Adhyaya 125
Ekādaśī-Vrata Nirṇaya: Avoiding Daśamī-Viddha and Establishing Trimīśrā
အာစာရနှင့် ဝ്രတအချိန်ကာလဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်ကို ဆက်လက်ပြောကြား၍ ပိတာမဟာသည် တိထိများ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်သည့်အခါ Ekādaśī ကို မည်သို့ ဆုံးဖြတ်၍ ထိန်းသိမ်းရမည်ကို မူဘောင်တစ်ရပ်အဖြစ် သင်ပေးသည်။ မဟာဘုရင် Māndhātā ကို နမူနာယူကာ လဆန်းလကုန် နှစ်ဖက်လုံးတွင် Ekādaśī နေ့၌ မစားရဟု အခြေခံစည်းကမ်းကို ထုတ်ပြန်သည်။ ထို့နောက် Daśamī–Ekādaśī ရောနှောသည့် အစာရှောင်ခြင်းကို သတိပေးကာ Gāndhārī ၏ အကျင့်နှင့် သားတစ်ရာ ဆုံးရှုံးမှုကို အန္တရာယ်သတိပေးအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ပြက္ခဒိန်မရှင်းလင်းမှုကို ဖြေရှင်းရန် Ekādaśī သည် Dvādaśī သို့ ဆက်လက်ဝင်လျှင် Hari ၏ သာယာသန့်ရှင်းမှု ရှိပြီး Daśamī သို့ ဆက်လက်ဝင်လျှင် အဆုရသဘော ရှိကြောင်း နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။ အဆိုအမိန့် မတူ၍ သံသယရှိလျှင် Dvādaśī ကို အကျင့်နေ့အဖြစ် လက်ခံကာ pāraṇa ကို Trayodaśī တွင် ပြုလုပ်ရန်၊ Ekādaśī အစိတ်အပိုင်းတောင် ရှိလျှင်လည်း အစာရှောင်၍ Dvādaśī တွင်လည်း ထိန်းချုပ်မှုကို ထားရန် သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံး Trimīśrā (Ekādaśī–Dvādaśī–Trayodaśī) ကို အပြစ်ဖျက်သုံးရက်ဝ्रတအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ ဘုရင် Rukmāṅgada သည် ညလုံးနိုးကြားခြင်း၊ Purāṇa နားထောင်ခြင်း၊ Viṣṇu ပူဇော်ခြင်းနှင့် Ekādaśī-vrata ကို မပြတ်ထိန်းခြင်းဖြင့် လွတ်မြောက်ခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။
Shlokas
Verse 1
चतुर्विंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः पितामह उवाच / मान्धाता चक्रवर्त्यासीदुपोष्यैकादशीं नृपः / एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयारपि
ပိတာမဟာက မိန့်တော်မူသည်– “စကြဝတီ မန္ဓာတာ မင်းကြီးရှိခဲ့၏။ အို မင်းသား၊ ဧကာဒသီ အစာရှောင်ကို ကျင့်ပြီးနောက်၊ လဆန်းလပျောက် နှစ်ဖက်လုံးတွင် ဧကာဒသီနေ့၌ အစာမစားရ။”
Verse 2
दशम्येकादशीमिश्रा गान्धार्या समुपोषिता / तस्याः पुत्रशतं नष्टं तस्मात्तां परिवर्जयेत्
ဒသမီ (Daśamī) နှင့် ဧကာဒသီ (Ekādaśī) ကို ရောနှောထားသော ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို ယခင်က ဂန္ဓာရီ (Gāndhārī) က ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးခဲ့ရာ၊ ထိုကြောင့် သူမ၏ သားတစ်ရာပါး ပျက်စီးသွား하였다။ ထို့ကြောင့် ထိုရောနှောဥပဝါသကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
Verse 3
द्वादश्येकादशी यत्र तत्र सन्निहितो हरिः / दशम्येकादशी यत्र तत्र सन्निहितो ऽसुरः / बहुवाक्यविरोधेन सन्देहो जायते यदा
