျသူတို့နှင့် စကားမပြောဘဲ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း သန့်စင်စေသော ပဉ္စပဝိတြ (အလှူငါးမျိုး) ကို အဂ္နိထဲသို့ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လောင်းရမည်။
Verse 4
कृच्छ्राण्येतानि सर्वाणि चरेत्सुकृतवान्नरः / केशानां रक्षणार्थं तु द्विगुणं व्रतमाचरेत्
ကုသိုလ်ပြည့်ဝသောသူသည် ဤကဲ့သို့သော ကೃच्छ्र (တင်းကျပ်သော ပြစ်ဒဏ်ဖြေရှင်းဝတ္တ) အားလုံးကို လိုက်နာကျင့်သုံးရမည်။ ထို့ပြင် ဆံပင်ကို ကာကွယ်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ဝရတကို နှစ်ဆအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 5
कांस्यं माषं मसूरं चचणकं कोरदूषकम् / शाकं मधु परान्नं च वर्जयेदुपवासवान्
ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ဆောင်ရွက်သူသည် ကြေးဝါပန်းကန်ဖြင့် စားသောက်ခြင်း၊ မာෂ (ပဲမဲ)၊ မစူရ (ပဲလင်တီ)၊ စဏက (ချစ်ပီ)၊ ကိုရဒဝ (kodrava) စပါးမျိုး၊ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ပျားရည်နှင့် ချက်ပြီးအရသာပေါင်းစပ်ထားသော အစားအစာတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 6
पुष्पालङ्कारवस्त्राणि धूपगन्धानुलेपनम् / उपवासेन दुष्येत्तु दन्तधावनमञ्जनम्
ဥပဝါသကြောင့် ပန်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ အဝတ်အစား၊ မီးခိုးအနံ့ (ဓూప)၊ အနံ့သာနှင့် လိမ်းဆေးတို့ကို မသန့်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့အတူ သွားသန့်စင်ခြင်းနှင့် မျက်စိအလှဆေး (အဉ္ဇန/collyrium) လိမ်းခြင်းလည်း မသင့်တော်။
Verse 7
दन्तकाष्ठं पञ्चगव्यं कृत्वा प्रातर्व्रतं चरेत् / असकृज्जलपानाच्च ताम्बूलस्य च भक्षणात्
သွားသန့်စင်ရန် သွားတံ (ဒန္တကာဋ္ဌ) ကို အသုံးပြု၍၊ ပဉ္စဂဝျ (pañcagavya) ကို ပြင်ဆင်ကာ သောက်သုံးပြီး၊ နံနက်ဝရတကို လိုက်နာရမည်။ ထို့အပြင် သန့်စင်ရန် ရေကို မကြာခဏ သောက်ခြင်းနှင့် တာမ္ဘူလ (tāmbūla) ကို ဝါးစားခြင်းတို့နှင့်အတူ သတ်မှတ်ထားသော နံနက်ဝတ္တကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 8
उपवासः प्रदुष्येत दिवास्वप्ना क्षमैथुनात् / क्षमा सत्यं दया दानं शौचमिन्द्रियनिग्रहः
နေ့ခင်းအိပ်ခြင်းနှင့် ကာမလွန်ကဲခြင်းကြောင့် အစာရှောင်ခြင်းသည် အညစ်အကြေးဝင်၍ ပျက်စီးတတ်သည်။ အမှန်တကယ်သော စောင့်ထိန်းမှုမှာ သည်းခံခြင်း၊ သစ္စာ၊ ကရုဏာ၊ ဒါန၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်မှုတို့ပေါ်တွင် တည်၏။
Verse 9
देवपूजाग्निहवने सन्तोषोस्तेयमेव च / सर्वव्रतेष्वयं धर्मः सामान्यो दशधास्मृतः
ဒေဝတားပူဇာနှင့် မီးပူဇာ (အဂ္နိဟဝန)၊ စိတ်ကျေနပ်ခြင်းနှင့် မခိုးယူခြင်း—ဤဓမ္မသည် ဝရတအားလုံးတွင် သက်ဆိုင်သော အထွေထွေ ဒသဝိဓ စည်းကမ်းဟု မှတ်သားထားသည်။
Verse 10
नक्षत्रदर्शनान्नक्तमनक्तं निशि भोजनम् / गोमूत्रं च पल दद्यादर्धाङ्गुष्ठं तु गोमयम्
ကြယ်မြင်ပြီးမှ ညအစာစားသည့် ဝရတကို ကျင့်ထားလျှင် ထိုအစာကို ‘နက္တ’ (ညစာ) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ဘဲ ညတွင် စားသောက်ခြင်းသည် မသင့်တော်။ ပြစ်ဒဏ်ဖြေရာတွင် နွားဆီး ၁ ပလ (pala) နှင့် နွားချေးကို လက်မတစ်ဝက်အရွယ် (ardhāṅguṣṭha) ပမာဏ ပေးလှူရမည်။
Verse 11
क्षीरं सप्तपलं दद्याद्दध्नश्चैव पलत्रयम् / घृतमेकफलं दद्यात्पलमेकं कुशोदकम्
နို့ ၇ ပလ (pala)၊ ဒဿီ (ဒဓိ/curd) ၃ ပလ၊ ဂျီ (ghṛta) ၁ ပလ၊ နှင့် ကုရှမြက်ဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေ (kuśodaka) ၁ ပလ ကို ပူဇာအဖြစ် ပေးလှူရမည်။
Verse 12
गायत्त्र्या चैव गन्धेति आप्यायस्व दृ दधिग्रहः / तेजो ऽसीति च देवस्य ब्रह्मकूर्चव्रतं चरेत्
ဂါယတ္တရီ (Gāyatrī) ကို ရွတ်ဆို၍ ‘gandheti’ ဖြင့်အစပြုသော မန္တရကိုလည်း ရွတ်ဆိုကာ၊ ဒဿီ (curd) ကို လက်ခံသောက်သည့်အခါ ‘āpyāyasva’ ဟု ဆိုပြီး၊ ဒေဝတားပူဇာတွင် ‘tejo ’si’ ဟုလည်း ဆိုလျက်—ဤသို့ဖြင့် ဘြဟ္မကူးရ္ချ (Brahmakūrcha) ဝရတကို ကျင့်ရမည်။
Verse 13
अग्न्याधानं प्रतिष्ठां तु यज्ञदानव्रतानि च / वेदव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः
သန့်ရှင်းသောမီးတည်ခြင်း (အဂ္နျာဓာန)၊ သာသနာတည်ထောင်ခြင်း၊ ယဇ္ဉပူဇာများ၊ ဒါနပေးကမ်းခြင်းနှင့် ဝရတများ—ထို့ပြင် ဝేదဝရတများဖြစ်သော နွားထီးလွှတ်ပေးခြင်း (ဝೃષોત్సರ್ಗ)၊ ဆံတုံးပွဲ (ချူဒာကရဏ) နှင့် သန့်ရှင်းခါးပတ်တပ်ဆင်ပွဲ (မေခလာ)—တို့ကို သေချာစွာ ကျင့်ဆောင်ရမည်၊ ကုသိုလ်ကြီးသော ကర్మများဟု သတ်မှတ်သည်။
Verse 14
माङ्गल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयत् / दर्शाद्दर्शस्य चान्द्रः स्यात्त्रिंशाहोभिस्तु सावनः
မလမားသ (အပိုလ) အတွင်း မင်္ဂလာပွဲများနှင့် အဘိသေက (သန့်စင်ရေချိုးအလှူ) ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ လစဉ် (ချန်ဒြ) သည် အမဝါသျာမှ အမဝါသျာသို့ ရေတွက်ပြီး၊ စာဝန (နေရောင်အခြေ) လသည် နေ့ည သုံးဆယ်ဖြင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 15
रविसंक्रमणात्सौरो नाक्षत्रः सप्तविंशतिः / सौरो मासो विवाहाय यज्ञादौ सावनस्थितिः
နေ၏ ကူးပြောင်းခြင်း (သင်္ကရမဏ) မှ နေမူလ (ဆော်ရ) လကို သတ်မှတ်သည်။ နက္ခတ်အခြေ ရေတွက်မှုမှာ ၂၇ ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာဆောင်အတွက် ဆော်ရလကို သုံးရပြီး၊ ယဇ္ဉနှင့် အခြားပူဇာများတွင် စာဝန (နေ့ရက်အခြေ) အတိုင်း ချိန်ညှိရသည်။
Verse 16
युग्माग्नियुगभूतानि षण्मुन्योर्वसुरन्ध्रयोः / रुद्रेण द्वादशी युक्ता चतुर्दश्याथ पूर्णिमा
တိထိ အတွဲ (စုံကိန်း) များသည် အရှွင်နှစ်ပါးနှင့် ဆက်နွယ်၏။ ထို့ပြင် မီးသုံးပါး၊ ယုဂလေးပါး၊ မဟာဘူတ ငါးပါးနှင့်လည်း ဆက်စပ်သည်။ ခြောက်ရက်မြောက်သည် မုနိ/ရိရှီတို့နှင့်၊ ရှစ်ရက်မြောက်သည် ဝသုတို့နှင့်၊ ကိုးရက်မြောက်သည် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါက်များနှင့် ဆက်နွယ်သည်။ တစ်ဆယ်နှစ်ရက်မြောက်သည် ရုဒ္ရနှင့် ယှဉ်၏၊ ထို့နောက် တစ်ဆယ်လေးရက်မြောက်နှင့် ပုဏ္ဏိမာ (လပြည့်) ရောက်လာသည်။
Verse 17
प्रतिपद्यप्यमावास्या तिथ्योर्मस्यं महाफलम् / एतद्व्यस्तं महाघोरं हन्ति पुण्यं पुरा कृतम्