ဧကာဒသီ (Ekādaśī) ဥပဝါသသည် ဒွာဒသီ (Dvādaśī) ထိ ဆက်လက်ကျရောက်ရာနေရာ၌ ဟရီ (Hari) တည်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ဒသမီ (Daśamī) ထိ ဆက်လက်ကျရောက်ရာနေရာ၌ အသူရ (asura) တည်ရှိ၏။ စကားဆိုချက်များ အများအပြား ဆန့်ကျင်လာသောအခါ သံသယ ပေါ်ပေါက်၏။
Verse 4
द्वादशी तु तदा ग्राह्या त्रयोदश्यान्तु पारणम् / एकादशी कलापिस्यादुपोष्या द्वादशी तथा
ထိုအခြေအနေတွင် ဒွာဒသီ (Dvādaśī) ကိုသာ လက်ခံယူ၍ ကျင့်သုံးရမည်၊ ပာရဏ (pāraṇa) အစာဖျက်ခြင်းကို တရယောဒသီ (Trayodaśī) တွင် ပြုရမည်။ ဧကာဒသီ (Ekādaśī) ၏ အစိတ်အပိုင်းလေးတစ်စိတ်သာ ရှိနေသော်လည်း အစာရှောင်သင့်၏; ထို့အတူ ဒွာဒသီလည်း ထိန်းသိမ်းစွာ စောင့်ထိန်းရမည်။
Verse 5
एकादशी द्वादशी च विशेषेण त्रयोदशी / त्रिमिश्रा सा तिथिर्ग्राह्या सर्वपापहरा शुभा
ဧကာဒသီ (Ekādaśī) နှင့် ဒွာဒသီ (Dvādaśī)၊ အထူးသဖြင့် တရယောဒသီ (Trayodaśī) ကို သုံးမျိုးပေါင်း (Trimiśrā) အဖြစ် ပေါင်းစည်း၍ ကျင့်သုံးသောအခါ ထိုတိထိကို လက်ခံယူရမည်။ ထိုသည် မင်္ဂလာဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 6
एकादशीमुपोष्यैवद्वादशीम थवा द्विज ! / त्रिमिश्रां चैव कुर्वीत न दशम्या युतां क्रचित्
အို ဒွိဇ (dvija)၊ နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူရေ! ဧကာဒသီ (Ekādaśī) တွင် အစာရှောင်ပြီးနောက် ဒွာဒသီ (Dvādaśī) တွင်လည်း အစာရှောင်နိုင်၏။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ တြိမిశ္ရာ (Trimiśrā) ကို ကျင့်သုံးရမည်—သို့သော် ဒသမီ (Daśamī) နှင့် တွဲဖက်လာသောအခါ မည်သည့်အခါမျှ မပြုလုပ်ရ။
Verse 7
रात्रौ जागरणं कुर्वन्पुराणश्रवणं नृपः / गदाधरं पूजयंश्च उपोष्यैका दशीद्वयम् / रुक्माङ्गदो ययौ मोक्षमन्ये चैकादशीव्रतम्
ညအချိန်တွင် နိုးကြားစောင့်ကြည့်၍ ပုရာဏာတရားကို နားထောင်ကာ ဂဒါဓရ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ပြီး ဧကာဒသီ နှစ်ရက်ကို အစာရှောင်သဖြင့် မင်း ရုက္မာင်္ဂဒ သည် မောက္ခကို ရောက်ခဲ့သည်။ အခြားသူများလည်း ဧကာဒသီဝရတဖြင့် ထိုကဲ့သို့ လွတ်မြောက်ကြ၏။
Frequently Asked Questions
It uses theological valuation of tithi overlap to guide practice: Dvādaśī association is treated as favorable and Viṣṇu-oriented, so Ekādaśī touching Dvādaśī supports the vrata’s devotional integrity and is preferred in resolving doubt.
The instruction prioritizes the sanctity of Ekādaśī itself: even minimal presence warrants fasting, and restraint is continued with Dvādaśī observance, emphasizing intention, discipline, and correct timing rather than maximizing convenience.