ပထမတိထိ (ပရတိပဒ) နှင့် အမဝါသျာ (လကွယ်နေ့) တို့သည် တစ်ခုချင်းစီကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်ဆောင်လျှင် ကုသိုလ်အကျိုးကြီးမားစေသည်။ သို့သော် ရောထွေး၍ သို့မဟုတ် ပြောင်းပြန်လုပ်ဆောင်လျှင် ထိုကိစ္စသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာကာ အရင်က စုဆောင်းခဲ့သော ကုသိုလ်ကိုပင် ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 18
प्रारब्धतपसा स्त्रीणां रजो हन्याद्व्रतं न हि / अन्यैर्दानादिकं कुर्यात्कायिकं स्वयमेव च
မိန်းမတို့အတွက် ရာဇို (သွေးဆင်းကာလ) စတင်လာသော် ဝရတ (vrata) သည် ပျက်သွား၍ ထိုကာလ၌ မဆက်လက်ရ။ ထိုအချိန်တွင် ဒါနာ စသည်တို့ကို အခြားသူများဖြင့် ပြုစေကာ ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို မိမိတစ်ဦးတည်း ပြုရမည်။
Verse 19
क्रोधात्प्रमादाल्लोभाद्वा व्रतभङ्गो भवेद्यदि / दिनत्रयं न भुञ्जीत शिरसो मुण्डनं भवेत्
ဒေါသ၊ ပေါ့လျော့မှု၊ သို့မဟုတ် လောဘကြောင့် ဝရတ (vrata) ပျက်ကွက်သွားလျှင် သုံးရက်တိုင်တိုင် အစာမစားဘဲ နေရမည်၊ ထို့ပြင် ခေါင်းဆံပင်ကို မုတ်ဒန (ခေါင်းရိတ်) ပြုရမည်။
Verse 20
असामर्थ्ये शरीरस्य पुत्रादीन्कारयेद्व्रतम् / व्रतस्थं मूर्छितं विप्रं जलादीन्यनुपाययेत्
ကိုယ်ခန္ဓာ မစွမ်းနိုင်သော် သားသမီးတို့နှင့် အားကိုးသူများဖြင့် ဝရတ (vrata) ကို ဆောင်ရွက်စေသင့်သည်။ ထို့ပြင် ဝရတဆောင်နေသော ဗြာဟ္မဏ မူးလဲသွားလျှင် ရေစသည်တို့ကို နူးညံ့စွာ ပေးသောက်စေ၍ လိုအပ်သမျှ ပြုစုရမည်။
Nakta is defined as taking the meal only after observing the stars (i.e., after nightfall confirmed by star-sighting). Eating at night without following this observance is called improper in the chapter, and it prescribes an expiatory remedy involving specified measures of gomūtra and gomaya.
The chapter states that fasting is tainted by daytime sleep and sexual indulgence, and it also treats adornment-related items—flowers, ornaments, garments, incense, fragrances, and unguents—as improper during the fast; tooth-cleaning and collyrium application are likewise discouraged in that context.
The text prescribes abstaining from food for three days and shaving the head as corrective discipline when the vow is broken through such faults, indicating a prāyaścitta meant to restore vrata-śuddhi.
It states that for women, menstruation nullifies/interrupts the vowed observance during that period; charitable acts may be performed through others while personal bodily duties are done by oneself. If the practitioner is physically incapable, the vow may be carried out through sons or dependents, and if a brāhmaṇa observing a vow faints, he should be gently revived with water and necessities.